Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 15 lipca 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Uzyskiwanie uprawnień i wykonywanie zawodu biegłego rewidenta Rozdział 3 - Samorząd zawodowy biegłych rewidentów Rozdział 4 - Firmy audytorskie Rozdział 5 - Organizacja firmy audytorskiej Rozdział 6 - Zasady przeprowadzania badań oraz świadczenia usług na rzecz badanej jednostki Rozdział 7 - Nadzór publiczny, organizacja i finansowanie Agencji Rozdział 8 - Komitet audytu i szczególne warunki przeprowadzania badań ustawowych w jednostkach zainteresowania publicznego Rozdział 9 - Odpowiedzialność dyscyplinarna biegłych rewidentów Rozdział 10 - Odpowiedzialność firm audytorskich, jednostek zainteresowania publicznego oraz osób trzecich Rozdział 11 - Zawiadamianie organu nadzoru publicznego lub samorządu zawodowego biegłych rewidentów o podejrzeniu naruszenia przepisów ustawy lub rozporządzenia nr 537/2014 Rozdział 12 - Współpraca z właściwymi organami nadzoru publicznego z państw Unii Europejskiej, KEONA, europejskimi urzędami nadzoru oraz właściwymi organami nadzoru publicznego z państw trzecich Rozdział 13 - Zmiany w przepisach Rozdział 14 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1421), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1571), 2) ustawą z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz. U. poz. 2200), 3) ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2217), 4) ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 i 695) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 14 lipca 2020 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) odnośnika nr 1 oraz art. 12-17 i art. 20-45 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1571), które stanowią: „ 1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/43/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniającą dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylającą dyrektywę Rady 84/253/EWG (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006, str. 87, Dz. Urz. UE L 81 z 11.03.2008, str. 53, Dz. Urz. UE L 182 z 29.06.2013, str. 19, Dz. Urz. UE L 158 z 27.05.2014, str. 196 oraz Dz. Urz. UE L 24 z 30.01.2016, str. 1). ” „ Art. 12. Tworzy się Polską Agencję Nadzoru Audytowego, zwaną dalej „Agencją”. Art. 13. Znosi się: 1) Komisję Nadzoru Audytowego, zwaną dalej „KNA”; 2) Krajową Komisję Nadzoru. Art. 14. 1. Należności i zobowiązania urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych w zakresie realizacji zadań KNA stają się należnościami i zobowiązaniami Agencji. 2. Agencja wstępuje w prawa i obowiązki KNA. Art. 15. 1. Pracownicy zatrudnieni w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, niebędący urzędnikami służby cywilnej, wykonujący zadania w zakresie obsługi KNA stają się z dniem 1 stycznia 2020 r. pracownikami zatrudnionymi w Agencji. Przepis art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495) stosuje się odpowiednio. 2. Urzędnicy służby cywilnej zatrudnieni w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych, wykonujący zadania w zakresie obsługi KNA stają się z dniem 1 stycznia 2020 r., za ich zgodą, pracownikami zatrudnionymi w Agencji. Przepis art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy stosuje się odpowiednio. 3. W przypadku niewyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2, przez urzędnika służby cywilnej przepisy art. 62 oraz art. 66 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559 oraz z 2019 r. poz. 730) stosuje się. Art. 16. 1. Prezesa Agencji i Zastępcę Prezesa Agencji oraz członków pierwszego składu Rady Agencji minister właściwy do spraw finansów publicznych powołuje z dniem 1 stycznia 2020 r. 2. Nie później niż 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy kandydatów na członków Rady Agencji rekomendują: 1) Komisja Nadzoru Finansowego - 4 kandydatów; 2) Minister Sprawiedliwości - 2 kandydatów; 3) Krajowa Rada Biegłych Rewidentów - 2 kandydatów; 4) organizacje pracodawców - 2 kandydatów; 5) Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. - 2 kandydatów. 3. Na stanowisko Prezesa Agencji, Zastępcy Prezesa Agencji ani członka Rady Agencji nie może być powołana osoba, która w okresie trzech lat poprzedzających powołanie wchodziła w skład Krajowej Komisji Nadzoru. Art. 17. 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych z dniem utworzenia Agencji powołuje Pełnomocnika do spraw organizacji Agencji, zwanego dalej „Pełnomocnikiem”. Powołanie stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. 