Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 13 stycznia 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania Załącznik nr 1 - Rozmiary i kolory etykiet przeznaczonych dla poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego, rodzajów materiału siewnego oraz mieszanek dla ochrony środowiska Załącznik nr 2 - Informacje zamieszczane na etykietach przeznaczonych dla materiału siewnego Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 513), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 281); 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 1031). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) odnośnika nr 2 oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 281), które stanowią: „ 2) Niniejsze rozporządzenie wdraża dyrektywę wykonawczą Komisji (UE) 2016/317 z dnia 3 marca 2016 r. zmieniającą dyrektywy Rady 66/401/EWG, 66/402/EWG, 2002/54/WE, 2002/55/WE, 2002/56/WE i 2002/57/WE w odniesieniu do urzędowej etykiety na opakowaniach materiału siewnego (Dz. Urz. UE L 60 z 05.03.2016, str. 72). ” „ § 2. Materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych, zaopatrzony w dokument towarzyszący wydany zgodnie z dotychczasowymi przepisami, może znajdować się w obrocie po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 1031), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 2258). 2)Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia: 1) dyrektywy Rady 66/401/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin pastewnych (Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2298, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 55, z późn. zm.); 2) dyrektywy Rady 66/402/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin zbożowych (Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2309, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 66, z późn. zm.); 3) dyrektywy Rady 2002/54/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym buraka (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 12, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 292, z późn. zm.); 4) dyrektywy Rady 2002/55/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym warzyw (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 33, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 313, z późn. zm.); 5) dyrektywy Rady 2002/56/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu sadzeniakami ziemniaków (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 60, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 340, z późn. zm.); 6) dyrektywy Rady 2002/57/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin oleistych i włóknistych (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 74, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 354, z późn. zm.); 7) decyzji Komisji 2004/842/WE z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie przepisów wykonawczych, na mocy których Państwa Członkowskie mogą zezwolić na wprowadzenie do obrotu materiału siewnego należącego do odmiany, dla której złożono wniosek o włączenie do krajowego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych lub katalogu odmian gatunków warzyw (Dz. Urz. UE L 362 z 09.12.2004, str. 21); 8) dyrektywy Komisji 2008/62/WE z dnia 20 czerwca 2008 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do rejestracji populacji miejscowych i odmian roślin rolniczych przystosowanych naturalnie do warunków lokalnych i regionalnych i zagrożonych erozją genetyczną oraz obrót materiałem siewnym i sadzeniakami ziemniaka tych populacji miejscowych i odmian (Dz. Urz. UE L 162 z 21.06.2008, str. 13, z późn. zm.); 9) dyrektywy Komisji 2009/145/WE z dnia 26 listopada 2009 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do zatwierdzania populacji miejscowych i odmian warzyw tradycyjnie uprawianych w poszczególnych miejscach i regionach i zagrożonych erozją genetyczną oraz odmian warzyw niemających wewnętrznej wartości dla plonów o przeznaczeniu handlowym, wyprodukowanych w celu uprawy w określonych warunkach, oraz wprowadzania do obrotu materiału siewnego tych populacji miejscowych i odmian (Dz. Urz. UE L 312 z 27.11.2009, str. 44); 10) dyrektywy Komisji 2010/60/UE z dnia 30 sierpnia 2010 r. przewidującej pewne odstępstwa dotyczące wprowadzania do obrotu mieszanek materiału siewnego roślin pastewnych przeznaczonych do wykorzystania w ramach ochrony środowiska naturalnego (Dz. Urz. UE L 228 z 31.08.2010, str. 10); 11) decyzji Komisji 2011/180/UE z dnia 23 marca 2011 r. wdrażającej dyrektywę Rady 2002/55/WE w odniesieniu do warunków zezwalania na wprowadzanie do obrotu małych opakowań mieszanek standardowego materiału siewnego różnych odmian roślin warzywnych tego samego gatunku (Dz. Urz. UE L 78 z 24.03.2011, str. 55). Na podstawie art. 101 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2019 r. poz. 568) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) rodzaje opakowań materiału siewnego dla poszczególnych gatunków lub grup roślin rolniczych i warzywnych, a także materiału siewnego zaprawianego, oraz sposoby zabezpieczania tych opakowań; 2) jakie opakowania materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych uznaje się za małe opakowania WE; 3) maksymalną wielkość opakowań dla mieszanek odmianowych roślin warzywnych; 4) szczegółowy sposób etykietowania i plombowania materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, z uwzględnieniem: a) rozmiarów i koloru etykiet ustalonych dla poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego, rodzajów materiału siewnego oraz mieszanek dla ochrony środowiska, b) treści informacji zamieszczanych na etykietach oraz w dokumencie towarzyszącym, c) małych opakowań WE. § 2. 