Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 kwietnia 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Straży Granicznej Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organizacja Straży Granicznej Rozdział 3 - Zakres uprawnień Straży Granicznej Rozdział 4 Rozdział 5 - Użycie lub wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej Rozdział 6 - Użycie środków przymusu w stosunku do statków morskich i powietrznych Rozdział 7 - Bandera i znaki rozpoznawcze Rozdział 8 - Służba w Straży Granicznej Rozdział 9 - Przebieg służby Rozdział 10 - Korpusy i stopnie funkcjonariuszy Straży Granicznej Rozdział 11 - Obowiązki i prawa funkcjonariusza Straży Granicznej Rozdział 12 - Mieszkania funkcjonariuszy Straży Granicznej Rozdział 13 - Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy Straży Granicznej Rozdział 14 - Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna funkcjonariuszy Straży Granicznej Rozdział 14a - Kontyngenty Straży Granicznej wydzielone do realizacji zadań poza granicami państwa Rozdział 14b - Udział Straży Granicznej we wspólnych działaniach koordynowanych przez Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej Rozdział 14c - Udział Straży Granicznej we współpracy transgranicznej państw członkowskich Unii Europejskiej Rozdział 14d - Psy służbowe i konie służbowe Rozdział 15 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1486), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1728), 2) ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. poz. 1898), 3) ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy państwowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2191), 4) ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa (Dz. U. poz. 2333), 5) ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 7 kwietnia 2022 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 11 i art. 16 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1728), które stanowią: „ Art. 11. 1. Jeżeli jest to uzasadnione dobrem psów służbowych lub koni służbowych wycofanych z użycia w Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej, na wniosek osoby albo organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, którym przekazano zwierzę po wycofaniu z użycia w Straży Granicznej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, może objąć te zwierzęta takim samym wsparciem jak zwierzęta wycofane z użycia w Straży Granicznej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W przypadku objęcia tych zwierząt wsparciem, o którym mowa w zdaniu pierwszym, Komendant Główny Straży Granicznej wyznacza kierownika jednostki organizacyjnej Straży Granicznej właściwego w sprawach, o których mowa w art. 147zb, art. 147ze i art. 147zf ustawy zmienianej w art. 3. 2. W przypadku przyznania wsparcia, o którym mowa w ust. 1, mają odpowiednio zastosowanie przepisy art. 147z, art. 147za, art. 147zb, art. 147ze i art. 147zf ustawy zmienianej w art. 3. ” „ Art. 16. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ; 2) odnośnika nr 1 oraz art. 3 ust. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 i 2 i art. 7 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. poz. 1898), które stanowią: „ 1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu aaarozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1998 z dnia 5 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe środki w celu wprowadzenia w życie wspólnych podstawowych norm ochrony lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. UE L 299 z 14.11.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 334 z 22.12.2015, str. 5, Dz. Urz. UE L 165 z 23.06.2016, str. 23, Dz. Urz. UE L 122 z 13.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 125 z 18.05.2017, str. 3, Dz. Urz. UE L 10 z 13.01.2018, str. 5, Dz. Urz. UE L 21 z 24.01.2019, str. 13, Dz. Urz. UE L 73 z 15.03.2019, str. 98, Dz. Urz. UE L 246 z 26.09.2019, str. 15, Dz. Urz. UE L 21 z 27.01.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 208 z 01.07.2020, str. 43 oraz Dz. Urz. UE L 58 z 19.02.2021, str. 23. ” Art. 3. „2. Ustalenia komendanta oddziału Straży Granicznej w zakresie istnienia negatywnych przesłanek dla ochrony lotnictwa cywilnego lub ich braku, przeprowadzane na podstawie wniosku złożonego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończone przed tym dniem, są dokonywane przez komendanta oddziału Straży Granicznej według zasad określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „ Art. 4. Komendant Główny Straży Granicznej do dnia 15 listopada 2021 r. utworzy aplikację dostępową „Weryfikacja negatywnych przesłanek - Straż Graniczna”, o której mowa w art. 189d ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” Art. 6. „1. W latach 2021-2030 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy wynosi dla: 1) Komendanta Głównego Straży Granicznej - 9 314 000,00 zł, z czego w: a) 2021 r. - 4 314 000,00 zł, b) 2022 r. - 0 zł, c) 2023 r. - 0 zł, d) 2024 r. - 0 zł, e) 2025 r. - 0 zł, f) 2026 r. - 5 000 000,00 zł, g) 2027 r. - 0 zł, h) 2028 r. - 0 zł, i) 2029 r. - 0 zł, j) 2030 r. - 0 zł; 2) Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego - 2 104 000,00 zł, z czego w: a) 2021 r. - 16 000,00 zł, b) 2022 r. - 216 000,00 zł, c) 2023 r. - 234 000,00 zł, d) 2024 r. - 234 000,00 zł, e) 2025 r. - 234 000,00 zł, f) 2026 r. - 234 000,00 zł, g) 2027 r. - 234 000,00 zł, h) 2028 r. - 234 000,00 zł, i) 2029 r. - 234 000,00 zł, j) 2030 r. - 234 000,00 zł. 2. Komendant Główny Straży Granicznej monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, a w przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wdraża mechanizm korygujący, polegający na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy. ” „ Art. 