Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 20 lipca 2020 r.w sprawie tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji, przekształcania w instytucje gospodarki budżetowej lub likwidacji instytutów badawczych Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepis ogólny Rozdział 2 - Tworzenie instytutu badawczego Rozdział 3 - Łączenie instytutów badawczych, podział i przekształcenie instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej Rozdział 4 - Reorganizacja instytutu badawczego Rozdział 5 - Likwidacja instytutu badawczego Rozdział 6 - Przepis końcowy Treść rozporządzenia Na podstawie art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepis ogólny § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji, przekształcania w instytucje gospodarki budżetowej lub likwidacji instytutów badawczych, w tym: 1) komisyjny tryb ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego instytutu badawczego; 2) uregulowanie zobowiązań; 3) zabezpieczenie roszczeń pracowniczych; 4) zagospodarowanie mienia. Rozdział 2 Tworzenie instytutu badawczego § 2. Minister właściwy ze względu na planowaną działalność instytutu badawczego, który ma zostać utworzony, przygotowuje wniosek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, zwanej dalej „ustawą”, zawierający: 1) proponowaną nazwę i siedzibę tego instytutu; 2) planowaną datę utworzenia tego instytutu; 3) uzasadnienie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy, w tym wskazanie składników mienia, w które instytut badawczy ma zostać wyposażony, oraz formy i sposobu tego wyposażenia; 4) wskazanie dyscyplin naukowych, w ramach których jest planowane prowadzenie przez ten instytut badań naukowych i prac rozwojowych; 5) wskazanie zakresu planowanej działalności tego instytutu, określonego zgodnie z art. 2 ustawy; 6) analizę skutków finansowych utworzenia tego instytutu, w tym wpływu na sektor finansów publicznych; 7) analizę wpływu utworzenia tego instytutu na: a) konkurencyjność gospodarki, w tym funkcjonowanie i rozwój sektorów gospodarki, w których jest planowane wdrażanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych prowadzonych przez ten instytut, oraz przedsiębiorczość, b) rynek pracy, c) inne obszary istotne dla funkcjonowania państwa, związane z planowaną działalnością tego instytutu; 8) analizę konkurencji na rynku badań naukowych i prac rozwojowych w dyscyplinach naukowych, o których mowa w pkt 4. § 3. Minister właściwy ze względu na planowaną działalność instytutu badawczego, który ma zostać utworzony, przekazuje do zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki wniosek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, wraz z opinią zespołu roboczego, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. § 4. Minister właściwy ze względu na planowaną działalność instytutu badawczego, który ma zostać utworzony, składa wniosek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, wraz z opinią: 1) zespołu roboczego, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy; 2) ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. Rozdział 3 Łączenie instytutów badawczych, podział i przekształcenie instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej § 5. 1. Warunkami połączenia instytutów badawczych albo podziału instytutu badawczego są: 1) wystąpienie potrzeby usprawnienia działania tych instytutów albo tego instytutu; 2) przewidywane oszczędności związane z połączeniem albo podziałem; 3) przewidywany pozytywny wpływ połączenia albo podziału na jakość prowadzonych przez te instytuty albo przez ten instytut badań naukowych i prac rozwojowych. 2. Warunkami przekształcenia instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej są: 1) znaczne ograniczenie zakresu podstawowej działalności tego instytutu; 2) zachowanie potrzeby realizacji zadań publicznych niewchodzących w zakres podstawowej działalności tego instytutu lub wystąpienie potrzeby realizacji nowych zadań publicznych, które mogą być realizowane z wykorzystaniem zasobów tego instytutu. § 6. 1. Rada naukowa i dyrektor instytutu badawczego, po zasięgnięciu opinii zakładowych organizacji związkowych, mogą złożyć do ministra nadzorującego ten instytut wniosek o połączenie go z innym instytutem badawczym albo z innymi instytutami badawczymi albo o podział instytutu badawczego. Wniosek zawiera uzasadnienie merytoryczne, organizacyjne i finansowe połączenia albo podziału, w tym odnoszące się do spełnienia warunków, o których mowa w § 5 ust. 1. 2. W przypadku planowanego połączenia instytutu badawczego z innym instytutem badawczym albo z innymi instytutami badawczymi minister nadzorujący instytut badawczy, którego organy złożyły wniosek, o którym mowa w ust. 1, występuje o opinie w tej sprawie do organów pozostałych instytutów badawczych, które mają zostać połączone. § 7. 