Historia Żydzi, a sekularyzacja Marranowie w Hiszpanii, którzy zachowali pewne poczucie tożsamości żydowskiej i alienacji, będąc formalnie katolikami, do pewnego stopnia antycypowali europejski proces sekularyzacji. Ich diaspora poza Iberią zjednoczyła wierzących katolików, powracających do judaizmu (z obu powodów, rzadko w pełni zadowolonych ze swoich religii) i deistów w jednym „narodzie marrano”Yirmiyahu Yovel, The Other Within – The Marranos: Split Identity and Emerging Modernity, Princeton University Press, 2009. s. 352–358.. Baruch Spinoza, zwiastun świeckiej epoki, opowiadał się za zanikiem religijnej kontroli nad społeczeństwem i przeniesieniem wiary w sferę prywatną. Jednak jego pojęciom brakowało czegoś specyficznie żydowskiego: wierzył, że bez prawa ceremonialnego definiującego Żydów ich zbiorowe istnienie w końcu ustanie, co uważał za mile widziane. Nie ma dowodów na to, że zachował poczucie żydostwa po wydaniu na niego cheremu w 1656 rokuSteven Nadler, A Book Forged in Hell: Spinoza’s Scandalous Treatise and the Birth of the Secular Age, Princeton University Press, 2011. s. 166–168.. Rozluźnienie religijne i akulturacja, powszechne wśród hiszpańskich wygnańców, zaczęły pojawiać się wśród Aszkenazyjczyków w Europie Środkowej, gdy zamożni Żydzi dworscy wkroczyli do społeczeństwa chrześcijańskiegoFeiner, Shmuel.