Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 24 października 2022 r.w sprawie wyróżniania żołnierzy oraz pododdziałów, oddziałów i instytucji wojskowych Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Wojsk Lądowych” Załącznik nr 2 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Sił Powietrznych” Załącznik nr 3 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Marynarki Wojennej” Załącznik nr 4 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Wojsk Specjalnych” Załącznik nr 5 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Wojsk Obrony Terytorialnej” Załącznik nr 6 - Opis i wzór „Odznaki Honorowej Żandarmerii Wojskowej” Załącznik nr 7 - Opis i wzór odznaki tytułu honorowego „Wzorowy Podchorąży” Załącznik nr 8 - Opis i wzór odznaki tytułu honorowego „Zasłużony Żołnierz Rzeczypospolitej Polskiej” Załącznik nr 9 - Opis i wzór odznaki tytułu honorowego „Zasłużony Żołnierz OT” Załącznik nr 10 - Opis i wzór odznaki tytułu honorowego „Zasłużony Pilot Wojskowy” Załącznik nr 11 - Opis i wzór legitymacji odznak honorowych Załącznik nr 12 - Opis i wzór legitymacji tytułu honorowego „Wzorowy Podchorąży” Załącznik nr 13 - Opis i wzór legitymacji tytułów honorowych „Zasłużony Żołnierz RP”, „Zasłużony Żołnierz OT”, „Zasłużony Pilot Wojskowy” Załącznik nr 14 - Opis i wzór buzdyganu honorowego Załącznik nr 15 - Opis i wzór szabli honorowej wojska polskiego Załącznik nr 16 - Opis i wzór pałasza honorowego Marynarki Wojennej Załącznik nr 17 - Opis i wzór kordzika honorowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Załącznik nr 18 - Sposoby rozmieszczenia i noszenia na umundurowaniu odznak honorowych, odznak tytułów honorowych, sznurów wyróżniających oraz noszenia kordzików honorowych Załącznik nr 19 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Wojsk Lądowych” Załącznik nr 20 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Sił Powietrznych” Załącznik nr 21 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Marynarki Wojennej” Załącznik nr 22 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Wojsk Obrony Terytorialnej” Załącznik nr 23 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Wojsk Specjalnych” Załącznik nr 24 - Opis i wzór proporca honorowego „Przodujący Pododdział Żandarmerii Wojskowej” Załącznik nr 25 - Opis i wzór buńczuka honorowego „Przodujący Pododdział Wojsk Lądowych” Załącznik nr 26 - Opis i wzór znaku tytułu honorowego „Przodujący Oddział Wojska Polskiego” Załącznik nr 27 - Opis i wzór znaku tytułu honorowego „Przodująca Instytucja Wojskowa” Załącznik nr 28 - Opisy i wzory sznurów wyróżniających dla żołnierzy pododdziałów, oddziałów i instytucji wojskowych wyróżnionych tytułem honorowym „Przodujący Pododdział”, „Przodujący Oddział” oraz „Przodująca Instytucja Wojskowa” Załącznik nr 29 - Wzór rozkazu oraz decyzji w sprawie wyróżnienia Treść rozporządzenia Na podstawie art. 429 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) tryb udzielania wyróżnień; 2) rodzaje odznak honorowych, tytułów honorowych oraz honorowej broni białej; 3) wzory odznak honorowych, odznak i znaków tytułów honorowych oraz honorowej broni białej; 4) sposób noszenia odznak honorowych, odznak tytułów honorowych oraz honorowej broni białej, a także eksponowania, przekazywania i przechowywania niektórych wyróżnień; 5) pododdziały, oddziały i instytucje wojskowe, które mogą być wyróżnione poszczególnymi rodzajami wyróżnień. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) ustawie - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny; 2) ustawie o znakach - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 19 lutego 1993 r. o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1351). § 3. 1. Wniosek o udzielenie wyróżnienia składa się drogą służbową. 2. Wnioski o wyróżnienie przez Ministra Obrony Narodowej składa się za pośrednictwem kierownika komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw dyscypliny wojskowej. 