1. Jeżeli minister nadzorujący instytut badawczy albo instytuty badawcze uzna wniosek, o którym mowa w § 6 ust. 1, za zasadny albo stwierdzi, że połączenie instytutów badawczych, podział albo przekształcenie instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej mogą być uzasadnione merytorycznie, organizacyjnie i finansowo, powołuje w celu ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego tych instytutów albo tego instytutu komisję, w skład której wchodzą: 1) przedstawiciele ministra nadzorującego te instytuty w liczbie odpowiadającej liczbie tych instytutów albo przedstawiciel ministra nadzorującego ten instytut, 2) dyrektorzy tych instytutów albo dyrektor tego instytutu, 3) przedstawiciel rady naukowej każdego z tych instytutów albo tego instytutu, 4) ekspert w dziedzinie gospodarczych zastosowań wyników badań naukowych i prac rozwojowych prowadzonych w tych instytutach albo w tym instytucie wskazany przez ministra nadzorującego te instytuty albo ten instytut - i wyznacza jej przewodniczącego. 2. W pracach komisji może uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciel: 1) Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej; 2) ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki; 3) Rady Głównej Instytutów Badawczych; 4) zakładowych organizacji związkowych działających w każdym instytucie badawczym, który ma zostać połączony, albo w instytucie badawczym, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej. 3. Obsługę prac komisji w przypadku: 1) połączenia instytutów badawczych zapewnia instytut badawczy wskazany przez ministra nadzorującego; 2) podziału albo przekształcenia instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej zapewnia ten instytut. § 8. 1. Komisja, w terminie 3 miesięcy od dnia powołania, przedkłada ministrowi, który ją powołał, informacje o instytutach badawczych, które mają zostać połączone, albo o instytucie badawczym, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej, dotyczące: 1) stanu majątkowego, określonego na podstawie sprawozdań finansowych albo sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy i analizy sytuacji finansowej tych instytutów albo tego instytutu na dzień powołania komisji, w tym: a) wykaz składników mienia, w tym praw własności intelektualnej, ze wskazaniem ich wartości bilansowej, b) wykaz zobowiązań, w tym spornych, warunkowych i niewymagalnych, wykaz obciążeń na majątku oraz wykaz należności, w tym spornych, c) wykaz przyznanych środków publicznych, w tym pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, ze wskazaniem stopnia ich wykorzystania i stopnia zaawansowania realizacji zadań, na które środki te zostały przyznane, d) wykaz niezaspokojonych, w tym spornych, roszczeń pracowniczych; 2) stanu organizacyjno-prawnego na dzień powołania komisji, w tym: a) stanu kadrowego, b) wykaz uprawnień i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych, c) wykaz zawartych umów cywilnoprawnych, ze wskazaniem ich stron, przedmiotu i terminu obowiązywania, d) wykaz zrealizowanych projektów finansowanych ze środków publicznych, w tym pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, dla których nie upłynął okres trwałości, e) prowadzonego kształcenia doktorantów, ze wskazaniem ich liczby w podziale na dyscypliny naukowe albo dziedziny nauki, w których przygotowują rozprawy doktorskie, i stanu realizacji kształcenia, f) wykaz niezakończonych postępowań w sprawie nadania stopnia naukowego ze wskazaniem stanu ich zaawansowania, g) wykaz toczących się postępowań sądowych, ze wskazaniem ich stron, przedmiotu i stanu zaawansowania; 3) proponowanego sposobu uregulowania zobowiązań tych instytutów albo tego instytutu, w tym roszczeń pracowniczych, lub zabezpieczenia możliwości ich uregulowania. 2. W przypadku gdy planowane połączenie instytutów badawczych ma polegać na włączeniu do instytutu badawczego innego instytutu badawczego albo innych instytutów badawczych, informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dotyczą instytutu badawczego, do którego ma nastąpić włączenie. 3. Do informacji, o których mowa w ust. 1, komisja dołącza w przypadku: 1) połączenia instytutów badawczych - szczegółową propozycję: a) struktury organizacyjnej i zakresu działalności instytutu badawczego: - który powstanie w wyniku połączenia albo - do którego ma nastąpić włączenie innego instytutu badawczego albo innych instytutów badawczych, po dokonaniu włączenia, b) warunków zatrudnienia pracowników: - łączonych instytutów badawczych w instytucie badawczym, który powstanie w wyniku połączenia, albo - instytutu badawczego włączanego do innego instytutu badawczego albo instytutów badawczych włączanych do innego instytutu badawczego w instytucie, do którego ma nastąpić włączenie, c) zagospodarowania mienia: - łączonych instytutów badawczych przez instytut badawczy, który powstanie w wyniku połączenia, albo - instytutu badawczego włączanego do innego instytutu badawczego albo instytutów badawczych włączanych do innego instytutu badawczego przez instytut, do którego ma nastąpić włączenie, d) połączenia rocznych planów finansowych tych instytutów oraz podziału nagród, premii i innych świadczeń, jeżeli