Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 13 maja 2022 r.w sprawie umundurowania i wyżywienia oraz innych należności wydawanych żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepis ogólny Rozdział 2 - Umundurowanie i wyekwipowanie Rozdział 3 - Bezpłatne wyżywienie Rozdział 4 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Normy umundurowania i wyekwipowania Załącznik nr 2 - Wykaz przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wydawanych żołnierzowi zasadniczej służby wojskowej i wpisywanych do wkładki mundurowej w książeczce wojskowej Załącznik nr 3 - Wykaz przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wydawanych żołnierzowi rezerwy, któremu nadano przydział kryzysowy, i wpisywanych do wkładki mundurowej do książeczki wojskowej Załącznik nr 4 - Wykaz przedmiotów wydawanych zamiennie za przedmioty określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Załącznik nr 5 - Wykaz przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wydawanych żołnierzowi pełniącemu terytorialną służbę wojskową rotacyjnie i wpisywanych do wkładki mundurowej do książeczki wojskowej Załącznik nr 6 - Wykaz przedmiotów, które można wydawać żołnierzom w celu zabezpieczenia potrzeb szkoleniowych Załącznik nr 7 - Wysokość równoważnika dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej w zamian za niewydane w naturze przybory i środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia Załącznik nr 8 - Wysokość równoważnika dla żołnierzy skierowanych do pełnienia służby poza granicami państwa w składzie polskich kontyngentów wojskowych w zamian za niewydane w naturze środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia Załącznik nr 9 - Wysokość równoważnika dla żołnierzy skierowanych do pełnienia służby poza granicami państwa w składzie polskich kontyngentów wojskowych w zamian za niewydane w naturze przybory do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia Załącznik nr 10 - Skład ilościowy i asortyment środków spożywczych zawartych w zasadniczych oraz dodatkowych normach wyżywienia żołnierzy w czynnej służbie wojskowej Treść rozporządzenia Na podstawie art. 330 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655 i 974) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepis ogólny § 1. Rozporządzenie określa: 1) przypadki, w których żołnierze niebędący żołnierzami zawodowymi, zwani dalej „żołnierzami”, otrzymują: a) bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny, z wyjątkiem żołnierzy OT pełniących terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, b) umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik pieniężny; 2) warunki oraz normy otrzymywania świadczeń, o których mowa w pkt 1; 3) wysokość równoważników pieniężnych, o których mowa w pkt 1, oraz warunki, tryb i terminy ich wypłacania; 4) sposób realizacji dodatkowych norm wyżywienia. Rozdział 2 Umundurowanie i wyekwipowanie § 2. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie z dniem powołania do służby wojskowej, nadania przydziału kryzysowego, wyznaczenia na stanowisko służbowe lub przystąpienia do wykonywania określonych czynności służbowych. § 3. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie zgodnie z normami umundurowania i wyekwipowania w zestawach, które są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 4. 1. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie na podstawie rozkazu dziennego dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której ten żołnierz pełni służbę wojskową, stwierdzającego wyznaczenie go na stanowisko, a w przypadku powołania żołnierza w trybie alarmowym - na podstawie karty powołania. 2. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie specjalistyczne na podstawie rozkazu dziennego dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której ten żołnierz odbywa lub pełni czynną służbę wojskową. 3. Umundurowanie i wyekwipowanie żołnierz otrzymuje z magazynu jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym pozostaje, lub w macierzystym pododdziale. 