3. Przełożony, do którego wpłynął wniosek o udzielenie wyróżnienia, złożony przez przełożonego nieuprawnionego do udzielenia tego wyróżnienia lub inny organ, w przypadku nieuwzględnienia wniosku, zawiadamia wnioskodawcę o przyczynach odmowy, na jego dodatkowy pisemny wniosek. 4. Wniosek lub zgłoszenie dokonania czynu, w trakcie pełnienia czynnej służby wojskowej, przez byłego żołnierza podlega zaopiniowaniu przez komendanta (równorzędnego) struktury organizacyjnej, w którego ewidencji wojskowej on się znajduje. 5. Przełożony, o którym mowa w ust. 2, może przyjąć jako wniosek zgłoszenie dokonania czynu przez żołnierza, byłego żołnierza, pododdział, oddział i instytucję wojskową, wniesione przez organ niebędący przełożonym lub przełożonym dyscyplinarnym. 6. Przełożony, który otrzymał wniosek lub zgłoszenie, sprawdza dane o dotychczas udzielonych wyróżnieniach oraz istnienie przesłanek do udzielenia wyróżnienia. § 4. 1. Odznaki honorowe mogą być nadawane: 1) „Odznaka Honorowa Wojsk Lądowych” - żołnierzom jednostek Wojsk Lądowych lub uprzednio pełniącym służbę w tym rodzaju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „Siłami Zbrojnymi”, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Wojsk Lądowych, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania; 2) „Odznaka Honorowa Sił Powietrznych” - żołnierzom jednostek Sił Powietrznych lub uprzednio pełniącym służbę w tym rodzaju Sił Zbrojnych, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Sił Powietrznych, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania; 3) „Odznaka Honorowa Marynarki Wojennej” - żołnierzom jednostek Marynarki Wojennej lub uprzednio pełniącym służbę w tym rodzaju Sił Zbrojnych, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Marynarki Wojennej, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania; 4) „Odznaka Honorowa Wojsk Obrony Terytorialnej” - żołnierzom jednostek Wojsk Obrony Terytorialnej lub uprzednio pełniącym służbę w tym rodzaju Sił Zbrojnych, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Wojsk Obrony Terytorialnej, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania; 5) „Odznaka Honorowa Wojsk Specjalnych” - żołnierzom jednostek Wojsk Specjalnych lub uprzednio pełniącym służbę w tym rodzaju Sił Zbrojnych, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Wojsk Specjalnych, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania; 6) „Odznaka Honorowa Żandarmerii Wojskowej” - żołnierzom jednostek Żandarmerii Wojskowej lub uprzednio pełniącym służbę w tej wyodrębnionej i wyspecjalizowanej służbie, w innych jednostkach organizacyjnych Sił Zbrojnych albo komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, jak również w innych strukturach, w których obowiązuje noszenie umundurowania Żandarmerii Wojskowej, lub tym żołnierzom, którzy zachowali uprawnienia do noszenia takiego umundurowania. 2. Żołnierzom kształcącym się na potrzeby korpusu oficerów może być nadany tytuł honorowy „Wzorowy Podchorąży”. 3. Żołnierzowi pełniącemu czynną służbę wojskową może być nadany tytuł honorowy „Zasłużony Żołnierz Rzeczypospolitej Polskiej”, zwany dalej „Zasłużonym Żołnierzem RP”. 4. Żołnierzowi pełniącemu terytorialną służbę wojskową może być nadany tytuł honorowy „Zasłużony Żołnierz Obrony Terytorialnej”, zwany dalej „Zasłużonym Żołnierzem OT”. 5. Żołnierzowi będącemu pilotem wojskowym może być nadany tytuł honorowy „Zasłużony Pilot Wojskowy” - nie więcej niż trzykrotnie. 6. Byłym żołnierzom, w tym żołnierzom pełniącym służbę w rezerwie, mogą być nadane odznaki honorowe lub tytuły honorowe, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, a byłym pilotom wojskowym tytuł honorowy, o którym mowa w ust. 5. 7. Odznaka tytułu honorowego Zasłużony Żołnierz RP jest trzystopniowa: 1) w pierwszym stopniu - złota odznaka; 2) w drugim stopniu - srebrna odznaka; 3) w trzecim stopniu - brązowa odznaka. § 5. 