Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 26 marca 2019 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie na zalesianie i tworzenie terenów zalesionych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1250). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Gatunki i rodzaje rodzimych drzew i krzewów wykorzystywanych do zalesienia Załącznik nr 2 - Liczba sadzonek drzew na hektar Załącznik nr 3 - Elementy planu zalesienia Załącznik nr 4 - Wysokość stawek pomocy na zalesianie Załącznik nr 5 - Kryteria oceny udatności dla nasadzeń sztucznych oraz gruntów z sukcesją naturalną Załącznik nr 6 - Wysokość współczynników dotkliwości niezgodności oraz współczynników trwałości niezgodności stosowanych do dokonywania zmniejszeń premii pielęgnacyjnej Treść rozporządzenia Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627 oraz z 2019 r. poz. 83 i 504) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie na zalesianie i tworzenie terenów zalesionych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanej dalej „pomocą”, w tym: 1) formę i tryb składania wniosków o przyznanie pomocy: a) w formie wsparcia na zalesienie stanowiącego zryczałtowaną płatność z tytułu kosztów założenia, o których mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.)2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 127 z 22.05.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 28 z 04.05.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15, Dz. Urz. UE L 30 z 02.02.2018, str. 6, Dz. Urz. UE L 16 z 18.01.2019, str. 1 i Dz. Urz. UE L 53 z 22.02.2019, str. 14., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1305/2013”, b) w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, w formie: - premii pielęgnacyjnej stanowiącej zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów pielęgnacji wykonanego zalesienia lub gruntu z sukcesją naturalną, - premii zalesieniowej stanowiącej zryczałtowaną płatność z tytułu pokrycia kosztów utraconych dochodów z działalności rolniczej; 2) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy; 3) kryteria wyboru operacji; 4) przypadki, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania; 5) przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana pomoc, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy; 6) wysokość zmniejszeń kwot pomocy, o których mowa w art. 64 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.)3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 256 z 01.10.2015, str. 9, Dz. Urz. UE L 135 z 24.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 242 z 09.09.2016, str. 22 i Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1306/2013”. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o sukcesji naturalnej, rozumie się przez to zmiany w zbiorowiskach roślinnych, których skutkiem jest pojawienie się roślinności drzewiastej w sposób naturalny. § 3. 1. Pomoc jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 281 z 25.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 135 z 02.06.2015, str. 8, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2016, str. 2, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2018, str. 8, Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 16, Dz. Urz. UE L 242 z 09.09.2016, str. 19, Dz. Urz. UE L 167 z 30.06.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15, Dz. Urz. UE L 30 z 02.02.2018, str. 6, Dz. Urz. UE L 16 z 18.01.2019, str. 1 i Dz. Urz. UE L 53 z 22.02.2019, str. 14., zwanemu dalej „rolnikiem”, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym”; 2) zobowiązał się do: a) wykonania zalesienia gruntu zgodnie z wymogami planu zalesienia, o którym mowa w art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 i 2161 oraz z 2019 r. poz. 83 i 125), zwanego dalej „planem zalesienia”, a gdy jest to przewidziane w planie zalesienia - wykonania również jego ogrodzenia lub zabezpieczenia drzewek 3 palikami - w przypadku ubiegania się o przyznanie wsparcia na zalesienie, b) pielęgnacji zalesienia wykonanego na gruncie, o którym mowa w lit. a, lub zalesienia występującego na gruncie wskutek sukcesji naturalnej, zgodnie z wymogami planu zalesienia, przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej - w przypadku ubiegania się o przyznanie premii pielęgnacyjnej, c) utrzymania zalesienia wykonanego na gruncie, o którym mowa w lit. a, przez 12 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej - w przypadku ubiegania się o przyznanie premii zalesieniowej; 3) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego wykonania zalesienia - w przypadku ubiegania się o wsparcie na zalesienie, a planowane wykonanie zalesienia jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga uzyskania takiej decyzji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081). 