Wygnany z Rosji przez rewolucję Lenina, z Europy – przez „wojnę Hitlera”, Timofiej Pawłowicz Pnin uczy języka rosyjskiego na fikcyjnym Uniwersytecie Waindell (którego nazwę przekręca na „Wandal”), wzorowanym luźno na Cornell University i Wellesley College – dwóch amerykańskich uczelniach, w których nauczał Nabokov. Uważa się, że postać Pnina była wzorowana częściowo na emigracyjnym rosyjskim historyku, na co wskazują jego potknięcia językowe i tragiczny los żydowskiej narzeczonej. Historyk ten, Marc Szeftel, był kolegą Nabokova w Cornell University. Pnin posiada też wiele cech autora: nostalgia za Rosją, sposób prowadzenia wykładu, roztargnienie.
Potknięcia językowe i roztargnienie prowadzące do rozmaitych nieszczęść czynią z Timofieja Pnina bohatera komiczno-żałosnego. Równocześnie budzi on sympatię i szacunek czytelnika, będąc człowiekiem na wskroś uczciwym i moralnym, oddanym przyjacielem, mężczyzną wiernym swej jedynej miłości życiowej.
Streszczenie Rozdział pierwszy