Herbertia Sweet – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 10 gatunków występujących w Ameryce Południowej, zasięg występowania jednego gatunku H. lahue obejmuje dodatkowo Luizjanę i Teksas w Stanach Zjednoczonych. Gatunek ten został też introdukowany na Florydę oraz do Nowej Południowej Walii w Australii.
Morfologia thumb|left|H. pulchella Pokrój Małe wieloletnie rośliny zielne, geofity cebulowe, przechodzące fazę spoczynku. Kwiaty rozkwitają o poranku i zamykają się po południu.
Pędy Podziemna cebula pokryta ciemnobrązową, papierzastą tuniką. Pęd kwiatostanowy prosty lub z kilkoma rozgałęzieniami.
Liście Kilka, mieczowatych do równowąskich, z równoległymi fałdami.
Kwiaty Zebrane po kilka w dwurzędkę wspartą zielonymi podsadkami, z których wewnętrzna jest dłuższa od zewnętrznej, o brązowych, ostrych wierzchołkach, zwykle usychającymi. Kwiaty krótkotrwałe, wzniesione, promieniste, bezzapachowe. Okwiat w odcieniach niebieskiego do fioletowego, z kontrastującymi ciemnymi lub białymi zabarwieniami u nasady. Listki okwiatu wolne, rozpostarte od nasady, trzy położone w zewnętrznym okółku większe od trzech położonych w okółku wewnętrznym, które są bardzo małe i mają u nasady elajofory (gruczoły wydzielające tłuszcz).