1. Żołnierzowi lub byłemu żołnierzowi, wyróżnionemu odznaką honorową lub tytułem honorowym, przysługuje odznaka honorowa lub odznaka tego tytułu wraz z legitymacją stwierdzającą uprawnienie do noszenia danej odznaki. 2. Żołnierzowi, któremu po raz kolejny został nadany tytuł honorowy, o którym mowa w § 4 ust. 2, nie przysługuje kolejna odznaka tego tytułu, a adnotację o kolejnym nadaniu tytułu umieszcza się w posiadanej przez żołnierza legitymacji. 3. Do odznak honorowych i odznak tytułów honorowych można wykonywać miniaturki, które są ich odwzorowaniem w skali 1: 3. Miniaturkę odznaki wyróżniony nabywa na własny koszt. § 6. Opisy i wzory graficzne: 1) odznak honorowych: a) „Odznaki Honorowej Wojsk Lądowych” są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, b) „Odznaki Honorowej Sił Powietrznych” są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, c) „Odznaki Honorowej Marynarki Wojennej” są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, d) „Odznaki Honorowej Wojsk Specjalnych” są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, e) „Odznaki Honorowej Wojsk Obrony Terytorialnej” są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia, f) „Odznaki Honorowej Żandarmerii Wojskowej” są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia; 2) odznak tytułów honorowych: a) tytułu honorowego „Wzorowy Podchorąży” są określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia, b) tytułu honorowego „Zasłużony Żołnierz RP” są określone w załączniku nr 8 do rozporządzenia, c) tytułu honorowego „Zasłużony Żołnierz OT” są określone w załączniku nr 9 do rozporządzenia, d) tytułu honorowego „Zasłużony Pilot Wojskowy” są określone w załączniku nr 10 do rozporządzenia; 3) legitymacji: a) odznak honorowych, o których mowa w § 4 ust. 1, są określone w załączniku nr 11 do rozporządzenia, b) tytułu honorowego „Wzorowy Podchorąży”, o którym mowa w § 4 ust. 2, są określone w załączniku nr 12 do rozporządzenia, c) tytułów honorowych: „Zasłużony Żołnierz RP”, „Zasłużony Żołnierz OT”, „Zasłużony Pilot Wojskowy”, o których mowa w § 4 ust. 3-5, są określone w załączniku nr 13 do rozporządzenia. § 7. Honorową broń białą stanowią: 1) „Buzdygan Honorowy”, zwany dalej „buzdyganem”; 2) „Szabla Honorowa Wojska Polskiego”, zwana dalej „szablą honorową”; 3) „Pałasz Honorowy Marynarki Wojennej”, zwany dalej „pałaszem honorowym”; 4) „Kordzik Honorowy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej”, zwany dalej „kordzikiem honorowym”. § 8. 1. Na buzdyganie umieszcza się: 1) wymienny pierścień generalski (admiralski) z nałożoną oznaką otrzymywanego stopnia generalskiego (admiralskiego); 2) pierścień prezydencki z dedykacją. 2. Dedykację umieszcza się również na wewnętrznym płazie głowni: szabli honorowej, pałasza honorowego i kordzika honorowego. 3. W przypadku mianowania oficera na kolejny stopień wojskowy generalski (admiralski) oficerowi temu zamiast buzdyganu przysługuje wymienny pierścień generalski (admiralski) z nałożoną oznaką odpowiadającą otrzymywanemu stopniowi wojskowemu. 4. Opisy i wzory: 1) buzdyganu są określone w załączniku nr 14 do rozporządzenia; 2) szabli honorowej są określone w załączniku nr 15 do rozporządzenia; 3) pałasza honorowego są określone w załączniku nr 16 do rozporządzenia; 4) kordzika honorowego są określone w załączniku nr 17 do rozporządzenia. § 9. 