Po powrocie bezskutecznie starał się o zgodę władz tureckich na otwarcie szkoły rysunku. Żył w Samokowie, następnie w Pazardżiku, dokąd przeprowadził się po ślubie z Mariolą Kujumdżiatą, córką zamożnego mieszczanina z tegoż miasta. W Pazardżiku zamieszkał w domu, który sam zaprojektował. Utrzymywał kontakty z działaczami bułgarskiego ruchu niepodległościowego.
Po wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej w 1877 r. został aresztowany, osadzony w więzieniu w Płowdiwie, a następnie przewieziony do więzienia Mehterhane w Konstantynopolu, gdzie zmarł.
W jego domu w Pazardżiku znajduje się muzeum.
Twórczość Stanisław Dospewski wykonał całość lub część fresków w Monasterze Rylskim (w latach 1841–1846), w monasterze Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni w Batoszewie, w Monasterze Łopuszańskim, w monasterze Przemienienia Pańskiego pod Wielkim Tyrnowem. Stworzył również ikony Chrystusa i Matki Bożej dla cerkwi św. Mariny w Płowdiwie, ikonę św. Barbary dla cerkwi Świętych Konstantyna i Heleny w Płowdiwie oraz ikony Matki Bożej i Chrystusa dla cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej w Płowdiwie. Jest autorem części wizerunków w ikonostasie cerkwi św.