Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 28 stycznia 2022 r.w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim Załącznik nr 2 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie narządu wzroku Załącznik nr 3 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie narządu słuchu Załącznik nr 4 - Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie oceny sprawności fizycznej Załącznik nr 5 - Świadectwo zdrowia (wzór) Treść rozporządzenia 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia w zakresie swojej regulacji wdrażają dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30). Na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. z 2020 r. poz. 1353 oraz z 2021 r. poz. 1653) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim; 2) zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki ich przeprowadzania; 3) wzór świadectwa zdrowia oraz tryb rejestracji i wydawania świadectw zdrowia w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS). § 2. Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 3. 1. W ramach badania lekarskiego przeprowadzanego w celu wydania świadectwa zdrowia, zwanego dalej „badaniem lekarskim”, uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia marynarza w zakresie: 1) narządu wzroku; 2) narządu słuchu, z uwzględnieniem wyników badania audiometrycznego i narządu równowagi; 3) układu ruchu; 4) układu sercowo-naczyniowego, z uwzględnieniem wyników spoczynkowej elektrokardiografii; 5) układu oddechowego, z uwzględnieniem wyników badania radiologicznego klatki piersiowej oraz w przypadkach uzasadnionych - testów służących wykryciu zakażenia prątkami gruźlicy; 6) układu krwiotwórczego, z uwzględnieniem morfologii wraz ze wzorem odsetkowym, poziomem płytek krwi, retikulocytów i odczynem opadania krwi; 7) układu nerwowego; 8) czynności nerek, z uwzględnieniem ogólnego badania moczu i stężenia kreatyniny w surowicy krwi; 9) czynności wątroby, z uwzględnieniem poziomu gamma-glutamylotransferazy (GGTP) i aminotransferazy alaninowej (ALT); 10) cukrzycy, z uwzględnieniem wyników badania poziomu glikemii; 11) stanu psychicznego; 12) objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie; 13) objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie; 14) stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do pracy na morzu; 15) innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do pracy na morzu. 2. Przeprowadzając badanie lekarskie, w tym konsultacje lub badania, o których mowa w art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu, lekarz stwierdza u marynarza obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, w tym możliwość zarówno rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz bierze pod uwagę konieczność zapewnienia bezpieczeństwa statku, załogi statku i pasażerów. 3. Uprawniony lekarz, dokonując oceny stanu zdrowia marynarza, uwzględnia stanowisko pracy określone w skierowaniu na badania lekarskie. § 4. Warunki przeprowadzania badania lekarskiego w zakresie: 1) narządu wzroku określa załącznik nr 2 do rozporządzenia; 2) narządu słuchu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia; 3) oceny sprawności fizycznej określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. § 5. Wzór świadectwa zdrowia określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 6. 1. Uprawniony lekarz po przeprowadzonym badaniu lekarskim wydaje świadectwo zdrowia w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS), wykorzystując formularz elektroniczny lub papierowy, zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia. 2. W przypadku gdy świadectwo zdrowia jest wygenerowane w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich (PHICS), jego niepowtarzalny numer jest automatycznie nadawany i rejestrowany w systemie wraz z następującymi informacjami: imieniem (imionami), nazwiskiem, numerem PESEL, a w przypadku jego braku - serią i numerem paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, zdolnością do wykonywania pracy na morzu, datą wydania i datą ważności świadectwa. 3. W przypadku gdy świadectwo zdrowia zostało wydane przy wykorzystaniu papierowego formularza, uprawniony lekarz rejestruje je w dniu wydania w systemie informacyjno-kontrolnym dla portów polskich PHICS, zapisując numer kolejno wydanego świadectwa w danym roku kalendarzowym, imię (imiona), nazwisko, numer PESEL, a w przypadku jego braku - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, zdolność do wykonywania pracy na morzu, datę wydania i datę ważności świadectwa. § 7. 