Jest on obiektem wielofunkcyjnym, składającym się z licznych placówek usługowych, powiązanym komunikacyjnie z publicznym transportem miejskim oraz indywidualnym, a także z powstałą wraz z nim Galerią Katowicką.
Historia Powstanie i rozbudowa stacji do XX wieku mały|left|Budynek dworca położony przy obecnej ul. Dworcowej w 1859 roku (przed rozbudową)
Powstanie stacji w Katowicach wiązało się z rozwojem przemysłu na terenie Górnego Śląska od połowy XVIII wieku, kiedy to rządy nad regionem przejęło Królestwo Prus w wyniku zwycięskiej wojny z państwem Habsburgów. Brakowało natomiast dobrych dróg transportowych, w tym niedostateczna była sieć rzek żeglownych. Na początku XIX wieku wraz z pojawieniem się transportu kolejowego powstały pierwsze inicjatywy połączenia regionu z Wrocławiem, które pierwotnie omijały Katowice. W 1836 roku radca F.T. Krause przedstawił projekt połączenia Górnego Śląska z Wrocławiem i dalej do Berlina lub Drezna. Na Górnym Śląsku przebieg linii wytyczono przez miasta: Gliwice, Zabrze, Świętochłowice i Mysłowice. Rok później utworzono Spółkę Akcyjną Kolei Górnośląskiej. W tym samym roku prowadzono prace geodezyjne na odcinku Siemianowice – Roździeń – Nowy Bieruń, lecz później ten przebieg został zmieniony, prawdopodobnie wskutek starań Franza von Wincklera, który przeniósł do Katowic zarząd swoich dóbr.