Rozporządzenie Ministra Infrastrukturyz dnia 13 lipca 2021 r.w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych Załącznik nr 2 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych Załącznik nr 3 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań Załącznik nr 4 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań osadów dennych na potrzeby analiz długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 13 lipca 2021 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych (Dz. U. poz. 1576), oraz wskaźników istotnych ze względu na ocenę stanu zanieczyszczenia osadów dennych Załącznik nr 5 - Sposób prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych Załącznik nr 6 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu jednolitych części wód podziemnych Załącznik nr 7 - Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych Załącznik nr 8 - Metodyki referencyjne pomiarów i badań w ramach monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych Załącznik nr 9 - Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych Załącznik nr 10 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych Załącznik nr 11 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań Treść rozporządzenia 2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża: 1) dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275, Dz. Urz. WE L 331 z 15.12.2001, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 358, Dz. Urz. UE L 81 z 20.03.2008, str. 60, Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84, Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114, Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8 i Dz. Urz. UE L 311 z 31.10.2014, str. 32); 2) dyrektywę 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19 i Dz. Urz. UE L 182 z 21.06.2014, str. 52); 3) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniającą i w następstwie uchylającą dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniającą dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84 i Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1); 4) dyrektywę Komisji 2009/90/WE z dnia 31 lipca 2009 r. ustanawiającą, na mocy dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód (Dz. Urz. UE L 201 z 01.08.2009, str. 36). Na podstawie art. 350 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, 784 i 1564) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa formy i sposób prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i jednolitych części wód podziemnych, w tym: 1) dla wód powierzchniowych: a) rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia, b) kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania, c) rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych i kryteria ich wyznaczania, d) zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, w jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, w wodach przejściowych oraz w wodach przybrzeżnych, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych typów wód, a w przypadku stanu chemicznego - także z uwzględnieniem rodzajów matrycy lub taksonu rozumianego jako jednostka systematyki organizmów, w tym fauny i flory ekosystemów wodnych, e) zakres prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, a w przypadku stanu chemicznego - także z uwzględnieniem rodzajów matrycy lub taksonu, f) metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości pomiarów i badań, g) liczbę, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej, h) zakres i częstotliwość prowadzonych badań na potrzeby oceny wypełnienia dodatkowych wymagań ustanowionych dla spełnienia celów środowiskowych dla obszarów chronionych, o których mowa w art. 16 pkt 32 lit. c-e ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zwanej dalej „ustawą”; 2) dla wód podziemnych: a) rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia, b) kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania, c) kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych, d) zakres i częstotliwość monitoringu, e) metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości monitoringu. § 2. Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w sposób umożliwiający: 1) dokonywanie spójnej i całościowej klasyfikacji stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego, klasyfikacji stanu chemicznego i oceny stanu wód powierzchniowych w każdym obszarze dorzecza oraz przypisanie jednolitym częściom wód powierzchniowych jednej z pięciu klas jakości wód zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy; 2) ilościowe ujęcie czasowej i przestrzennej zmienności wskaźników jakości wód dotyczących elementów biologicznych, hydromorfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych. § 3. 1. Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w formie: 1) pomiarów poziomu i objętości lub natężenia przepływu wód w zakresie stosownym w odniesieniu do stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego, lub stanu chemicznego; 2) badań grup wskaźników lub poszczególnych wskaźników jakości wód na potrzeby: a) klasyfikacji: - stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych niewyznaczonych jako sztuczne lub silnie zmienione jednolite części wód powierzchniowych i trendów zmian tego stanu, - potencjału ekologicznego sztucznych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych i trendów zmian tego potencjału, - stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych i trendów jego zmian, b) ocen wypełnienia dodatkowych wymagań ustanowionych dla spełnienia celów środowiskowych dla obszarów chronionych, o których mowa w art. 349 ust. 17 ustawy, c) oceny eutrofizacji wód w rozumieniu art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy, d) analiz długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 114 ustawy, i innych zanieczyszczeń, dla których określa się środowiskowe normy jakości, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy, e) gromadzenia dodatkowych danych o środowisku wodnym, w tym na potrzeby analizy zmienności wskaźników jakości wód. 2. Badania grup wskaźników lub poszczególnych wskaźników jakości wód na potrzeby klasyfikacji, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, obejmują elementy biologiczne, hydromorfologiczne, fizykochemiczne i chemiczne w wodach powierzchniowych oraz elementy chemiczne w faunie wodnej lub florze wodnej. 3. Badania grup wskaźników lub poszczególnych wskaźników jakości wód na potrzeby analiz, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, obejmują elementy chemiczne w osadach dennych lub faunie wodnej, lub florze wodnej. § 4. Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych: 1) diagnostyczny, ustalany na podstawie dokumentacji planistycznych, o których mowa w art. 317 ust. 1 pkt 1-3 i 5 ustawy; 2) operacyjny, ustalany na podstawie dokumentacji planistycznych, o których mowa w art. 317 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, lub monitoringu diagnostycznego, o którym mowa w pkt 1; 3) badawczy; 4) obszarów chronionych. § 5. 1. Monitoring diagnostyczny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych, w tym jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach chronionych uwzględnionych w wykazach obszarów chronionych, o których mowa w art. 317 ust. 4 ustawy, w obszarach dorzeczy lub w zlewniach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy, reprezentatywnej dla występujących oddziaływań antropogenicznych oraz typów wód powierzchniowych, w celu: a) uzupełnienia identyfikacji rodzajów i wielkości znaczących oddziaływań antropogenicznych, na które są narażone jednolite części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, b) potwierdzenia oceny wpływu znaczących oddziaływań, w tym oddziaływań antropogenicznych, na stan wód powierzchniowych; 2) zaplanowania pomiarów lub badań w ramach rodzajów monitoringu, o których mowa w § 4; 3) oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych lub spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi; 4) określenia długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. d; 5) wykonania, w obszarach dorzeczy lub w zlewniach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 6 ustawy, oceny stopnia eutrofizacji wód powierzchniowych, reprezentatywnej dla występujących oddziaływań antropogenicznych oraz występujących typów wód powierzchniowych. 2. Monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, w tym jednolitych części wód powierzchniowych występujących na obszarach chronionych uwzględnionych w wykazach obszarów chronionych, o których mowa w art. 317 ust. 4 ustawy; 2) oceny zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych wynikających z realizacji działań określonych w zestawie działań, o którym mowa w art. 318 ust. 1 pkt 7 ustawy, w zakresie działań przyjętych do poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych; 3) oceny zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych wynikających z programu działań, o którym mowa w art. 104 ust. 1 ustawy. 3. Monitoring badawczy jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów lub badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego lub monitoringu operacyjnego; 2) wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe określone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części wód powierzchniowych; 3) określenia wielkości i wpływu na stan wód powierzchniowych zanieczyszczenia niedającego się przewidzieć; 4) ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami klasyfikacji stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego, na podstawie elementów biologicznych, hydromorfologicznych i fizykochemicznych; 5) zebrania informacji o stanie jednolitych części wód powierzchniowych w związku z uwarunkowaniami lokalnymi lub umowami międzynarodowymi, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, dodatkowych w stosunku do informacji pozyskiwanych w ramach monitoringu diagnostycznego lub monitoringu operacyjnego jednolitych części wód powierzchniowych. 4. Monitoring obszarów chronionych ustala się w celu oceny wypełnienia dodatkowych wymagań ustanowionych dla spełnienia celów środowiskowych dla obszarów chronionych uwzględnionych w wykazach obszarów chronionych, o których mowa w art. 317 ust. 4 ustawy. § 6. Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 7. 