1. Przełożony albo przełożony dyscyplinarny, uwzględniając: 1) zachowanie świadczące o męstwie, ofiarności albo o odwadze lub przykładną realizację zadań służbowych świadczącą o tym, że cel, jakiemu służyło ukaranie, został osiągnięty - wyróżnia żołnierza zatarciem ukarania przed upływem terminu określonego w ustawie; 2) bardzo dobre wykonanie zadania służbowego - wyróżnia żołnierza pochwałą; 3) uzyskanie bardzo dobrych wyników w wykonywaniu zadań służbowych, osiągnięcia w służbie wojskowej lub jubileusz jej pełnienia - wyróżnia żołnierza listem gratulacyjnym; 4) wzorowe pełnienie służby wojskowej w danej jednostce wojskowej lub w jednostce organizacyjnej poza granicami państwa, przeniesienie do innej jednostki wojskowej lub zwolnienie ze służby wojskowej - wyróżnia żołnierza pismem pochwalnym ze zdjęciem wyróżnionego żołnierza na tle flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej lub wojskowej albo sztandaru jednostki wojskowej lub bandery wojennej; 5) bardzo dobre wyniki w szkoleniu lub wzorowe wykonanie zadania służbowego, zwłaszcza w czasie pozasłużbowym lub przed wyznaczonym terminem - wyróżnia żołnierza urlopem nagrodowym; 6) dokonanie czynu świadczącego o męstwie, ofiarności lub o odwadze albo szczególne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych - wyróżnia żołnierza nagrodą rzeczową; 7) dokonanie bohaterskiego czynu lub znaczące osiągnięcia w służbie wojskowej albo wykonanie zadania wymagającego szczególnej wiedzy i umiejętności lub przynoszącego oszczędności lub inne korzyści na rzecz resortu obrony narodowej - wyróżnia żołnierza nagrodą pieniężną; 8) ukończenie z pierwszą lokatą uczelni wojskowej, szkoły podoficerskiej, centrum albo ośrodka szkolenia, dokonanie szczególnego czynu w służbie wojskowej albo wybitny dorobek zawodowy w związku z jubileuszem pełnienia czynnej służby wojskowej, przeniesieniem do pełnienia służby w innej jednostce wojskowej lub zwolnieniem z czynnej służby wojskowej - wyróżnia żołnierza wpisaniem zasług żołnierza do kroniki jednostki wojskowej; 9) szczególne osiągnięcia w okresie co najmniej 6 lat pełnienia służby wojskowej w określonym rodzaju Sił Zbrojnych, Ministerstwie Obrony Narodowej, w jednostce organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanej oraz w instytucji krajowej lub zagranicznej - wyróżnia żołnierza odznaką honorową; 10) uzyskanie nie wcześniej niż po zakończeniu drugiego semestru studiów w uczelni wojskowej albo podlegającego ocenie etapu nauki w studium oficerskim średniej oceny nie niższej niż 4,51 (pod warunkiem uzyskania wyłącznie ocen pozytywnych z egzaminów i zaliczeń) i bardzo dobre wykonywanie zadań służbowych - wyróżnia żołnierza tytułem honorowym „Wzorowy Podchorąży”; 11) wybitne zasługi dokonane w okresie co najmniej 6 lat pełnienia służby wojskowej, w szczególności czyny świadczące o męstwie, ofiarności albo o odwadze, znaczące osiągnięcia szkoleniowe lub dydaktyczne, w dowodzeniu, szkoleniu, pracy wychowawczej, eksploatacji środków technicznych lub uzbrojenia - wyróżnia żołnierza tytułem honorowym „Zasłużony Żołnierz RP”; 12) wybitne zasługi dokonane w okresie co najmniej 2 lat pełnienia terytorialnej służby wojskowej, w szczególności czyny świadczące o męstwie, ofiarności albo o odwadze, znaczące osiągnięcia szkoleniowe lub dydaktyczne, w dowodzeniu, szkoleniu, pracy wychowawczej, eksploatacji środków technicznych lub uzbrojenia - wyróżnia żołnierza tytułem honorowym „Zasłużony Żołnierz OT”; 13) wzorową służbę w lotnictwie Sił Zbrojnych, w szczególności duży wkład w jego rozwój, umocnienie gotowości bojowej i szkolenie kadr lotniczych lub dokonanie czynu świadczącego o męstwie, ofiarności albo o odwadze, związanego z wykonywaniem lotu - wyróżnia żołnierza tytułem honorowym „Zasłużony Pilot Wojskowy”; 14) dokonanie czynu świadczącego o męstwie, ofiarności albo o odwadze w walce zbrojnej lub realizacji zadań służbowych - wyróżnia żołnierza honorową bronią białą - szablą honorową, pałaszem honorowym albo kordzikiem honorowym; 15) osiągnięcia w służbie wojskowej w związku z mianowaniem na stopień wojskowy generała brygady (kontradmirała) - wyróżnia żołnierza honorową bronią białą - buzdyganem; 16) ukończenie studiów w uczelni wojskowej z pierwszą lokatą - wyróżnia żołnierza honorową bronią białą - szablą honorową albo pałaszem honorowym; 17) wybitny dorobek