4. Podstawą rozliczenia żołnierza z umundurowania i wyekwipowania jest rozkaz dzienny dowódcy (szefa, komendanta) jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową. § 5. Przedmioty umundurowania i wyekwipowania wydawane: 1) żołnierzowi zasadniczej służby wojskowej są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 2) żołnierzowi rezerwy, któremu nadano w czasie pokoju przydział kryzysowy przez zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach aktywnej rezerwy, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 3) żołnierzowi terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia. § 6. 1. Żołnierzowi przydziela się umundurowanie i wyekwipowanie do użytkowania na dany okres, zwany dalej „okresem używalności”. 2. Okresu używalności nie stosuje się do umundurowania i wyekwipowania przysługujących żołnierzom pełniącym służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; nowe przedmioty przydziela się w miarę zużycia (zniszczenia). 3. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie: 1) na własność z chwilą wydania; 2) na czas wykonywania określonych czynności służbowych. § 7. Przedmioty umundurowania i wyekwipowania przechodzą na własność żołnierza - stosownie do uwag zawartych w poszczególnych zestawach załącznika nr 1 do rozporządzenia. § 8. Żołnierz otrzymuje umundurowanie i wyekwipowanie na czas wykonywania czynności służbowych z obowiązkiem ich zwrotu w przypadku: 1) przeniesienia na inne stanowisko służbowe, na którym dany przedmiot nie przysługuje; 2) zwolnienia z pełnienia obowiązków służbowych. § 9. Żołnierzowi zasadniczej służby wojskowej, żołnierzowi terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie oraz żołnierzowi, któremu nadano w czasie pokoju przydział kryzysowy przez zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach aktywnej rezerwy, w przypadku powołania tego żołnierza do zawodowej służby wojskowej, pozostawia się przedmioty w użytkowaniu i zalicza okres używalności. § 10. Żołnierz zwalniany ze służby wojskowej zwraca otrzymane umundurowanie i wyekwipowanie, z wyjątkiem przedmiotów, które przechodzą na jego własność. § 11. W przypadku śmierci żołnierza dowódca (szef, komendant) jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym żołnierz pozostawał, może zezwolić na nieodpłatne wydanie kompletu umundurowania wyjściowego lub polowego składającego się z munduru, nakrycia głowy, bielizny, obuwia oraz oznak stopni. § 12. Żołnierz przenoszony do jednostki wojskowej rodzaju Sił Zbrojnych, w którym obowiązuje odmienny zestaw umundurowania, podlega przemundurowaniu i otrzymuje zestaw właściwy dla danego rodzaju Sił Zbrojnych. § 13. Jeżeli żołnierz uzyskał uprawnienie do umundurowania i wyekwipowania ujętych w innym zestawie, to umundurowanie i wyekwipowanie: 1) powtarzające się w obu zestawach - pozostawia się żołnierzowi, zaliczając poprzedni okres użytkowania; 2) występujące tylko w poprzednim zestawie - podlegają zwrotowi; 3) występujące tylko w nowym zestawie - uzupełnia się na przewidziany okres używalności. § 14. 1. Żołnierz zasadniczej służby wojskowej, żołnierz terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie oraz żołnierz rezerwy, któremu nadano w czasie pokoju przydział kryzysowy przez zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach aktywnej rezerwy, przenoszony (oddelegowany) do innej jednostki wojskowej w celu pełnienia dalszej służby nie zwraca umundurowania i wyekwipowania ujętych we wkładce mundurowej do książeczki wojskowej. 2. Żołnierz rezerwy odbywający ćwiczenia lub przeszkolenie wojskowe, z wyjątkiem żołnierza rezerwy, o którym mowa w ust. 1, przenoszony do innej jednostki wojskowej, zabiera ze sobą umundurowanie i wyekwipowanie wydane w jednostce budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym pozostawał. § 15. Żołnierz, który został tymczasowo aresztowany, zabiera ze sobą umundurowanie i wyekwipowanie, które miał na sobie w momencie zatrzymania. § 16. Nakrycia głowy wydaje się żołnierzom stosownie do rodzaju wojsk, w którym pełnią służbę. § 17. Okres używalności oznak jest równy okresowi używalności przedmiotu, na którym są noszone. § 18. 