2. Pełnomocnikiem może być osoba spełniająca warunki, o których mowa w art. 94d ust. 2 pkt 1-4 oraz 7 ustawy zmienianej w art. 1. 3. Właściwym organem do przedłożenia oświadczenia lustracyjnego w stosunku do Pełnomocnika jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Przepisy ustawy zmienianej w art. 9 stosuje się. 4. Koszty związane z wynagrodzeniem Pełnomocnika i jego działalnością pokrywa Agencja. 5. Pełnomocnik podejmuje działania przygotowawcze i organizacyjne niezbędne do rozpoczęcia przez Agencję realizacji jej zadań z dniem 1 stycznia 2020 r. 6. Pełnomocnik wykonuje zadania Prezesa Agencji, o których mowa w art. 94c ust. 1 i ust. 2 pkt 2, 5 i 6 ustawy zmienianej w art. 1, do czasu powołania Prezesa Agencji. 7. Obsługę administracyjną, organizacyjną i księgową Pełnomocnika zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych. 8. Pełnomocnik przedstawi ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz Prezesowi Agencji sprawozdanie z wykonania przez niego zadań, w terminie 30 dni od dnia powołania Prezesa Agencji. 9. Pełnomocnik kończy swoją działalność z dniem złożenia sprawozdania, o którym mowa w ust. 8, jednak nie później niż z dniem 31 stycznia 2020 r. ” „ Art. 20. Plan działania, o którym mowa w art. 90 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, na rok 2020, przygotowuje Prezes Agencji i publikuje na stronie internetowej Agencji, w terminie do dnia 31 marca 2020 r. Art. 21. 1. KNA przekazuje Pełnomocnikowi w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. roczne sprawozdanie, o którym mowa w art. 90 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, za rok 2019 w zakresie działań KNA. 2. Krajowa Komisja Nadzoru przekazuje Pełnomocnikowi w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. sprawozdanie, o którym mowa w art. 35 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, za rok 2019. 3. Sprawozdanie z działalności za 2019 r. sporządzone zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, jest przekazywane Agencji w terminie do dnia 31 marca 2020 r. Art. 22. Prezes Agencji, sporządzając roczne sprawozdanie, o którym mowa w art. 90 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za rok 2019, uwzględnia dane wynikające ze sprawozdań przekazanych zgodnie z art. 21. Art. 23. Uchwały organów Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. a-f ustawy zmienianej w art. 1, oraz statut, o którym mowa w art. 45 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc. Art. 24. 1. Lista, o której mowa w art. 57 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, od dnia 1 stycznia 2020 r. jest prowadzona przez Agencję. 2. Krajowa Rada Biegłych Rewidentów w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. przekazuje Agencji zasoby elektroniczne i dokumenty niezbędne do prowadzenia listy, o której mowa w art. 57 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w sposób zapewniający bezpieczeństwo i integralność danych. Art. 25. 1. Lista, o której mowa w art. 204 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, od dnia 1 stycznia 2020 r. jest prowadzona przez Agencję. 2. Do wniosków o wpis na listę, o której mowa w art. 204 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem 1 stycznia 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 26. 1. Do postępowań administracyjnych prowadzonych przez organy Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2020 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W postępowaniach administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w których stroną jest lub mogłaby być KNA, prawa i obowiązki strony przejmuje Agencja. Art. 27. 1. Do postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2020 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, w których stroną jest lub mogłaby być KNA, prawa i obowiązki strony przejmuje Agencja. Art. 28. Minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz KNA, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., przekazują Agencji zasoby elektroniczne i dokumenty dotyczące realizacji zadań KNA, w tym akta postępowań, niezbędne do prawidłowego działania Agencji i wykonywania jej zadań, w sposób zapewniający ochronę informacji objętych tajemnicą oraz bezpieczeństwo i integralność danych. Art. 29. 1. W przypadku kontroli, o których mowa w art. 36 ust. 1 lub art. 39 ustawy zmienianej w art. 1, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy: 1) zakończenie tych kontroli oraz 2) skierowanie raportu z kontroli, o którym mowa w art. 122 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, do kontrolowanej firmy audytorskiej - następuje w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. 