Rozporządzenie Ministra Finansówz dnia 21 stycznia 2019 r.w sprawie świadczenia przez banki usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych 1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 92). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Tryb i warunki postępowania banków świadczących usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych wobec klientów Rozdział 3 - Przekazywanie sprawozdań, o których mowa w art. 88j ust. 1 ustawy Rozdział 4 - Szczegółowe kryteria w zakresie spełniania wymogów posiadania odpowiedniej wiedzy, kompetencji i doświadczenia, a także tryb i warunki postępowania przy dokonywaniu oceny oraz weryfikacji spełniania wymogów w zakresie posiadania odpowiedniej wiedzy, kompetencji i doświadczenia oraz postępowania w zakresie utrzymywania i doskonalenia wiedzy i kompetencji Rozdział 5 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść rozporządzenia 2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę delegowaną Komisji (UE) 2017/593 z dnia 7 kwietnia 2016 r. uzupełniającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do zabezpieczenia instrumentów finansowych i środków pieniężnych należących do klientów, zobowiązań w zakresie zarządzania produktami oraz zasad mających zastosowanie do oferowania lub przyjmowania wynagrodzeń, prowizji bądź innych korzyści pieniężnych lub niepieniężnych (Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2017, str. 500). Na podstawie art. 88n ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2187, 2243 i 2354) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) tryb i warunki postępowania banków świadczących usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych w zakresie: a) traktowania klientów jak klientów profesjonalnych lub klientów detalicznych zgodnie z art. 88b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, zwanej dalej „ustawą”, b) świadczenia usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, w tym w zakresie świadczenia usług na rzecz kategorii klientów, o których mowa w art. 88b ust. 4 ustawy, c) przyjmowania lub przekazywania jakichkolwiek świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych w związku z prowadzeniem usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, d) przekazywania sprawozdań, o których mowa w art. 88j ust. 1 ustawy, w tym treści tych sprawozdań oraz terminów ich przekazywania klientowi, e) opracowywania, rekomendowania, oferowania, zawierania lub umożliwiania zawarcia umowy lokaty strukturyzowanej, 2) szczegółowe kryteria w zakresie spełniania przez osoby, o których mowa w art. 88k ust. 1 ustawy, wymogów posiadania odpowiedniej wiedzy, kompetencji i doświadczenia, 3) szczegółowe kryteria w zakresie spełniania przez osoby, o których mowa w art. 88l ust. 1 ustawy, wymogów posiadania odpowiedniej wiedzy i kompetencji, 4) tryb i warunki postępowania banków świadczących usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych przy dokonywaniu oceny oraz weryfikacji spełniania przez osoby, o których mowa w pkt 2 i 3, stosowanych wobec nich odpowiednich wymogów w zakresie posiadania odpowiedniej wiedzy, kompetencji i doświadczenia, oraz tryb i warunki postępowania w zakresie utrzymywania i doskonalenia wiedzy i kompetencji tych osób - w odniesieniu do wykonywania przez banki świadczące usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 11 i 12 ustawy. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) kliencie - rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która zawarła z bankiem umowę o świadczenie usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych; 2) kliencie docelowym - rozumie się przez to klienta należącego do grupy docelowej; 3) rekomendacji - rozumie się przez to informacje rekomendujące lub sugerujące strategię inwestycyjną, w sposób wyraźny lub dorozumiany, dotyczące jednej lub kilku lokat strukturyzowanych lub podmiotów oferujących lokaty strukturyzowane, obejmujące każdą opinię na temat obecnej lub przyszłej wartości lub ceny takich lokat strukturyzowanych, przeznaczone dla kanałów dystrybucyjnych lub opinii publicznej; 4) rozporządzeniu 2017/565 - rozumie się przez to rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tej dyrektywy (Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2017, str. 1, z późn. zm.)3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 246 z 26.09.2017, str. 12 oraz Dz. Urz. UE L 329 z 13.12.2017, str. 4.; 5) rozporządzeniu 596/2014 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 287 z 21.10.2016, str. 320 oraz Dz. Urz. UE L 254 z 10.10.2018, str. 19.; 6) sprzedaży krzyżowej - rozumie się przez to sprzedaż łączoną lub sprzedaż wiązaną; 7) sprzedaży łączonej - rozumie się przez to świadczenie przez bank usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych oraz innych usług na podstawie umowy, o której mowa w art. 88f ust. 1 pkt 1 ustawy, lub na podstawie jednej z umów, o których mowa w art. 88f ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli: a) każda z tych usług może być świadczona przez bank na podstawie odrębnej umowy oraz b) klient ma możliwość zawarcia z bankiem odrębnej umowy dotyczącej