1. Do postępowań w sprawie wydania świadectwa zdrowia wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim (Dz. U. poz. 2105), z tym że świadectwo zdrowia wydaje się zgodnie ze wzorem określonym w niniejszym rozporządzeniu. 2. Świadectwa zdrowia wydane na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. § 8. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim (Dz. U. poz. 2105), które utraciło moc z dniem 14 listopada 2021 r. zgodnie z art. 81 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich (Dz. U. poz. 2197). 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932). 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia w zakresie swojej regulacji wdrażają dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30). 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie warunków zdrowotnych wymaganych od marynarzy do wykonywania pracy na statku morskim (Dz. U. poz. 2105), które utraciło moc z dniem 14 listopada 2021 r. zgodnie z art. 81 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o pracy na statkach rybackich (Dz. U. poz. 2197). Załącznik nr 1 - Wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do pracy na statku morskim, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy na statku morskim ICD-10 (kody diagnostyczne) Choroba (uzasadnienie dla kryteriów) Marynarz niezdolny do prawidłowego wykonywania rutynowych obowiązków lub niezdolny do wykonywania obowiązków w sposób bezpieczny i wydajny w sytuacjach zagrożenia. Zakładana niezdolność tymczasowa (T), zakładana niezdolność permanentna (P) Marynarz zdolny do wykonywania niektórych obowiązków lub zdolny do pracy na niektórych wodach (R). Wymagana zwiększona częstość badań lekarskich (L) Marynarz zdolny do wykonywania wszystkich obowiązków w obrębie przypisanego działu w każdej szerokości i długości geograficznej 1 2 3 4 5 A00-B99 Niektóre choroby zakaźne i pasożytnicze A00-09 Choroby zakaźne przewodu pokarmowego (przenoszenie na innych, nawroty) T do czasu eliminacji patogenu chorobotwórczego, jeżeli choroba została wykryta na lądzie (aktualnie występują objawy lub badanie na nosicielstwo jest w trakcie wykonywania) lub został potwierdzony stan nosicielstwa Nie dotyczy Bez kontaktu z żywnością, jeżeli zakażenie zostało skutecznie wyleczone lub wyeliminowane Kontakt z żywnością, jeżeli decyzja o zdolności do pracy wydana na podstawie badania lekarskiego, które potwierdzi, że nie jest nosicielem A15-16 Gruźlica układu oddechowego (przenoszenie na innych, nawroty) T - podejrzenie gruźlicy na podstawie dodatniego wyniku testu przesiewowego lub RTG płuc, lub wywiadu klinicznego W przypadku zakażenia - do czasu ustabilizowania wyników leczenia i potwierdzenia braku zaraźliwości P - nawroty lub powikłania trwale ograniczające zdolność do pracy na morzu Nie dotyczy Pomyślne zakończenie pełnego cyklu leczenia, zgodnie z wytycznymi WHO dla leczenia gruźlicy A50-64 Zakażenia przenoszone drogą płciową (ostre upośledzenie, nawrót) T - do czasu postawienia rozpoznania, rozpoczęcia leczenia i ustąpienia objawów ograniczających zdolność do pracy, jeżeli choroba została wykryta na lądzie P - powikłania trwale ograniczające zdolność do pracy na morzu R - można uwzględnić ograniczenie - dozwolona praca wyłącznie na statku w żegludze przybrzeżnej*, jeżeli doustne przyjmowanie leków jest zapewnione w miejscu pracy, a objawy nie ograniczają zdolności do pracy Po pomyślnym zakończeniu leczenia B15 Wirusowe zapalenie wątroby typu A (przenoszone ze skażoną żywnością lub wodą) T - do czasu ustąpienia żółtaczki i powrotu prób wątrobowych do prawidłowych wartości Nie dotyczy Po całkowitym wyzdrowieniu B16-19 Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu B, inne ostre wirusowe zapalenia wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, nieokreślone wirusowe zapalenie wątroby (przenoszone w kontakcie z krwią lub innymi płynami fizjologicznymi; możliwość całkowitego upośledzenia funkcji wątroby i raka wątroby) T - do czasu ustąpienia żółtaczki i powrotu prób wątrobowych do prawidłowych wartości P - trwałe upośledzenie funkcji wątroby z objawami ograniczającymi bezpieczną pracę na morzu lub z prawdopodobieństwem wystąpienia powikłań R, L brak potwierdzenia całkowitego wyzdrowienia lub wyeliminowania zaraźliwości Każdy przypadek należy traktować indywidualnie i oceniać