1. Za przedmioty ujęte w zestawach określonych w załączniku nr 1 można wydawać przedmioty zamiennie. 2. Wykaz przedmiotów wydawanych zamiennie oraz okresy ich używalności są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 19. W umundurowaniu i wyekwipowaniu żołnierzy - kobiet w ciąży oraz żołnierzy o nietypowej budowie ciała można dokonać poprawek krawieckich lub uszyć je na miarę. § 20. Żołnierzy wyposaża się w niezbędną odzież roboczą, ochronną i zabezpieczającą, zapewniającą bezpieczeństwo i higienę podczas wykonywania obowiązków służbowych. § 21. Żołnierzom rezerwy powołanym do odbycia ćwiczeń prowadzonych w trybie natychmiastowego stawiennictwa przysługują przedmioty ujęte w zestawach dla żołnierzy pełniących służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. § 22. Żołnierzom odbywającym jednodniowe ćwiczenia i przeszkolenia wojskowe można nie wydawać umundurowania i wyekwipowania. § 23. W przypadku ponownego powołania żołnierza do pełnienia służby wojskowej nowe przedmioty wydaje się po upływie okresu używalności przedmiotów wcześniej wydanych. § 24. W celu zabezpieczenia potrzeb szkoleniowych można wydawać żołnierzom przedmioty określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia. § 25. 1. Równoważnik pieniężny w zamian za niewydane w naturze przybory i środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia, zwany dalej „równoważnikiem”, wypłaca się żołnierzom pełniącym zasadniczą służbę wojskową, począwszy od pierwszego dnia drugiego miesiąca kalendarzowego służby wojskowej. 2. Dowódca (szef, komendant) jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym żołnierz pozostaje, może zdecydować o wypłaceniu równoważnika, o którym mowa w ust. 1, za płyn po goleniu, szampon do mycia włosów, proszek do prania i podpaski, począwszy od pierwszego dnia służby wojskowej. 3. Równoważnik, o którym mowa w ust. 1, pomniejsza się o kwoty przyjęte do jego naliczenia za poszczególne przybory i środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia objęte tym równoważnikiem, wydane w naturze. 4. Żołnierzom pełniącym zasadniczą służbę wojskową równoważnik wypłaca się w: 1) pełnej wysokości - za okres dłuższy niż 15 dni kalendarzowych służby wojskowej w miesiącu kalendarzowym; 2) połowie wysokości - za okres do 15 dni kalendarzowych służby wojskowej w miesiącu kalendarzowym. 5. Żołnierzom pełniącym zasadniczą służbę wojskową równoważnik wypłaca się co miesiąc z góry, w terminach płatności uposażenia, na podstawie odrębnych list należności pieniężnych. 6. Wysokość równoważnika pieniężnego w zamian za niewydane w naturze przybory i środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. § 26. 1. Żołnierzom skierowanym do pełnienia służby poza granicami państwa w składzie polskich kontyngentów wojskowych można wypłacać równoważnik za: 1) środki do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia - za każdy rozpoczęty miesiąc kalendarzowy, począwszy od pierwszego dnia służby poza granicami państwa; 2) przybory do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia - jednorazowo, na cały okres pełnienia służby poza granicami państwa. 2. Wysokość równoważnika, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia. 3. Wysokość równoważnika, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest określona w załączniku nr 9 do rozporządzenia. 4. Równoważniki, o których mowa w ust. 1, wypłaca się pod warunkiem możliwości zakupu należnych przyborów i środków do utrzymania higieny osobistej oraz konserwacji obuwia w rejonie polskiego kontyngentu wojskowego. § 27. 1. Dowódca (szef, komendant) jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym żołnierz pozostaje, jest organem właściwym w sprawach zaopatrywania w umundurowanie oraz wyekwipowanie i wypłaty równoważnika, o którym mowa w § 25 ust. 1. 2. Dowódca (szef, komendant) jednostki budżetowej, na której zaopatrzeniu w dziale mundurowym żołnierz pozostaje, jest organem właściwym w sprawach wypłaty. 