W obliczu niepowodzenia współpracy z Koroną szlachta litewska zdominowana przez magnatów (główną rolę w litewskiej polityce odgrywali przedstawiciele rodu Radziwiłłów oraz Chodkiewiczów na czele z Janem Hieronimowiczem Chodkiewiczem), rozpoczęła działania polityczne mające na celu wzmocnienie pozycji Wielkiego Księstwa Litewskiego wobec Korony w rzeczywistości nakreślonej przez unię lubelską. Przed sejmem elekcyjnym zwołano sejmiki litewskie na dzień 14 września 1572, lecz najważniejszy sejmik wileński nie odbył się. Zgromadzeni dostojnicy zmienili termin oraz miejsce sejmiku, przenosząc go do Rudnik, które stanowiły spokojne miejsce dla obrad, oddalone od większych miast wówczas zagrożonych zarazą morową. Nieformalny charakter zjazdu nie pozwala jednak nazywać go sejmikiemHenryk Lulewicz, Zjazd w Rudnikach we wrześniu 1572 roku, “Przegląd Historyczny” 2000, 91/2, s. 205-206.
Uczestnicy Zjazd zgromadził głównych przedstawicieli litewskiej sceny politycznej.