połączenie miałoby nastąpić w trakcie roku obrotowego; 2) podziału instytutu badawczego - szczegółową propozycję: a) struktury organizacyjnej i zakresu działalności instytutów badawczych, które powstaną w wyniku podziału, b) warunków zatrudnienia pracowników tego instytutu w poszczególnych instytutach badawczych, które powstaną w wyniku podziału, c) podziału mienia tego instytutu i rozliczeń między instytutami badawczymi, które powstaną w wyniku podziału, z tytułu jego zobowiązań, w tym roszczeń pracowniczych, d) przejęcia przez instytuty badawcze, które powstaną w wyniku podziału, uprawnień i obowiązków tego instytutu wynikających z decyzji administracyjnych; 3) przekształcenia instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej - szczegółową propozycję warunków: a) przejęcia przez instytucję gospodarki budżetowej mienia, zobowiązań, w tym roszczeń pracowniczych, i należności tego instytutu, b) zatrudnienia pracowników tego instytutu w instytucji gospodarki budżetowej. § 9. Jeżeli połączenie instytutów badawczych albo podział instytutu badawczego nie odbywa się w trybie określonym w § 6 ust. 1 oraz w przypadku planowanego przekształcenia instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej, minister nadzorujący te instytuty albo ten instytut występuje o opinie w sprawie połączenia, podziału albo przekształcenia do zakładowych organizacji związkowych działających w każdym z tych instytutów albo w tym instytucie. § 10. 1. Minister nadzorujący instytuty badawcze, które mają zostać połączone, albo instytut badawczy, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej, przygotowuje wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, zawierający: 1) nazwy i siedziby tych instytutów albo nazwę i siedzibę tego instytutu; 2) numery identyfikacyjne REGON i numery identyfikacji podatkowej NIP tych instytutów albo numer identyfikacyjny REGON i numer identyfikacji podatkowej NIP tego instytutu; 3) planowaną datę połączenia, podziału albo przekształcenia; 4) uzasadnienie merytoryczne, organizacyjne i finansowe połączenia, podziału albo przekształcenia, w tym odnoszące się do spełnienia warunków, o których mowa w § 5; 5) analizę skutków finansowych połączenia, podziału albo przekształcenia, w tym wpływu na sektor finansów publicznych; 6) analizę wpływu połączenia, podziału albo przekształcenia na: a) konkurencyjność gospodarki, w tym funkcjonowanie i rozwój sektorów gospodarki, w których są wdrażane wyniki badań naukowych i prac rozwojowych prowadzonych w tych instytutach albo w tym instytucie, oraz przedsiębiorczość, b) rynek pracy, c) inne obszary istotne dla funkcjonowania państwa, związane z działalnością tych instytutów albo tego instytutu. 2. Wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, zawiera również: 1) w przypadku połączenia instytutów badawczych: a) nazwę i siedzibę instytutu badawczego: - który powstanie w wyniku połączenia albo - do którego ma nastąpić włączenie innego instytutu badawczego albo innych instytutów badawczych, b) strukturę organizacyjną i zakres działalności instytutu badawczego: - który powstanie w wyniku połączenia albo - do którego ma nastąpić włączenie innego instytutu badawczego albo innych instytutów badawczych, po dokonaniu włączenia, c) propozycję warunków zatrudnienia pracowników: - łączonych instytutów badawczych w instytucie badawczym, który powstanie w wyniku połączenia, albo - instytutu badawczego włączanego do innego instytutu badawczego albo instytutów badawczych włączanych do innego instytutu badawczego w instytucie badawczym, do którego ma nastąpić włączenie, d) wskazanie składników mienia: - instytutu badawczego, który powstanie w wyniku połączenia, albo - instytutu badawczego włączanego do innego instytutu badawczego albo instytutów badawczych włączanych do innego instytutu badawczego - oraz tytułu prawnego do gruntów, budynków i urządzeń trwale z nimi związanych, e) propozycję połączenia rocznych planów finansowych tych instytutów oraz podziału nagród, premii i innych świadczeń, jeżeli połączenie miałoby nastąpić w trakcie roku obrotowego; 2) w przypadku podziału instytutu badawczego: a) nazwy i siedziby instytutów badawczych, które powstaną w wyniku podziału, b) strukturę organizacyjną i zakres działalności instytutów badawczych, które powstaną w wyniku podziału, c) propozycję warunków zatrudnienia pracowników tego instytutu w poszczególnych instytutach badawczych, które powstaną w wyniku podziału, d) wskazanie składników mienia tego instytutu, które wejdą w skład mienia poszczególnych instytutów badawczych, które powstaną w wyniku podziału, e) ustalenia dotyczące: - rozliczeń z tytułu zobowiązań, w tym roszczeń pracowniczych, między instytutami badawczymi, które powstaną w wyniku podziału, - przejęcia przez instytuty badawcze, które powstaną w wyniku podziału, uprawnień i obowiązków tego instytutu wynikających z decyzji administracyjnych; 3) w przypadku przekształcenia instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej - informacje o: a) organie administracji rządowej, który będzie wykonywał funkcję organu założycielskiego tej instytucji, b) przedmiocie podstawowej działalności tej instytucji, w tym zadaniach publicznych, które będą przez nią realizowane, c) źródłach przychodów i przeznaczeniu zysku tej instytucji, d) warunkach zatrudnienia pracowników tego instytutu w tej instytucji, e) warunkach przejęcia przez tę instytucję mienia tego instytutu, f) sposobie uregulowania zobowiązań tego instytutu, w tym roszczeń pracowniczych, lub zabezpieczenia możliwości ich uregulowania. § 11. Minister nadzorujący instytuty badawcze, które mają zostać połączone, albo instytut badawczy, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej, przekazuje do zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, wraz z: 1) opinią zespołu roboczego, o której mowa w art. 8 ust. 4 ustawy; 2) opiniami organów tych instytutów albo tego instytutu, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy, albo wnioskiem, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy; 3) opiniami zakładowych organizacji związkowych, o których mowa w § 9. § 12. Minister nadzorujący instytuty badawcze, które mają zostać połączone, albo instytut badawczy, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej, składa wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, wraz z: 1) opinią zespołu roboczego, o której mowa w art. 8 ust. 4 ustawy; 2) opiniami organów tych instytutów albo tego instytutu, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy, albo wnioskiem, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy; 3) opiniami zakładowych organizacji związkowych, o których mowa w § 9; 4) opinią ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. § 13. W przypadku gdy planowane połączenie dotyczy instytutów badawczych nadzorowanych przez różnych ministrów: 1) minister nadzorujący instytut badawczy, którego organy złożyły wniosek, o którym mowa w § 6 ust. 1, uzgadnia stanowisko w sprawie tego wniosku z ministrami nadzorującymi pozostałe instytuty badawcze, które mają zostać połączone; 2) komisję powołuje i przewodniczącego wyznacza minister nadzorujący ten spośród łączonych instytutów badawczych, który w okresie ostatnich 3 lat obrotowych osiągnął najwyższe przychody z tytułu komercjalizacji wyników własnej działalności naukowej i know-how związanego z tymi wynikami; 3) w skład komisji wchodzą przedstawiciele każdego z tych ministrów w liczbie odpowiadającej liczbie instytutów badawczych nadzorowanych przez danego ministra; 4) każdy z tych ministrów wskazuje po jednym ekspercie, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4; 5) obsługę prac komisji zapewnia instytut badawczy, o którym mowa w pkt 2; 6) informacje, o których mowa w § 8, komisja przedkłada każdemu z tych ministrów; 7) wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, przygotowuje minister nadzorujący instytut badawczy, o którym mowa w pkt 2, w uzgodnieniu z każdym z tych ministrów; 8) ministrowie ci wspólnie: a) występują do: - organów tych instytutów o wyrażenie opinii, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy, - zakładowych organizacji związkowych działających w tych instytutach o wyrażenie opinii, o których mowa w § 9, - ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki o wyrażenie opinii, o której mowa w § 11, b) składają wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy. § 14. 1. Przed połączeniem instytutów badawczych, podziałem albo przekształceniem instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej instytuty te albo instytut ten regulują wymagalne zobowiązania, w szczególności wobec pracowników, albo zapewniają możliwość ich uregulowania. 2. Warunek określony w ust. 1 nie dotyczy instytutu badawczego, do którego ma nastąpić włączenie innego instytutu badawczego albo innych instytutów badawczych. 3. Przed przekształceniem instytutu badawczego w instytucję gospodarki budżetowej instytut ten zamyka księgi rachunkowe i sporządza sprawozdanie finansowe oraz zamyka rachunki bankowe. § 15. 1. Dyrektor każdego z instytutów badawczych, które mają zostać połączone, albo dyrektor instytutu badawczego, który ma zostać podzielony albo przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej, sporządza według stanu na dzień poprzedzający połączenie, podział albo przekształcenie: 1) wykaz składników mienia, w tym praw własności intelektualnej, które podlegają przejęciu przez instytut badawczy, który powstanie w wyniku połączenia, albo przez instytut badawczy, do którego ma nastąpić włączenie, albo przez instytuty badawcze, które powstaną w wyniku podziału, albo przez instytucję gospodarki budżetowej; 2) wykaz zobowiązań, w tym spornych, warunkowych i niewymagalnych, wykaz obciążeń na majątku oraz wykaz należności, w tym spornych, które podlegają przejęciu przez instytut badawczy, który powstanie w wyniku połączenia, albo przez instytut badawczy, do którego ma nastąpić włączenie, albo przez instytuty badawcze, które powstaną w wyniku podziału,