3. Dowódca polskiego kontyngentu wojskowego jest organem właściwym do podejmowania decyzji w sprawach wypłaty równoważnika, o którym mowa w § 26 ust. 1. § 28. W przypadkach uzasadnionych względami sanitarnohigienicznymi, wymogami przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub panującymi warunkami klimatycznymi organ logistyczny właściwy w zakresie przedmiotów umundurowania i wyekwipowania może ustalić inne należności niż wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Rozdział 3 Bezpłatne wyżywienie § 29. Ilekroć w rozdziale jest mowa o: 1) zasadniczej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć ilość środków spożywczych przysługującą żołnierzowi w ciągu doby; 2) dodatkowej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć ilość środków spożywczych lub napoju przysługującą żołnierzowi w ciągu doby jako uzupełnienie zasadniczej normy wyżywienia albo jako oddzielny posiłek lub porcja napoju; 3) paczkowanej normie wyżywienia (racji żywnościowej) - należy przez to rozumieć zestaw produktów spożywczych oraz ewentualnych produktów niespożywczych ułatwiających użycie zestawu, umieszczonych we wspólnym opakowaniu, przeznaczony do zapewnienia kompletnego całodobowego wyżywienia pojedynczego żołnierza lub grupy żołnierzy; 4) wartości pieniężnej normy wyżywienia - należy przez to rozumieć wartość środków spożywczych, w średnich cenach zakupu, wchodzących w skład zasadniczej lub dodatkowej normy wyżywienia; 5) turnusie rehabilitacyjnym z treningiem psychologicznym - należy przez to rozumieć proces adaptacji po powrocie do kraju żołnierzy, którzy wykonywali zadania poza granicami państwa; 6) dyżurach bojowych - należy przez to rozumieć pozostawanie pododdziałów, zespołów, załóg i obsad w gotowości do natychmiastowego podjęcia realizacji działań wynikających z zadań postawionych jednostce wojskowej w planach jej użycia, zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej lub rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, połączone z przebywaniem w miejscu pełnienia służby, z wyłączeniem dyżurów etatowych; 7) dyżurach ratowniczych - należy przez to rozumieć planowe pozostawanie w gotowości wydzielonych sił i środków, zgodnie z decyzją Ministra Obrony Narodowej lub rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w celu udzielenia pomocy załogom statków powietrznych, jednostek pływających lub udziału specjalistycznych grup ratowniczych w identyfikacji i likwidacji zdarzeń związanych z uwolnieniem toksycznych środków przemysłowych lub wypadków radiacyjnych i likwidacji ich skutków; 8) całodobowym zmianowym systemie pracy - należy przez to rozumieć system pracy wprowadzany przez dowódcę jednostki wojskowej (równorzędnego) na podstawie przepisów w zakresie mobilizacji, połączony z przebywaniem żołnierzy w miejscu pełnienia służby; 9) sportowcach wojskowych - należy przez to rozumieć żołnierzy uczestniczących w zgrupowaniach przygotowawczych i zawodach sportowych - organizowanych zgodnie z planem szkolenia od związku taktycznego wzwyż; 10) kursach lub szkoleniach zawodowych lub specjalistycznych - należy przez to rozumieć szkolenie lub kurs wynikające z podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w tym językowych żołnierzy, ujęte w planie rocznym zatwierdzonym przez właściwego dowódcę organizującego kurs lub szkolenie, z wyłączeniem kursów realizowanych w formie zdalnej; 11) szkoleniach w garnizonie lub poza garnizonem - należy przez to rozumieć szkolenia taktyczne, taktyczno-specjalne oraz ogniowe, wynikające z programów szkolenia i zawarte w diagramach szkolenia; 12) ćwiczeniach w garnizonie lub poza garnizonem - należy przez to rozumieć zajęcia szkoleniowe, ćwiczenia i treningi w celu uzyskania określonego poziomu wyszkolenia indywidualnego lub zespołowego na wszystkich szczeblach dowodzenia i ujęte w planie zasadniczych przedsięwzięć jednostki wojskowej lub w celu uczestniczenia przez żołnierzy terytorialnej służby