przedstawiciel rodu Lubicz z Nojszewa stawał się Nojszewskim herbu Lubicz, a jego potomkowie Nojszewskimi herbu Lubicz i tak dalej. W ten właśnie sposób powstały rody gniazdowe będące, jak wynika z powyższego, odgałęzieniami rodów heraldycznych identyfikowanymi poprzez nazwy swoich włości. Owe rody gniazdowe, tak jak wcześniej rody herbowe, nadal miały charakter rodów agnatycznych.
W jednej wsi mogli mieć działy przedstawiciele różnych rodów herbowych i wtedy wszyscy oni mogli przyjąć to samo nazwisko odmiejscowe. Ponadto, wiele wsi miało takie same lub bardzo podobne nazwy, co powodowało, że takie samo nazwisko odmiejscowe mogli nosić dziedzice z różnych wsi, wywodzący się z różnych rodów.
Należy również zauważyć, że pojęcie rodu gniazdowego jest często mylone z pojęciem rodziny, która jest czymś innym (herbowni wymieniani w herbarzach po nazwiskach to właśnie rody gniazdowe, a nie rodziny). Rodzina w wąskim rozumieniu tego pojęcia to rodzice i dzieci, natomiast w szerokim rozumieniu to także dalsi krewni i powinowaci, którzy to powinowaci przecież są już przedstawicielami innych rodów.
Rody gniazdowe na Mazowszu nie były reliktem ustroju rodowego z epoki plemiennej, jak chciała starsza historiografia (m.in. Kazimierz Tymieniecki), a ich powstanie było związane z nadaniami książęcymi oraz XIV, XV i XVI-wieczną kolonizacją o charakterze feudalnym.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Heraldyka polska Kategoria:Rody