1. W przypadku wszystkich gatunków i grup roślin rolniczych i warzywnych stosuje się, ze względu na sposób zamykania, następujące rodzaje opakowań: 1) samozamykające się; 2) zszywane; 3) zaklejane; 4) hermetyczne; 5) zawiązywane; 6) zgrzewane. 2. Opakowanie materiału siewnego zaprawianego powinno zabezpieczać przed kontaktem z zastosowanymi pestycydami. § 3. Materiał siewny roślin rolniczych i warzywnych kategorii elitarny oraz sadzeniaki ziemniaka kategorii elitarny i kategorii kwalifikowany pakuje się w nowe opakowania, a w przypadku stosowania skrzyniopalet powinny być stosowane skrzyniopalety czyste i odkażone. § 4. Opakowanie materiału siewnego powinno być wykonane w sposób umożliwiający: 1) trwałe zaopatrzenie w etykietę odpowiednią dla materiału siewnego poszczególnych gatunków lub grup roślin rolniczych i warzywnych, a także kategorii i stopni kwalifikacji; 2) zastosowanie zabezpieczenia zamknięcia opakowania, które w przypadku otwarcia ulega zniszczeniu. § 5. Każdy rodzaj opakowania materiału siewnego powinien: 1) być wytrzymały odpowiednio do masy zapakowanego materiału siewnego; 2) zapewniać utrzymanie jakości materiału siewnego zgodnej ze szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wytwarzania i jakości materiału siewnego określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie; 3) chronić otoczkę materiału siewnego - w przypadku materiału siewnego otoczkowanego; 4) umożliwić trwałe zaopatrzenie w etykietę. § 6. 1. Opakowania materiału siewnego zabezpiecza się przez: 1) plombowanie bezpośrednie polegające w szczególności na: a) założeniu na zamknięciu opakowania plomby: - zaciskanej, - zatrzaskowej, - strunowej, b) naklejeniu na zamknięciu opakowania etykiety samoprzylepnej, c) przeszyciu etykiety szwem zamykającym opakowanie; 2) plombowanie pośrednie polegające na: a) stosowaniu opakowań samozamykających się (worków wentylowych), b) zamknięciu opakowania, w szczególności przez: - zaklejenie, - zgrzanie, - mechaniczne zszycie opakowania, jeżeli opakowanie posiada oznaczenie wykluczające powtórne zszycie. 2. W przypadku worków wentylowych, jeżeli długość rękawa (wentyla) stanowi mniej niż 20% szerokości opakowania lub w opakowaniu znajdują się nasiona mniejsze od nasion pszenicy, stosuje się plombowanie bezpośrednie. § 7. 1. Za małe opakowania WE uznaje się opakowania materiału siewnego, którego masa netto nie przekracza w przypadku: 1) materiału siewnego roślin warzywnych kategorii elitarny albo kategorii kwalifikowany: a) gatunków roślin strączkowych - 5,0 kg, b) cebuli, trybuli, szparaga, buraka ćwikłowego, buraka liściowego, rzepy, arbuza, dyni olbrzymiej lub dyni zwyczajnej, marchwi, szpinaku, skorzonery, roszponki, rzodkiewki - 0,5 kg, c) pozostałych gatunków roślin warzywnych - 0,1 kg; 2) materiału siewnego buraka cukrowego albo buraka pastewnego kategorii kwalifikowany, po odjęciu masy substancji otoczkujących, granulowanych pestycydów i innych dodatków, zawierającego: a) nasiona jednokiełkowe albo przeznaczone do siewu punktowego - 2,5 kg, co stanowi jedną jednostkę siewną, która odpowiada 100 tys. kłębków, b) nasiona wielokiełkowe - 10,0 kg; 3) mieszanki pastewnej przeznaczonej na cele inne niż pastewne - 2,0 kg, po odjęciu masy substancji otoczkujących, granulowanych pestycydów i innych dodatków (opakowanie typu A); 4) materiału siewnego roślin pastewnych kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany lub kategorii handlowy albo mieszanki pastewnej innej niż mieszanka, o której mowa w pkt 3 - 10,0 kg, po odjęciu masy substancji otoczkujących, granulowanych pestycydów i innych dodatków (opakowanie typu B). 2. Mieszanki odmianowe roślin warzywnych kategorii standard mogą być wprowadzone do obrotu w opakowaniach których masa netto nie przekracza dopuszczalnej masy netto określonej dla małych opakowań WE, o której mowa w ust. 1 pkt 1. § 8. Etykietę umieszcza się na opakowaniu materiału siewnego w sposób uniemożliwiający jej zdjęcie bez uszkodzenia; etykieta nie może być użyta powtórnie. § 9. Rozmiary i kolory etykiet przeznaczonych dla poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji materiału siewnego, rodzajów materiału siewnego oraz mieszanek dla ochrony środowiska są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 10. Na etykietach zamieszcza się informacje w formie nadruku w sposób zapewniający trwałość i czytelność napisów. § 11. W dokumencie towarzyszącym zamieszcza się w szczególności następujące dane: 1) nazwę podmiotu, który złożył wniosek o dokonanie oceny polowej materiału siewnego; 2) nazwę gatunku w języku polskim; 3) łacińską nazwę gatunku, która może być podana w formie skróconej i bez nazwisk autorów; 4) nazwę odmiany zapisaną alfabetem łacińskim; 5) kategorię materiału siewnego; 6) stopień kwalifikacji materiału siewnego; 7) numer partii materiału siewnego użytego do obsiania plantacji, z której pochodzi ten materiał; 8) oznaczenie państwa przeprowadzającego ocenę polową; 9) numer pola lub numer partii materiału siewnego; 10) powierzchnię plantacji nasiennej; 11) masę nasion zebranych i liczbę opakowań; 12) informację, że materiał ten spełnia wymagania dotyczące wytwarzania materiału siewnego; 13) wyniki wstępnych analiz laboratoryjnych jeżeli były wykonane; 143)Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 281), które weszło w życie z dniem 4 marca 2017 r.) kolejny numer seryjny wydanego dokumentu. § 12. 