każdej z tych usług; 8) sprzedaży wiązanej - rozumie się przez to świadczenie przez bank usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych oraz innych usług na podstawie umowy, o której mowa w art. 88f ust. 1 pkt 1 ustawy, lub na podstawie jednej z umów, o których mowa w art. 88f ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli co najmniej jedna z tych usług nie może być świadczona przez bank na podstawie odrębnej umowy; 9) umowie o świadczenie usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych - rozumie się przez to umowę, na podstawie której świadczone są przez bank usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych; 10) usługach badawczych - rozumie się przez to czynności analityczne zmierzające do wytworzenia dokumentów oraz innych materiałów analitycznych, dotyczących jednej lub wielu lokat strukturyzowanych, podmiotów opracowujących lub potencjalnie opracowujących lokaty strukturyzowane, które mogą stanowić podstawę do sformułowania opinii o lokacie strukturyzowanej, podmiocie opracowującym lub potencjalnie opracowującym lokatę strukturyzowaną, branży lub rynku, oraz zawierających w szczególności bezpośrednie lub pośrednie rekomendacje lub sugestie dotyczące strategii inwestycyjnych, oceny obecnej lub przyszłej wartości lokaty strukturyzowanej, spostrzeżenia i wnioski opierające się na istniejących lub nowych informacjach, które mogłyby zostać wykorzystane przy sformułowaniu strategii inwestycyjnej oraz mogłyby być istotne przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w zakresie lokat strukturyzowanych; 11) usługach w odniesieniu do lokat strukturyzowanych - rozumie się przez to wykonywane przez bank na rzecz klienta czynności wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, których przedmiotem są lokaty strukturyzowane, lub w art. 5 ust. 2 pkt 11 lub 12 ustawy; 12) ustawie o obrocie instrumentami finansowymi - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2286, 2243 i 2244). Rozdział 2 Tryb i warunki postępowania banków świadczących usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych wobec klientów Oddział 1 Traktowanie klientów jak klientów profesjonalnych lub klientów detalicznych § 3. 1. Bank przed zawarciem umowy o świadczenie usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych z klientem profesjonalnym informuje go o zasadach traktowania przez bank klientów profesjonalnych oraz o możliwości przedstawienia pisemnego żądania traktowania go jak klienta detalicznego, o którym mowa w art. 45 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2017/565. 2. Żądanie klienta profesjonalnego traktowania go jak klienta detalicznego określa zakres usług, na których potrzeby klient profesjonalny chciałby być traktowany jak klient detaliczny. 3. W przypadku uwzględnienia żądania klienta profesjonalnego traktowania go jak klienta detalicznego bank określa w formie pisemnej lub innej formie przewidzianej w regulaminie, zapewniającej możliwość utrwalenia ustaleń dokonanych z klientem profesjonalnym, zakres usług, na potrzeby których klient profesjonalny będzie traktowany jak klient detaliczny. 4. Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku zdecydowania przez bank z własnej inicjatywy o traktowaniu klienta profesjonalnego jak klienta detalicznego, o którym mowa w art. 45 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2017/565. § 4. W przypadku uznania klienta profesjonalnego za klienta detalicznego bank stosuje wobec niego odpowiednio przepisy prawa określające zasady traktowania przez banki klientów detalicznych. § 5. 1. Bank uznaje za zachowany wskazany w art. 88b ust. 1 ustawy warunek posiadania przez podmiot inny niż określony w art. 3 pkt 39b lit. a-m ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wiedzy i doświadczenia pozwalających na podejmowanie właściwych decyzji inwestycyjnych w zakresie lokat strukturyzowanych, jak również na właściwą ocenę ryzyka związanego z tymi decyzjami, w przypadku gdy dany podmiot spełnia co najmniej dwa z poniższych wymogów: 1) zawierał umowy lokat strukturyzowanych o znacznej wartości, ze średnią częstotliwością co najmniej 10 umów na kwartał w ciągu czterech ostatnich kwartałów; 2) wartość portfela lokat strukturyzowanych tego podmiotu łącznie ze środkami pieniężnymi wchodzącymi w jego skład wynosi co najmniej równowartość w złotych 500 000 euro; 3) pracuje lub pracował w sektorze finansowym przez co najmniej rok na stanowisku, które wymaga wiedzy zawodowej dotyczącej umów lokat strukturyzowanych, jakie miałyby być zawarte z nim przez bank, lub dotyczącej usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, które miałyby być świadczone przez bank na jego rzecz na podstawie zawieranej umowy. 