wojskowej pełnionej rotacyjnie w ćwiczeniach rotacyjnych w ramach rocznego planu lub poza rocznym planem szkolenia; 13) poligonie - należy przez to rozumieć ośrodek szkolenia poligonowego lub wydzielony teren wojskowy używany do prowadzenia ćwiczeń i szkoleń w oparciu o obiekty infrastruktury stacjonarnej lub polowej, realizowane przez dowódców (równorzędnych) różnych szczebli dowodzenia; 14) dominującej normie wyżywienia - należy przez to rozumieć zasadniczą normę wyżywienia, według której jest żywiona największa grupa żołnierzy ze wszystkich żywionych w danej jednostce wojskowej; 15) zgrupowaniach wojskowych - należy przez to rozumieć każdą formę zgromadzenia sił i środków wojska, powołaną decyzją Ministra Obrony Narodowej lub rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej, Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, Dowódcy Garnizonu Warszawa, Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych albo Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej w celu realizacji określonego zadania; 16) stołówce wojskowej - należy przez to rozumieć stacjonarny lub polowy punkt żywienia zbiorowego żołnierzy oraz obiekt żywienia na jednostkach pływających Marynarki Wojennej, w których przygotowuje się posiłki według zasadniczych i dodatkowych norm wyżywienia; 17) równoważniku pieniężnym - należy przez to rozumieć środki pieniężne wypłacane żołnierzowi, stanowiące równowartość wartości pieniężnej zasadniczej lub dodatkowej normy wyżywienia przysługującej żołnierzowi w zamian za bezpłatne wyżywienie niewydane w naturze; 18) Stałym Rejonie Odpowiedzialności - należy przez to rozumieć rejon przydzielony dowódcy oddziału (pododdziału) Wojsk Obrony Terytorialnej, który planuje i organizuje oraz prowadzi działania wszelkimi możliwymi środkami dla osiągniecia celu prowadzonych działań. § 30. 1. Żołnierzom uprawnionym do bezpłatnego wyżywienia przysługuje ono według następujących norm wyżywienia: 1) zasadniczych: a) żołnierskiej - 010, b) szkolnej - 020, c) specjalnej - 030, d) operacyjnej - 040 lub 044, e) wojennej - 050; 2) dodatkowych: a) ogólnej - 110, b) chleba - 111, c) napoju - 160; 3) paczkowanych (racji żywnościowych): a) indywidualnej, b) grupowej. 2. Skład ilościowy i asortyment środków spożywczych zawartych w zasadniczych oraz dodatkowych normach wyżywienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, jest określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia. 3. Skład ilościowy i asortyment środków spożywczych zawartych w normach wyżywienia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, określają dokumenty normalizacyjne wydane na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483). 4. W przypadku pobierania próbek żywności, o których mowa w przepisach o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w stołówce wojskowej, wydziela się codziennie, na każdy obiekt przygotowujący posiłki w ramach stosowanych norm wyżywienia, środki spożywcze o wartości pieniężnej do 150% normy, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a. 5. Żołnierze mogą otrzymywać bezpłatne wyżywienie według: 1) zasadniczych norm wyżywienia, w formie: a) posiłków przyrządzanych w stołówkach wojskowych, b) suchego prowiantu, c) suchego prowiantu w zamian za części norm wyżywienia niezrealizowane w formie, o której mowa w lit. a, d) posiłków przyrządzanych na zlecenie przez inne zakłady żywienia zbiorowego; 2) dodatkowych norm wyżywienia, w formie: a) posiłków, o których mowa w pkt 1 lit. a i d, b) suchego prowiantu, c) napoju. § 31. 1. Żołnierze uprawnieni do wyżywienia według różnych norm wyżywienia, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1, otrzymują wyżywienie według jednakowej dominującej normy wyżywienia, jeżeli ich wyżywienie jest przygotowywane w jednej stołówce wojskowej, a warunki techniczno-organizacyjne uniemożliwiają przygotowywanie posiłków według różnych norm wyżywienia. 2. Jeżeli norma wyżywienia, o której mowa w ust. 1, jest niższa od normy przysługującej żołnierzowi, wydaje s