na podstawie zakresu przewidzianych obowiązków i rodzaju rejsów Po całkowitym wyzdrowieniu i potwierdzeniu niskiego poziomu zaraźliwości B20-24 Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV) (przenoszony w kontakcie z krwią lub innymi płynami fizjologicznymi; progresja do chorób związanych z HIV lub AIDS) T - do czasu uzyskania stabilizacji wyników leczenia na poziomie CD4 > 350 lub do czasu uzyskania dobrej tolerancji dla nowego leku w przypadku zmiany leczenia P - powikłania lub skutki uboczne leczenia trwale ograniczające zdolność do pracy na morzu R, L zwiększona częstotliwość badań lub dozwolona praca wyłącznie na statku w żegludze przybrzeżnej*: - osoby HIV+, z niskim** prawdopodobieństwem progresji choroby, - osoby niewymagające leczenia lub osoby w trakcie ustalonego leczenia, bez efektów ubocznych, lecz wymagające regularnych badań specjalistycznych Osoby HIV+ bez bieżących ograniczeń, z bardzo niskim** prawdopodobieństwem progresji choroby Osoby, które nie mają efektów ubocznych leczenia lub nie wymagają regularnych badań kontrolnych A00-B99 Niewykazane odrębnie Inne choroby zakaźne T - do czasu wyeliminowania ryzyka przeniesienia zakażenia i osiągnięcia zdolności do pełnienia obowiązków, jeżeli choroba została wykryta na lądzie P - jeżeli występuje ryzyko nawrotu lub pogorszenia stanu zdrowia trwale ograniczające zdolność do pracy na morzu Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie w oparciu o naturalny przebieg infekcji Pełny powrót do zdrowia i potwierdzenie niskiego poziomu zaraźliwości C00-48 Nowotwory C00-48 Nowotwory złośliwe w tym nowotwory tkanki limfatycznej, układu krwiotwórczego itp. (nawroty - szczególnie ostre powikłania, np. stwarzanie ryzyka dla siebie z powodu krwawienia lub ryzyka dla innych z powodu utraty przytomności) T - do czasu zakończenia diagnostyki, wdrożenia skutecznego leczenia oraz dokonania oceny rokowania P - jeśli występuje wysokie prawdopodobieństwo nawrotu lub pogorszenia stanu zdrowia trwale ograniczające zdolność do pracy na morzu L - częstotliwość badań uzależniona od terminów specjalistycznych badań kontrolnych w przypadkach, gdy: - upłynęło mniej niż 5 lat od rozpoznania nowotworu oraz - aktualnie nie stwierdza się żadnych ograniczeń w wykonywaniu normalnych obowiązków, oraz - jest zagrożenie życia na morzu, - stwierdza się niskie** prawdopodobieństwo nawrotu choroby oraz minimalne ryzyko konieczności pilnego leczenia R - dozwolona praca wyłącznie na statkach w żegludze przybrzeżnej*, jeżeli trwające ograniczenia nie zakłócają wykonywania podstawowych obowiązków, a nawrót choroby wymagający leczenia w trybie pilnym jest mało prawdopodobny Upłynęło ponad 5 lat od rozpoznania nowotworu lub nie są wymagane kontrolne specjalistyczne badania lekarskie, lub występuje niskie** prawdopodobieństwo ograniczeń wynikających z nawrotu choroby Wymagane jest, aby lekarz prowadzący leczenie wystawił opinię, która potwierdza remisję lub wyleczenie D50-89 Choroby krwi i narządów krwiotwórczych oraz niektóre choroby przebiegające z udziałem mechanizmów autoimmunologicznych D50-59 Niedokrwistości/hemoglobinopatie (ograniczona tolerancja wysiłku; możliwość wystąpienia przełomu hemolitycznego) T - do czasu ustabilizowania i znormalizowania poziomu hemoglobiny (dotyczy pracy na pełnym morzu) P - ciężka nawrotowa lub przewlekła niedokrwistość lub ciężkie objawy spowodowane hemolizą krwinek niepoddające się leczeniu R, L należy rozważyć: - ograniczenie rejonu pływania -dozwolona praca wyłącznie na statkach w żegludze przybrzeżnej*, - konieczność regularnych badań lekarskich, jeżeli występują obniżone, bezobjawowe poziomy hemoglobiny Poziom hemoglobiny w granicach norm D73 Splenektomia (zabieg operacyjny w wywiadzie) Zwiększona podatność na niektóre zakażenia T - do czasu pełnego powrotu do zdrowia po operacji R - każdy przypadek jest oceniany indywidualnie Badany prawdopodobnie może wykonywać lekkie i umiarkowane prace na statkach w żegludze przybrzeżnej*, ale może nie być zdolny do wykonywania swoich obowiązków podczas rejsu w strefie tropikalnej Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie D50-89 Niewykazane odrębnie Inne choroby krwi i narządów krwiotwórczych (możliwość wystąpienia nieprawidłowych krwawień, gorszej tolerancji wysiłku i obniżenia odporności na zakażenia) T - do czasu zakończenia diagnostyki P - przewlekłe zaburzenia krzepnięcia Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie E00-90 Zaburzenia wydzielania wewnętrznego, stanu odżywienia i przemiany metabolicznej E10 Cukrzyca insulinozależna (zagrożenia spowodowane incydentami nagłej ciężkiej hipoglikemii, powikłania związane z nieprawidłową kontrolą poziomów glikemii, zwiększone ryzyko powikłań okulistycznych, neurologicznych i kardiologicznych) T - od początku leczenia aż do uzyskania stabilizacji choroby P - w przypadku: - nieprawidłowej kontroli glikemii lub postępowania niezgodnego z zaleceniami terapeutycznymi, - incydentów ciężkiej hipoglikemii, w tym utraty przytomności w wywiadzie, - powikłań trwale ograniczających zdolność do pracy na morzu R, L pod warunkiem potwierdzonej skutecznej kontroli glikemii, postępowania zgodnie z zaleceniami terapeutycznymi i dobrej świadomości hipoglikemii Zdolny do pracy i wykonywania obowiązków na wodach przybrzeżnych (z wyłączeniem pełnienia wacht jednoosobowych) Częstotliwość badań uzależniona od terminów badań kontrolnych u lekarza specjalisty Musi pozostawać pod regularną kontrolą specjalistyczną Nie może aplikować E11-14 Cukrzyca insulinoniezależna leczona innymi lekami (ryzyko progresji choroby w kierunku konieczności przyjmowania insuliny, zwiększone ryzyko powikłań okulistycznych, neurologicznych i kardiologicznych) T - do czasu ustabilizowania choroby (dotyczy pracy na pełnym morzu oraz pełnienia wacht) R - w przypadku niestabilnego przebiegu choroby dozwolona praca wyłącznie na statkach w żegludze przybrzeżnej* (z wyłączeniem pełnienia wacht) R - dozwolona praca wyłącznie na statkach w żegludze przybrzeżnej*, z wyłączeniem pełnienia wacht jednoosobowych, jeżeli występują niewielkie efekty uboczne spowodowane przyjmowaniem leków Szczególnie w przypadku przyjmowania pochodnych sulfony-lomocznika L - w przypadku nieprzestrzegania zaleceń lekarza lub w przypadku, gdy przyjmowany lek wymaga częstszych kontroli Należy uwzględnić czynniki ryzyka związane z dietą, masą ciała, układem krążenia Po ustabilizowaniu i przy braku powikłań ograniczających zdolność do pracy na morzu Cukrzyca insulinoniezależna leczona dietą (ryzyko progresji choroby w kierunku konieczności przyjmowania insuliny, zwiększone ryzyko powikłań okulistycznych, neurologicznych i kardiologicznych) T - do czasu ustabilizowania choroby (dotyczy pracy na pełnym morzu oraz pełnienia wacht) R - w przypadku niestabilnego przebiegu choroby praca na statkach w żegludze przybrzeżnej * (z wyłączeniem pełnienia wacht) L - w przypadku nieprzestrzegania zaleceń lekarza Należy uwzględnić czynniki ryzyka związane z dietą, masą ciała, układem krążenia Po ustabilizowaniu i przy braku powikłań ograniczających zdolność do pracy na morzu E65-68 Otyłość i nieprawidłowa masa ciała - wysoka lub niska (częste uleganie wypadkom, ograniczona ruchomość i słaba tolerancja wysiłku podczas wykonywania rutynowych zadań i w sytuacjach zagrożenia; zwiększone prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób stawów) T - brak możliwości wykonywania zadań istotnych dla bezpieczeństwa, brak spełnienia kryteriów w zakresie oceny sprawności fizycznej (załącznik nr 4 do rozporządzenia) P - brak możliwości wykonywania zadań istotnych dla bezpieczeństwa, brak spełnienia kryteriów w zakresie oceny sprawności fizycznej (załącznik nr 4 do rozporządzenia) z nieudanymi próbami poprawy Uwaga: wskaźnik masy ciała (BMI) jest użytecznym wskaźnikiem wpływającym na podjęcie decyzji o zasadności przeprowadzenia dodatkowych badań BMI nie powinien stanowić jedynej podstawy do podejmowania decyzji o zdolności do pracy R, L zwiększona częstotliwość badań i dozwolona praca wyłącznie na statkach w żegludze przybrzeżnej * lub w zmniejszonym zakresie zadań, jeżeli badany jest niezdolny do wykonywania pewnych prac, ale jest zdolny do pełnienia zarówno rutynowych zadań, jak i obowiązków w sytuacjach zagrożenia Spełnienie kryteriów w zakresie oceny sprawności fizycznej (załącznik nr 4 do rozporządzenia), niezmienna lub zredukowana masa ciała stała i brak chorób współistniejących E00-90 Zaburzenia wydzielania wewnętrznego, stanu odżywienia i przemiany metabolicznej (tarczycy, nadnerczy - w tym choroba Addisona, przysadki, jajników, jąder) (prawdopodobieństwo nawrotów lub powikłań) T - do czasu wdrożenia skutecznego leczenia i uzyskania stabilizacji bez efektów ubocznych P - pogorszenie stanu zdrowia trwale ogranicza zdolność do pracy na morzu, występuje konieczność częstych zmian w terapii