Leonid Władimirowicz Nikołajew (; ur. w Kijowie, zm. 11 października 1942 w Taszkencie) – rosyjski pianista, kompozytor i pedagog.

Życiorys W latach 1887–1897 uczył się w średniej szkole muzycznej Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego w Kijowie u Władimira Puchalskiego (fortepian) i Jewgienija Ryby (teoria muzyki). Następnie studiował w Konserwatorium Moskiewskim w klasie fortepianu Wasilija Safonowa w 1900, a dwa lata później w klasie kompozycji Siergieja Taniejewa i Michaiła Ippolitowa-Iwanowa. W latach 1904–1906 był akompaniatorem w Teatrze Wielkim w Moskwie. W tym czasie przeprowadził także szeroko zakrojone badania nad twórczością Piotra Czajkowskiego i Siergieja Taniejewa.

Działalność pedagogiczna W latach 1904–1906 uczył gry fortepianowej w Szkole Muzyczno-Dramatycznej przy Moskiewskim Towarzystwie Filharmonicznym, a w latach 1906–1909 w konserwatorium ludowym w Moskwie. W latach 1909–1942 wykładał w Konserwatorium Petersburskim (od 1924 Leningradzkim), prowadząc klasę fortepianu, a od 1923 również kompozycji;