7. Ustawa wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2021 r., z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 9 w zakresie art. 189d ust. 6 i 7 i art. 5, które wchodzą w życie z dniem 15 listopada 2021 r.; 2) art. 4, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 3) art. 4-8 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy państwowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2191), które stanowią: „ Art. 4. Funkcjonariusz Straży Granicznej mianowany na stanowisko służbowe na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu pomimo niespełniania warunków w zakresie wykształcenia lub kwalifikacji zawodowych zachowuje uprawnienie do zajmowania tego stanowiska oraz do mianowania na stanowisko służbowe równorzędne z dotychczas zajmowanym. Art. 5. Warunek uzyskania kwalifikacji podstawowych dotyczy funkcjonariusza Straży Granicznej przyjętego do służby w Straży Granicznej po dniu 18 lipca 2002 r. Art. 6. Za równoznaczne z uzyskaniem kwalifikacji oficerskich uznaje się zdany na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 14 czerwca 2001 r. egzamin oficerski w Straży Granicznej bez odbycia przeszkolenia specjalistycznego do mianowania na pierwszy stopień oficerski Straży Granicznej. Art. 7. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie: 1) art. 38 ustawy zmienianej w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 38 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, 2) art. 91 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie art. 2 pkt 4 i 6 niniejszej ustawy. Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2 pkt 2-6 oraz art. 4-7, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. ” ; 4) art. 28 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa (Dz. U. poz. 2333), który stanowi: „ Art. 28. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 22, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 5) art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655), który stanowi: „ Art. 824. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Straż Graniczna jest jednolitą, umundurowaną i uzbrojoną formacją przeznaczoną do ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego oraz zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji. 1a. Nazwa „Straż Graniczna”, jej skrót „SG” oraz znak graficzny Straży Granicznej przysługują wyłącznie formacji, o której mowa w ust. 1. 1b. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór znaku graficznego Straży Granicznej, uwzględniając w nim wizerunek orła białego ustalony dla godła państwowego oraz ustalając kolorystykę tego znaku. 2. Do zadań Straży Granicznej należy: 1) ochrona granicy państwowej na lądzie i morzu; 2) organizowanie i dokonywanie kontroli ruchu granicznego; 2a) zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnej migracji poprzez: a) kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium, b) rozpoznawanie i analizowanie zagrożeń migracyjnych, c) zwalczanie zagrożeń migracyjnych, w tym przestępczości związanej z nielegalną migracją, d) realizowanie, w zakresie swojej właściwości, zadań określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 oraz z 2022 r. poz. 91 i 583), e) współdziałanie z organami i podmiotami właściwymi w sprawach udzielania cudzoziemcom zezwoleń na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub pobyt na tym terytorium, w tym wykonywanie czynności na wniosek tych organów i podmiotów, na zasadach określonych odrębnymi przepisami; 3) wydawanie zezwoleń na przekraczanie granicy państwowej, w tym wiz; 4) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, w zakresie właściwości Straży Granicznej, a w szczególności: a) przestępstw i wykroczeń dotyczących zgodności przekraczania granicy państwowej z przepisami, związanych z jej oznakowaniem, wykonywaniem pracy przez cudzoziemców, prowadzeniem działalności gospodarczej przez cudzoziemców oraz powierzaniem wykonywania pracy cudzoziemcom, a także przestępstw określonych w art. 270-276 Kodeksu karnego dotyczących wiarygodności dokumentów uprawniających do przekraczania granicy państwowej, dokumentów uprawniających do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub dokumentów wymaganych do ich wydania, b) przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych wymienionych w art. 134 § 1 pkt 1 Kodeksu karnego skarbowego, c) przestępstw i wykroczeń pozostających w związku z przekraczaniem granicy państwowej lub przemieszczaniem przez granicę państwową towarów oraz wyrobów akcyzowych podlegających obowiązkowi oznaczania znakami akcyzy, jak również przedmiotów określonych w przepisach o broni i amunicji, o materiałach wybuchowych, o prekursorach materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom, o bibliotekach, o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o narodowym zasobie archiwalnym, o przeciwdziałaniu narkomanii oraz o ewidencji ludności i dowodach osobistych, d) przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1108 i 1918 oraz z 2022 r. poz. 583), e) przestępstw przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu oraz przestępstw i wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, pozostających w związku z wykonywaniem komunikacji lotniczej, f) przestępstw określonych w art. 228, 229 i 231 Kodeksu karnego, popełnionych przez pracowników Straży Granicznej w związku z wykonywaniem czynności służbowych, g) przestępstw określonych w art. 229 Kodeksu karnego, popełnionych przez osoby niebędące funkcjonariuszami lub pracownikami Straży Granicznej w związku z wykonywaniem czynności służbowych przez funkcjonariuszy lub pracowników Straży Granicznej, h) przestępstw określonych w art. 190, 222, 223 i 226 Kodeksu karnego skierowanych