W samej stolicy, Wilnie procent Polaków był niższy (18,77%), jednak odpowiadało to liczbie 108 239 osób, [w:] Mniejszości narodowe i religijne w Europie Środkowo-Wschodniej w świetle statystyk XIX i XX wieku, red. naukowa Z. Sułowski, J. Skarbek, Lublin 1995, s. 119–137.. Oprócz dominacji na terytorium Wileńszczyzny, gdzie stolica republiki stanowiła wyspę „w polskim morzu”, litewscy Polacy dysponowali od początku lat 50. XX w. rozbudowaną siecią szkół z polskim językiem wykładowym, [w:] Problemy kształcenia Polaków ze Wschodu, wstęp i red. J. Mazur, Lublin 1992, s. 55–66., była wydawana prasa w języku polskim, [w:] Z dziejów polskiej prasy na obczyźnie (od września 1939 roku do współczesności), pod red. M. Szczerbińskiego, Gorzów Wlkp. 2002, s. 243–270., działały polskie zespoły folklorystyczne, jak zespół „Wilia” i teatry amatorskieKrzysztof Woźniakowski, Współczesny polski teatr amatorski w ZSRR. Szkic informacyjny, „Pamiętnik Teatralny” 1981, z. 1, s. 139–160.. W litewskim radiu i telewizji były nadawane godzinne audycje w języku polskim. Silna pozycja Polaków w republice była kontestowana przez nielicznych, acz bardzo aktywnych działaczy budzącego się litewskiego ruchu narodowego.