2. Pomoc jest przyznawana rolnikowi do gruntów: 1) wykazanych w ewidencji gruntów i budynków w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1669) jako grunty rolne; 2) stanowiących grunty orne lub sady; 3) które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu - gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a w przypadku braku tego planu oraz tego studium - gdy grunty te zostały przeznaczone do zalesienia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 4) stanowiących własność tego rolnika albo własność jego małżonka; 5) o powierzchni co najmniej 0,1 ha i szerokości większej niż 20 m, przy czym wymagania, które dotyczy szerokości gruntu, nie stosuje się, jeżeli grunty te graniczą z lasem lub obszarem zalesionym; 6) położonych poza: a) obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340), chyba że planowane wykonanie zalesienia nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów, a w przypadku braku sporządzenia tych planów - gdy planowane wykonanie zalesienia nie jest sprzeczne z celami ochrony tych obszarów, b) obszarami rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, parków narodowych lub obszarami ich otulin, chyba że planowane wykonanie zalesienia nie jest sprzeczne z celami ochrony tych obszarów. 3. Wsparcie na zalesienie jest przyznawane również jednostkom samorządu terytorialnego i jednostkom organizacyjnym gmin, powiatów oraz województw, zwanym dalej „jednostkami”, do gruntów, które spełniają warunki określone w ust. 2 pkt 1-3, 5 i 6, stanowiących własność jednostki, jeżeli są spełnione warunki określone w ust. 1 pkt 1, 2 lit. a i pkt 3. 4. W przypadku wsparcia na zalesienie przy ustalaniu spełnienia warunku określonego w ust. 2 pkt 5 uwzględnia się obszar przeznaczony do wykonania zalesienia. 5. Wsparcie na zalesienie jest przyznawane jednorazowo: 1) do gruntów, na których zostało wykonane zalesienie zgodnie z wymogami planu zalesienia, a gdy jest to przewidziane w planie zalesienia, zostało wykonane również zabezpieczenie drzewek 3 palikami; 2) za wykonanie ogrodzenia, gdy jest to przewidziane w planie zalesienia. 6. Premia pielęgnacyjna jest przyznawana corocznie przez okres objęty zobowiązaniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, do gruntów, na których jest realizowane to zobowiązanie, z tym że premia pielęgnacyjna z tytułu zabezpieczenia drzewek repelentami jest przyznawana, jeżeli na tych gruntach, zgodnie z planem zalesienia, jest wymagane takie zabezpieczenie. 7. Premia zalesieniowa jest przyznawana corocznie przez okres objęty zobowiązaniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. c, do gruntów, na których jest realizowane to zobowiązanie, jeżeli przed wykonaniem zalesienia tych gruntów była na nich prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1307/2013”. 8. W przypadku gruntów, na których: 1) występują drzewa lub krzewy pochodzące z sukcesji naturalnej, należące do rodzimych gatunków lasotwórczych, w tym drzewa i krzewy gatunków lub rodzajów rodzimych wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, 2) drzewa i krzewy gatunków lub rodzajów rodzimych, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, występują w kępach o powierzchni co najmniej 5 arów, a ich liczba na hektar: a) wynosi nie mniej niż 50% liczby sadzonek drzew na hektar, określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w odniesieniu do poszczególnych gatunków drzew - w przypadku drzew o średniej wysokości do 0,5 m, b) wynosi nie mniej niż 30% liczby sadzonek drzew na hektar, określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia, w odniesieniu do poszczególnych gatunków drzew - w przypadku drzew o średniej wysokości powyżej 0,5 m, 3) powierzchnia kęp, o których mowa w pkt 2, na której występują drzewa wyrosłe w wyniku sukcesji naturalnej, stanowi nie mniej niż 10% powierzchni gruntu, 4) średni wiek drzew lub krzewów wyrosłych w wyniku zaprzestania użytkowania rolniczego nie przekracza 20 lat - zwanych dalej „gruntami z sukcesją naturalną”, nie stosuje się warunku określonego w ust. 2 pkt 2, premia zalesieniowa nie przysługuje, a wsparcie na zalesienie przysługuje, jeżeli na tych gruntach, zgodnie z planem zalesienia, jest wymagane wykonanie zalesienia. 9. Zobowiązania, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i c, są realizowane na gruntach objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41 i Dz. Urz. UE L 107 z 25.04.2017, str. 1., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 640/2014”. Przepis ten stosuje się również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. § 4. 