2. Do postępowań o nałożenie kar oraz postępowań dyscyplinarnych, wszczętych w związku z kontrolą, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, chyba że przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są względniejsze dla obwinionego. 3. Jeżeli z przyczyn niezależnych od Krajowej Komisji Nadzoru czynności, o których mowa w ust. 1, nie zostały wykonane w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., Krajowa Komisja Nadzoru przekazuje niezwłocznie do Agencji dokumentację kontroli, o których mowa w ust. 1, wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyn niewykonania tych czynności w terminie. Agencja uwzględnia kontrolę firmy audytorskiej w pierwszym rocznym planie kontroli obejmującym rok przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r. 4. W przypadku skierowania przez Krajową Komisję Nadzoru do firmy audytorskiej zaleceń, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, co do których termin ich realizacji upłynął do dnia 30 listopada 2019 r., Krajowa Komisja Nadzoru dokonuje weryfikacji realizacji zaleceń w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio. 5. W przypadku niewykonania przez Krajową Komisję Nadzoru obowiązku, o którym mowa w: 1) ust. 1, z przyczyn innych niż wskazane w ust. 3, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., 2) ust. 3 lub 4 - Agencja może nałożyć na Polską Izbę Biegłych Rewidentów karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. 6. Do kary pieniężnej, o której mowa w ust. 5, stosuje się przepisy art. 127 ust. 3-8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 7. W przypadku skierowania przez Krajową Komisję Nadzoru do firmy audytorskiej zaleceń, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, co do których termin ich realizacji upływa po dniu 30 listopada 2019 r., Krajowa Komisja Nadzoru oraz kontrolowana firma audytorska przekazują niezwłocznie Agencji raport z kontroli, o którym mowa w art. 122 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz informacje o sposobie realizacji zaleceń. Przepis art. 121 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio. Art. 30. Krajowa Komisja Nadzoru od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy: 1) nie wszczyna kontroli, o których mowa w art. 36 ust. 1 lub art. 39 ustawy zmienianej w art. 1; 2) nie opracowuje rocznych planów kontroli, o których mowa w art. 36 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1. Art. 31. 1. Do kontroli, o których mowa w art. 106 ust. 1 lub art. 124 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczętych przed dniem 1 stycznia 2020 r. oraz: 1) niezakończonych przed tym dniem albo 2) zakończonych przed tym dniem, z tym że do kontrolowanej firmy audytorskiej nie skierowano do tego dnia raportu z kontroli, o którym mowa w art. 122 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym - stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, czynności: 1) podjęte w toku kontroli pozostają w mocy; 2) wykonywane przez KNA są wykonywane przez Agencję. 3. W przypadku skierowania przez KNA do firmy audytorskiej zaleceń, o których mowa w art. 121 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, co do których do dnia 31 grudnia 2019 r. nie upłynął termin ich realizacji, weryfikacji realizacji zaleceń dokonuje Agencja. Art. 32. 1. W przypadku powzięcia informacji o nieprawidłowościach w: 1) przeprowadzaniu badań ustawowych jednostek innych niż jednostki zainteresowania publicznego lub 2) świadczeniu usług atestacyjnych innych niż badanie ustawowe lub usług pokrewnych - KNA może przeprowadzić w firmie audytorskiej kontrolę doraźną. 2. Do kontroli doraźnej w zakresie badań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje się przepisy art. 124 ust. 2-6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. 3. Przedmiotem kontroli doraźnej w zakresie świadczenia usług, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jest wyjaśnienie, czy nieprawidłowości, o których powzięto informację, mają miejsce. Zakres kontroli może obejmować ocenę: 1) systemu wewnętrznej kontroli jakości w kontrolowanej firmie audytorskiej, w tym ocenę polityk i procedur wewnętrznej kontroli jakości tej firmy zapewniających przestrzeganie przez biegłych rewidentów i firmę audytorską: a) mających zastosowanie krajowych standardów wykonywania zawodu i krajowych standardów kontroli jakości, b) wymogów w zakresie etyki i niezależności określonych w zasadach etyki zawodowej, c) innych mających zastosowanie przepisów prawa i wynikających z nich obowiązków; 2) zgodności wybranej do kontroli dokumentacji świadczonej usługi z obowiązującymi przepisami prawa, krajowymi standardami wykonywania zawodu i krajowymi standardami kontroli jakości oraz wymogami w zakresie etyki i niezależności. 