mały|Kolonia lęgowa pingwinów Adeli na masywie Pingwinisko Gleby ornitogeniczne, gleby ornitogenne – gleby powstałe z materiału naniesionego przez ptaki, zwłaszcza w formie odchodów.
Wprowadzenie pojęcia „ornitogenne” w odniesieniu do gleb zaproponował Jewgienij Syrojeczkowski dla gleb z antarktycznych Wysp Haswella. Następnie glebami ornitogenicznymi zaczęto określać kolejne gleby powstające w regionach podbiegunowych składające się głównie z materiału ptasiego pochodzenia mimo pewnych różnic w ich charakterystyce.
Klasyfikacja gleb WRB od 2006 wyróżnia materiał ornitogeniczny. Jego cechy to: z jednej strony zawartość szczątków ptaków lub pozostałości ich działalności, w szczególności kości, piór i posortowanego żwiru o podobnym rozmiarze ziaren, a z drugiej zawartość tlenku fosforu (V) ekstrahowanego w jednoprocentowym kwasie cytrynowym na poziomie co najmniej 0,25%. Gleby zawierające na głębokości do 50 cm warstwę takiego materiału o miąższości co najmniej 15 cm kwalifikowane są jako ornithic (oc). W systematyce gleb Polski w grupie odmian wyróżnianych na podstawie cech litogenicznych i pedogenicznych znajduje się odmiana gleb ornitogenicznych (or) odpowiadająca w przybliżeniu cesze ornithic, choć nieco szersza.