Od Soboru laterańskiego IV (1215 r.), poprzez Sobór trydencki (1545–1563, odpowiedź na powstanie protestantyzmu), aż do drugiej połowy XX wieku, Kościół kładł silny nacisk na rygoryzm moralny. Z tych powodów niemal całkowicie zaprzestano zanoszenia Komunii Świętej chorym w domach i szpitalach. Rozpowszechniło się wówczas tzw. „ostatnie namaszczenie”, kiedy to osoby w stanie zagrożenia życia, oprócz namaszczenia olejami świętymi, przyjmowały Ciało Chrystusa z rąk kapłana, jako wiatyk. Decyzje Soboru watykańskiego II (1962–1965) i rozwój kultu eucharystycznego (przede wszystkim częstsze Msze Święte) oraz łatwiejszy dostęp do Komunii Świętej wiernych (zmiana przepisów), spowodowały, że w roku 1973, na mocy instrukcji Immensae Caritatis, papież Paweł VI ustanowił posługę nadzwyczajnych szafarzy Komunii Świętej.
W stosunku do nadzwyczajnych szafarzy Komunii błędem jest używanie określenia „nadzwyczajny szafarz Eucharystii”, ponieważ Eucharystię (mszę świętą) może sprawować wyłącznie kapłan (biskup lub prezbiter).
Kościół katolicki (obrządek łaciński) Obecny stan prawny Zwyczajnymi szafarzami Komunii Świętej w Kościele łacińskim są wszyscy duchowni – biskupi, prezbiterzy oraz diakoni.