1. Na etykietach przeznaczonych dla materiału siewnego umieszcza się informacje o: 1) masie tysiąca nasion w przypadku gatunków, dla których taki wymóg został określony w szczegółowych wymaganiach dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie; 2) aktualnej zdolności kiełkowania materiału siewnego: a) dopuszczonego do obrotu na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 9 listopada 2013 r. o nasiennictwie. b) który nie spełnia wymagań w zakresie zdolności kiełkowania, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 9 listopada 2013 r. o nasiennictwie, dopuszczonego do obrotu w drodze decyzji ministra właściwego do spraw rolnictwa. 2. Na etykietach przeznaczonych dla materiału siewnego lub na opakowaniach materiału siewnego umieszcza się informację o otwarciu opakowania materiału siewnego w celu pobrania próby, dokonania oceny lub kontroli, a także podaje się datę i numer próbobiorcy lub kwalifikatora. 3. Informacje zamieszczane na etykietach przeznaczonych dla materiału siewnego są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 44)Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzaju opakowań materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, sposobu ich zabezpieczania oraz szczegółowego sposobu etykietowania i plombowania (Dz. U. poz. 1031), które weszło w życie z dniem 13 czerwca 2017 r.. W przypadku materiału siewnego odmian gatunków roślin rolniczych i warzywnych tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na etykietach nie umieszcza się informacji o jakości WE. § 13. Etykiety umieszczone na opakowaniach materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, które nie spełniają wymagań w nim określonych, mogą być stosowane do dnia 30 czerwca 2013 r., a w przypadku etykiet umieszczanych na opakowaniach mieszanek materiału siewnego do dnia 30 czerwca 2014 r. § 14. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia5)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 29 kwietnia 2013 r..6)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie opakowań materiału siewnego, które uznaje się za małe opakowania WE (Dz. U. poz. 1733 oraz z 2007 r. poz. 1036), które na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512) utraciło moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia; 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 stycznia 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz zakresu etykietowania i plombowania materiału siewnego, rodzajów opakowań materiału siewnego oraz sposobów ich zabezpieczania (Dz. U. poz. 140 i 1158 oraz z 2010 r. poz. 163), które na podstawie art. 139 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. poz. 1512) utraciło moc w zakresie: a) § 1 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych, b) § 2, c) § 3-5 oraz § 7-9 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych, d) § 10, § 11 pkt 2 lit. a, b, d-h, e) załącznika nr 1 - w zakresie roślin rolniczych i warzywnych, f) załącznika nr 2 część I i II - z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 2258). 2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia: 1) dyrektywy Rady 66/401/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin pastewnych (Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2298, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 55, z późn. zm.); 2) dyrektywy Rady 66/402/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin zbożowych (Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2309, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 66, z późn. zm.); 3) dyrektywy Rady 2002/54/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym buraka (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 12, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 292, z późn. zm.); 4) dyrektywy Rady 2002/55/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym warzyw (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 33, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 313, z późn. zm.); 5) dyrektywy Rady 2002/56/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu sadzeniakami ziemniaków (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 60, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 340, z późn. zm.); 6) dyrektywy Rady 2002/57/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materiałem siewnym roślin oleistych i włóknistych (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 74, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 354, z późn. zm.); 7) decyzji Komisji 2004/842/WE z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie przepisów wykonawczych, na mocy których Państwa Członkowskie mogą zezwolić na wprowadzenie do obrotu materiału siewnego należącego do odmiany, dla której złożono wniosek o włączenie do krajowego katalogu odmian gatunków roślin rolniczych lub katalogu odmian gatunków warzyw (Dz. Urz. UE L 362 z 09.12.2004, str. 21); 8) dyrektywy Komisji 2008/62/WE z dnia 20 czerwca 2008 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do rejestracji populacji miejscowych i odmian roślin rolniczych przystosowanych naturalnie do warunków lokalnych i regionalnych i zagrożonych erozją genetyczną oraz obrót materiałem siewnym i sadzeniakami ziemniaka tych populacji miejscowych i odmian (Dz. Urz. UE L 162 z 21.06.2008, str. 13, z późn. zm.); 9) dyrektywy Komisji 2009/145/WE z dnia 26 listopada 2009 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do zatwierdzan