1. Określa się następujące rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych: 1) reperowy punkt pomiarowo-kontrolny - wyznaczony na potrzeby prowadzenia monitoringu diagnostycznego lub monitoringu operacyjnego, lub analiz długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń ulegających akumulacji w osadach dennych lub faunie wodnej, lub florze wodnej, 2) reprezentatywny punkt pomiarowo-kontrolny - wyznaczony na potrzeby prowadzenia monitoringu diagnostycznego lub monitoringu operacyjnego, 3) punkt pomiarowo-kontrolny monitoringu badawczego, 4) punkt pomiarowo-kontrolny monitoringu obszarów chronionych - przy czym punkty pomiarowo-kontrolne zawierają co najmniej jedno stanowisko pomiarowe spośród następujących stanowisk pomiarowych: badania fitoplanktonu, badania fitobentosu, badania makroglonów i roślin okrytozalążkowych, badania makrofitów, badania makrobezkręgowców bentosowych, badania ichtiofauny, obserwacji hydromorfologicznych, badania wskaźników fizykochemicznych i chemicznych w wodzie, badania bioakumulacji zanieczyszczeń chemicznych w faunie wodnej lub florze wodnej lub badania akumulacji zanieczyszczeń w osadach dennych. 2. Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 8. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań: 1) dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, 2) dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, 3) na potrzeby oceny wypełnienia dodatkowych wymagań ustanowionych dla spełnienia celów środowiskowych dla obszarów chronionych, o których mowa w art. 16 pkt 32 lit. c-e ustawy, uwzględnionych w wykazach obszarów chronionych, o których mowa w art. 317 ust. 4 pkt 3-5 ustawy - określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 9. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań osadów dennych na potrzeby analiz długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. d, oraz wskaźników istotnych ze względu na ocenę stanu zanieczyszczenia osadów dennych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. § 10. 1. Liczbę i kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych do monitoringu substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej określa się zgodnie z art. 118 ustawy. 2. Okres ciągłego monitorowania w odniesieniu do każdej substancji zawartej na danej liście obserwacyjnej nie może przekraczać 4 lat. 3. Monitoring każdej substancji zawartej na liście obserwacyjnej odbywa się z częstotliwością nie mniejszą niż raz w roku. 4. Monitoring każdej substancji zawartej na liście obserwacyjnej prowadzi się w matrycy do monitorowania tej substancji. § 11. Sposób prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 12. Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w sposób umożliwiający: 1) ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych; 2) wykrycie znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi; 3) ustalenie wpływu stanu jednolitych części wód podziemnych na obszary chronione uwzględnione w wykazach obszarów chronionych, o których mowa w art. 317 ust. 4 pkt 1 i 4 ustawy. § 13. Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w formie pomiarów lub badań: 1) stanu chemicznego; 2) stanu ilościowego. § 14. Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód podziemnych: 1) monitoring stanu chemicznego; 2) monitoring stanu ilościowego; 3) monitoring badawczy. § 15. Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych: 1) monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, ustalany na podstawie charakterystyki jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań antropogenicznych; 2) monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, ustalany na podstawie charakterystyki jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań antropogenicznych oraz monitoringu diagnostycznego, o którym mowa w pkt 1. § 16. 1. Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala się w celu: 1) uzupełnienia i sprawdzenia procedury oceny wpływu oddziaływań antropogenicznych; 2) dostarczenia informacji do oceny długoterminowych trendów wynikających zarówno ze zmiany warunków naturalnych, jak również oddziaływań antropogenicznych. 2. Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala się w celu: 1) oceny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, o których mowa w art. 59 ustawy; 2) stwierdzenia występowania znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi. 3. Rokiem bazowym, od którego określa się znaczące i utrzymujące się trendy wzrostu stężeń zanieczyszczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2, jest rok 2007 albo 2008, w zależności od dostępności danych monitoringowych w ramach monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego, przy czym przy obliczaniu tych trendów będą uwzględniane poziomy początkowe, które oznaczają przeciętne stężenia zmierzone: 1) w roku bazowym albo 2) w przypadku substancji wykrytych po upływie lat bazowych - w pierwszym okresie, z którego są dostępne reprezentatywne dane z monitoringu. § 17. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód podziemnych do monitorowania: 1) monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w przypadku jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi; 2) monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w przypadku jednolitych części wód podziemnych uznanych, na podstawie monitoringu diagnostycznego oraz oceny wpływu oddziaływań, za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, o których mowa w art. 59 ustawy; 3) monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w przypadku jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. § 18. Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych monitoringu