4. Do kontroli doraźnej w zakresie świadczenia usług, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się przepisy art. 124 ust. 3-6 i 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. 5. KNA prowadzi postępowania o nałożenie kar oraz postępowania dyscyplinarne wszczęte w związku z kontrolami doraźnymi, o których mowa w ust. 1. Do tych postępowań stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 9 i 10 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. 6. Kontrole doraźne, o których mowa w ust. 1, rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2020 r. oraz niezakończone przed tym dniem, od dnia 1 stycznia 2020 r. są prowadzone przez Agencję. Podjęte w toku tych kontroli czynności pozostają w mocy. Przepisy ust. 1-5 stosuje się. 7. W przypadku kontroli doraźnych, o których mowa w ust. 1, rozpoczętych oraz zakończonych przed dniem 1 stycznia 2020 r., czynności, o których mowa w art. 118 ust. 2 i art. 119-122 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, wykonywane przez KNA są wykonywane przez Agencję, jeżeli do kontrolowanej firmy audytorskiej nie skierowano przed tym dniem raportu z kontroli, o którym mowa w art. 122 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. 8. W przypadku skierowania przez KNA do firmy audytorskiej zaleceń z kontroli doraźnych, o których mowa w ust. 1, co do których do dnia 31 grudnia 2019 r. nie upłynął termin ich realizacji, weryfikacji realizacji zaleceń dokonuje Agencja. Art. 33. 1. KNA ustala plan kontroli na pierwsze półrocze 2020 r. w zakresie dotyczącym badań ustawowych jednostek innych niż jednostki zainteresowania publicznego, a także w zakresie usług atestacyjnych innych niż badanie ustawowe lub usług pokrewnych, jeżeli potrzeba takich kontroli wynika z analizy ryzyka przeprowadzonej przez KNA. 2. Plan kontroli, o którym mowa w ust. 1, jest realizowany przez Agencję. 3. Kontrola, o której mowa w art. 106 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, zaplanowana na 2019 r. i nierozpoczęta przed dniem 1 stycznia 2020 r., jest przeprowadzana przez Agencję. Art. 34. 1. Do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych przez organy Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2020 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, chyba że przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są względniejsze dla obwinionego. 2. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, w których stroną jest lub mogłaby być KNA, prawa i obowiązki strony przejmuje Agencja. Art. 35. Postępowania dyscyplinarne wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 2020 r., w przypadku których KNA prowadzi postępowanie wyjaśniające, dochodzenie dyscyplinarne albo jest oskarżycielem przed sądem, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. W tym przypadku od dnia 1 stycznia 2020 r. prawa i obowiązki KNA przejmuje Agencja. Art. 36. Do kar pieniężnych nałożonych do dnia 31 grudnia 2019 r. w postępowaniu administracyjnym lub postępowaniu dyscyplinarnym, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, w tym do wpływów z tych kar, stosuje się przepisy dotychczasowe, chyba że przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są względniejsze dla strony lub obwinionego. Art. 37. 1. Do opłat z tytułu nadzoru, o których mowa w art. 55 i art. 56 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, należnych za lata 2018 i 2019, stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. Należne za rok 2019 opłaty z tytułu nadzoru, o których mowa w: 1) art. 55 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym - rozlicza minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) art. 56 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym - rozlicza Polska Izba Biegłych Rewidentów. 3. Firmy audytorskie przekazują do KNA, w terminie do dnia 20 października 2019 r., informację o przychodach z tytułu usług atestacyjnych oraz usług pokrewnych wykonywanych zgodnie z krajowymi standardami wykonywania zawodu, prognozowanych do osiągnięcia w latach 2019 i 2020. 4. Informacje, o których mowa w ust. 3, KNA przekazuje, w terminie do dnia 10 listopada 2019 r., ministrowi właściwemu do spraw finansów publi