1. Wsparcie na zalesienie przysługuje: 1) według kolejności ustalonej przy zastosowaniu następujących kryteriów wyboru operacji: a) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są zlokalizowane na korytarzach ekologicznych w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, położonych na obszarze Natura 2000, określonych w planie ochrony lub planie zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, za które przyznaje się 14 pkt, b) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są zlokalizowane na obszarach zagrożonych erozją wodną, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (Dz. U. poz. 344, z 2016 r. poz. 330 oraz z 2018 r. poz. 532 i 1444), zwanych dalej „gruntami erozyjnymi”, za które przyznaje się 12 pkt, c) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części przylegają do śródlądowych wód powierzchniowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125 i 534), za które przyznaje się 10 pkt, d) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są gruntami o nachyleniu terenu powyżej 12°, za które przyznaje się 8 pkt, e) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części przylegają do lasu lub obszaru zalesionego, za które przyznaje się 7 pkt, f) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są położone na glebach V, VI lub VIz klasy bonitacyjnej, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, za które przyznaje się 6 pkt, g) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są położone na obszarach ONW, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329, z późn. zm.)6)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. poz. 1127, z 2010 r. poz. 219 i 1185, z 2011 r. poz. 286, z 2012 r. poz. 272, z 2014 r. poz. 323 oraz z 2015 r. poz. 347., za które przyznaje się 5 pkt, h) grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części są położone w województwie o lesistości poniżej 30%, za które przyznaje się 4 pkt; 2) jeżeli operacja uzyskała co najmniej 6 punktów. 2. Przy ustalaniu spełnienia kryteriów wyboru operacji uznaje się, że grunty przeznaczone do wykonania zalesienia przynajmniej w części przylegają do: 1) śródlądowych wód powierzchniowych, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, jeżeli przynajmniej w części są położone w pasie o szerokości 5 m od krawędzi brzegu tych wód; 2) lasu lub obszaru zalesionego, jeżeli przynajmniej w części są położone w pasie o szerokości 5 m od tego lasu lub tego obszaru zalesionego. 3. Przy ustalaniu spełnienia kryteriów wyboru operacji do gruntu przeznaczonego do wykonania zalesienia zalicza się również powierzchnię: 1) zajmowaną przez elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312), jeżeli szerokość tych elementów nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach; 2) gruntu wyznaczoną przez granicę zalesienia i granicę sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu, lecz nie większą niż wyznaczona przez granicę zalesienia i linię biegnącą w odległości 2 m od granicy tego zalesienia; 3) gruntu przeznaczoną do działań związanych z ochroną przeciwpożarową, jeżeli takie działania zostały określone w planie zalesienia. 4. Lesistość województwa ustala się na podstawie wynikowych informacji statystycznych ogłoszonych, udostępnionych lub rozpowszechnionych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie wsparcia na zalesienie. 5. W pierwszej kolejności wsparcie na zalesienie przysługuje tym podmiotom, których operacje uzyskały największą sumę punktów. 6. W przypadku uzyskania takiej samej sumy punktów w pierwszej kolejności wsparcie na zalesienie przysługuje temu podmiotowi, którego grunty przynajmniej w części są położone w gminie o większych potrzebach i preferencjach zalesieniowych według wariantu III - środowiskowego, określonego w krajowym programie zwiększania lesistości zatwierdzonym przez Radę Ministrów na podstawie art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. 7. Jeżeli na podstawie ust. 1-6 nie można ustalić kolejności przysługiwania wsparcia na zalesienie, w pierwszej kolejności wsparcie to przysługuje temu podmiotowi, który ubiega się o przyznanie tego wsparcia w niższej wysokości. 8. Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio w przypadku przyznawania pierwszej premii pielęgnacyjnej do gruntów z sukcesją naturalną, na których, zgodnie z planem zalesienia, nie jest wymagane wykonanie zalesienia. § 5. 1. Plan zalesienia powinien: 1) zawierać elementy określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia oraz: a) dane dotyczące podmiotu realizującego ten plan: - imię i nazwisko albo nazwę, - określenie miejsca zamieszkania i adresu albo siedziby i adresu, - numer identyfikacyjny, b) podpis nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, który sporządził ten plan, zwanego dalej „nadleśniczym”, c) dokumenty dołączone przez rolnika albo jednostkę do wniosku o sporządzenie tego planu; 2) obejmować grunty graniczące ze sobą, tworzące jeden kompleks gruntów przeznaczonych do wykonania zalesienia lub gruntów z sukcesją naturalną, stanowiących zwartą powierzchnię powiązaną gospodarczo lub przyrodniczo, mogących zawierać elementy krajobrazu i powierzchnie nieuprawnione do płatności wskazane w planie zalesienia, w szczególności: a) powierzchnie pod liniami przesyłowymi, których zalesienie nie zostało uzgodnione z właściwymi jednostkami zarządzającymi tymi liniami, b) śródlądowe wody powierzchniowe, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, oraz stawy na gruntach rolnych, c) uprawy leśne lub inne istniejące lasy, dla których nie został złożony wniosek o udzielenie pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz wniosek o przy