w służbie wojskowej, w szczególności w związku z jubileuszem pełnienia czynnej służby wojskowej, przeniesieniem do pełnienia służby w innym rodzaju Sił Zbrojnych lub pełnieniem obowiązków służbowych w instytucji krajowej lub zagranicznej albo zwolnieniem z czynnej służby wojskowej - wyróżnia żołnierza honorową bronią białą - szablą honorową, pałaszem honorowym albo kordzikiem honorowym; 18) szczególne osiągnięcia w wykonywaniu zadań służbowych, w tym szkoleniowe w czasie pokoju, oraz czyny świadczące o męstwie, ofiarności albo o odwadze w warunkach pełnienia czynnej służby wojskowej po ogłoszeniu mobilizacji, w stanach nadzwyczajnych, w czasie wojny, a także podczas wykonywania zadań służbowych w strefie działań wojennych oraz w przypadkach użycia Sił Zbrojnych poza granicami państwa, jak również udziału w akcjach humanitarnych, poszukiwawczych lub ratowniczych - wyróżnia żołnierza wpisaniem zasług żołnierza do Księgi Honorowej Wojska Polskiego. 2. Wyróżnienie tytułem honorowym Zasłużony Żołnierz RP może nastąpić po upływie co najmniej 3 lat od poprzedniego wyróżnienia. 3. Tytuł honorowy Zasłużony Żołnierz RP można nadać z pominięciem niższych stopni odznaki za szczególnie wybitne zasługi, jeżeli żołnierz posiada co najmniej dwunastoletni staż służby wojskowej. 4. Kolejne nadanie tytułu honorowego Zasłużony Pilot Wojskowy może nastąpić po upływie co najmniej 3 lat od poprzedniego nadania. 5. Nadanie odznaki honorowej i tytułu honorowego z odznaką danego stopnia, z wyłączeniem tytułu honorowego, o którym mowa w § 4 ust. 2, oraz honorowej broni białej w jednym z jej rodzajów może być tylko jednorazowe. § 10. Do udzielania wyróżnień, o których mowa w art. 424 ust. 1 pkt 4 i pkt 6-11 ustawy, są uprawnieni następujący przełożeni dyscyplinarni: 1) pismem pochwalnym ze zdjęciem wyróżnionego żołnierza na tle: a) flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i flag rodzajów Sił Zbrojnych - Minister Obrony Narodowej, b) flag rodzajów Sił Zbrojnych z wyjątkiem flagi Wojsk Obrony Terytorialnej - Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, zwany dalej „Szefem Sztabu Generalnego WP”, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, zwany dalej „Dowódcą Generalnym RSZ”, oraz Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych, zwany dalej „Dowódcą Operacyjnym RSZ” - żołnierzom jemu podporządkowanym, po uzgodnieniu z właściwym przełożonym, z zastrzeżeniem lit. c w stosunku do Dowódcy Operacyjnego RSZ, c) flagi Wojsk Obrony Terytorialnej - Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej oraz Dowódca Operacyjny RSZ - żołnierzom jemu podporządkowanym, po uzgodnieniu z właściwym przełożonym dyscyplinarnym, d) sztandaru jednostki wojskowej lub bandery wojennej - dowódca jednostki wojskowej; 2) odznaką honorową wymienioną w § 4 ust. 1: a) Minister Obrony Narodowej, b) Dowódca Operacyjny RSZ - żołnierzom jemu podporządkowanym, po uzgodnieniu z właściwym przełożonym dyscyplinarnym, c) pkt 1-3 i 5 - Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, zwany dalej „Sekretarzem Stanu”, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, zwany dalej „Podsekretarzem Stanu”, Dyrektor Generalny Ministerstwa Obrony Narodowej, zwany dalej „Dyrektorem Generalnym MON”, Szef Sztabu Generalnego WP, Dowódca Generalny RSZ, d) pkt 1 - Dowódca Garnizonu Warszawa, e) pkt 1-3 - Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, Dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, f) pkt 4 - Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej, g) pkt 6 - Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej; 3) tytułem honorowym: a) „Wzorowy Podchorąży” - rektor -komendant uczelni wojskowej, dowódca (równorzędny) struktury organizacyjnej kształcącej kandydatów na potrzeby korpusu oficerów, b) „Zasłużony Żołnierz RP” z odznaką w: - pierwszym stopniu - Minister Obrony Narodowej, - drugim stopniu