przeciwko funkcjonariuszom Straży Granicznej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, i) przestępstw określonych w art. 264a Kodeksu karnego, przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1745) oraz wykroczeń określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690), j) przestępstw określonych w art. 189a Kodeksu karnego i w art. 8 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz. U. poz. 554 i 1083, z 2009 r. poz. 1149 i 1589 oraz z 2010 r. poz. 626); 4a) rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw oraz ściganie, w zakresie wynikającym z art. 11j ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2073 i 2448), sprawców czynów określonych w pkt 4 lit. f-h, w przypadku, gdy czyny te dotyczą funkcjonariuszy i pracowników Policji i Biura Ochrony Rządu lub strażaków Państwowej Straży Pożarnej, popełnionych w związku z wykonywaniem przez nich czynności służbowych; 5) zapewnienie bezpieczeństwa w komunikacji międzynarodowej i porządku publicznego w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego, a w zakresie właściwości Straży Granicznej - także w strefie nadgranicznej; 5a) przeprowadzanie kontroli bezpieczeństwa: a) w środkach transportu w komunikacji międzynarodowej, b) w zasięgu terytorialnym drogowego, kolejowego, morskiego i rzecznego przejścia granicznego, c) w portach lotniczych na zasadach określonych w przepisach dotyczących ochrony lotnictwa cywilnego; 5b) zapewnienie bezpieczeństwa na pokładzie statków powietrznych wykonujących przewóz lotniczy pasażerów; 5c) (uchylony) 5d) współdziałanie z innymi organami i służbami w zakresie rozpoznawania zagrożeń terroryzmem i przeciwdziałania tym zagrożeniom; 6) osadzanie i utrzymywanie znaków granicznych na lądzie oraz sporządzanie, aktualizacja i przechowywanie granicznej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej; 7) ochrona nienaruszalności znaków i urządzeń służących do ochrony granicy państwowej; 8) (uchylony) 9) przetwarzanie informacji, w tym danych osobowych, z zakresu ochrony granicy państwowej, kontroli ruchu granicznego, zapobiegania i przeciwdziałania nielegalnej migracji oraz udostępnianie ich sądom, prokuratorom, organom administracji publicznej i innym organom państwowym, uprawnionym do ich otrzymania na podstawie odrębnych ustaw, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań; 10) nadzór nad eksploatacją polskich obszarów morskich oraz przestrzeganiem przez statki przepisów obowiązujących na tych obszarach; 11) ochrona granicy państwowej w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez prowadzenie obserwacji statków powietrznych i obiektów latających, przelatujących przez granicę państwową na małych wysokościach, oraz informowanie o tych przelotach właściwych jednostek Sił Powietrznych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 12) zapobieganie transportowaniu, bez zezwolenia wymaganego w myśl odrębnych przepisów, przez granicę państwową odpadów, szkodliwych substancji chemicznych oraz materiałów jądrowych i promieniotwórczych, a także zanieczyszczaniu wód granicznych; 13) zapobieganie przemieszczaniu, bez zezwolenia wymaganego w myśl odrębnych przepisów, przez granicę państwową środków odurzających i substancji psychotropowych oraz broni, amunicji, materiałów wybuchowych i prekursorów materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom; 13a) przeprowadzanie kontroli legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom; 13b1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. poz. 1898), która weszła w życie z dniem 31 grudnia 2021 r.) sprawowanie nadzoru nad podmiotami sprawdzającymi w rozumieniu art. 189d ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970, z 2021 r. poz. 784, 847 i 1898 oraz z 2022 r. poz. 655) w zakresie określonym w art. 189i tej ustawy; 14) wykonywanie zadań określonych w innych ustawach. 2a. Straż Graniczna prowadzi postępowania w sprawach rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw określonych w art. 228, 229 i 231 Kodeksu karnego, popełnionych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej w związku z wykonywaniem czynności służbowych. 2b. Straż Graniczna realizuje zadania wynikające z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz umów i porozumień międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych. 3. Straż Graniczna w zakresie określonym w ust. 2 i 2a współdziała z właściwymi organami i instytucjami Unii Europejskiej oraz innych państw, a także organizacjami międzynarodowymi, w tym z Międzynarodową Organizacją Policji Kryminalnej - Interpol. 3a. Straż Graniczna realizuje zadania Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach, określone w ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2019 r. poz. 1783 oraz z 2022 r. poz. 271). 4. Straż Graniczna współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych. Art. 2. Organy administracji rządowej, jednostki samorządu terytorialnego oraz państwowe i inne jednostki organizacyjne są obowiązane współdziałać z organami Straży Granicznej oraz zapewnić im niezbędne warunki do wykonywania zadań określonych w ustawie. Art. 2a. Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569), nie stosuje się: 1) w sprawach osobowych funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej; 2) w sprawach osobowych byłych funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej; 3) jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby istotnie utrudniać lub uniemożliwić realizację zadań Straży Granicznej. Rozdział 2 Organizacja Straży Granicznej Art. 3. 1. Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 2. Komendanta Głównego Straży Granicznej powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra wł