2. Zarząd banku pisemnie określa kryteria ustalenia znacznej wartości, o której mowa w ust. 1 pkt 1, biorąc pod uwagę co najmniej: 1) wartości umów lokat strukturyzowanych zawieranych przez dany podmiot oraz wartości umów lokat strukturyzowanych zawieranych przez wszystkich klientów tego banku; 2) strukturę klientów banku zawierających umowy lokat strukturyzowanych; 3) ocenę, czy wartość umów lokat strukturyzowanych zawieranych przez dany podmiot jest wystarczająca, aby dawać podstawy, poprzez odpowiednią ekspozycję na ryzyko, do zdobycia przez ten podmiot wiedzy i doświadczenia w zakresie zawierania umów lokat strukturyzowanych, które będą istotnie wykraczały poza doświadczenie i wiedzę klientów detalicznych zawierających umowy lokat strukturyzowanych; 4) charakter i rodzaj lokaty strukturyzowanej, której dotyczą zawierane umowy; 5) konieczność zapewnienia, aby ustalona znaczna wartość nie stanowiła nadmiernej zachęty dla klientów detalicznych do zmiany statusu na klienta profesjonalnego. 3. Bank dokumentuje analizy będące podstawą ustalenia znacznej wartości na podstawie kryteriów, o których mowa w ust. 2, oraz sposób uwzględnienia przez bank czynników wymienionych w tym przepisie. 4. Kryteria, o których mowa w ust. 2, oraz ustalona na ich podstawie znaczna wartość podlegają okresowemu przeglądowi, co najmniej raz w roku, celem weryfikacji ich aktualności i adekwatności. Bank dokumentuje wyniki przeprowadzanych przeglądów. 5. Równowartość kwoty wyrażonej w euro, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu poprzedzającym datę złożenia żądania. 6. Żądanie, o którym mowa w art. 88b ust. 1 ustawy, określa zakres usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, na których potrzeby podmiot występujący z żądaniem ma być traktowany jak klient profesjonalny. 7. Bank przed uwzględnieniem żądania, o którym mowa w art. 88b ust. 1 ustawy, obowiązany jest poinformować podmiot występujący z żądaniem o zasadach traktowania klientów profesjonalnych przy świadczeniu usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych. 8. Warunkiem uwzględnienia przez bank żądania, o którym mowa w art. 88b ust. 1 ustawy, jest złożenie przez podmiot występujący z żądaniem pisemnego oświadczenia o znajomości zasad traktowania przez bank klientów profesjonalnych oraz skutkach traktowania go jak klienta profesjonalnego. 9. Zmiany w zakresie stanu faktycznego przyjętego dla uznania spełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1, nie wpływają na zmianę statusu klienta profesjonalnego przyznanego podmiotowi występującemu z żądaniem. § 6. 1. Bank opracowuje i wdraża pisemną procedurę postępowania w przypadkach otrzymania żądań, o których mowa w § 3 ust. 1 albo art. 88b ust. 1 ustawy. 2. Bank zobowiązuje swoich klientów do przekazywania informacji o zmianach danych, które mają wpływ na możliwość traktowania danego klienta jak klienta profesjonalnego. 3. Bank, w przypadku powzięcia informacji, że klient przestał spełniać warunki pozwalające na traktowanie go jak klienta profesjonalnego w rozumieniu art. 3 pkt 39b lit. a-m ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, podejmuje działania zmierzające do zmiany statusu klienta na potrzeby świadczenia na jego rzecz usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, chyba że klient wystąpi z żądaniem, o którym mowa w art. 88b ust. 1 ustawy, i spełnia warunki, o których mowa w § 5 ust. 1. Sposób postępowania banku określa procedura, o której mowa w ust. 1. Oddział 2 Przyjmowanie lub przekazywanie świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych przez banki w związku ze świadczeniem usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych § 7. 1. Świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenie niepieniężne uznaje się za mające na celu podniesienie jakości odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta lub potencjalnego klienta, jeżeli: 1) są uzasadnione świadczeniem usługi dodatkowej lub usługi poprawiającej jakość usługi świadczonej na rzecz klienta lub potencjalnego klienta, które są proporcjonalne do poziomu otrzymanych świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych, w szczególności w przypadku: a) świadczenia usługi doradztwa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych w sposób zależny dotyczącej szerokiego zakresu odpowiednich lokat strukturyzowanych oraz dostępu do tych lokat, w tym odpowiedniej liczby lokat strukturyzowanych oferowanych przez podmioty nienależące do tej samej grupy kapitałowej, do której należy bank, lub przez podmioty niepozostające w bliskich powiązaniach z bankiem, b) świadczenia usługi doradztwa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych w sposób zależny w połączeniu z zaoferowaniem klientowi przeprowadzania co najmniej raz do roku oceny mającej na celu ustalenie, że lokaty strukturyzowane będące przedmiotem inwestycji klienta lub przedmiotem usługi doradztwa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych pozostawały odpowiednie dla klienta, c) świadczenia usługi doradztwa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych w sposób zależny w połączeniu z zaoferowaniem klientowi lub potencjalnemu klientowi innej usługi, która może być wartościowa dla klienta, w szczególności doradztwa w zakresie proponowanej optymalnej struktury portfela lokat strukturyzowanych oraz środków pieniężnych posiadanych przez klienta lub potencjalnego klienta, d) zapewnienia dostępu, po konkurencyjnej cenie, do szerokiego zakresu lokat strukturyzowanych, które mogą spełniać potrzeby klienta lub potencjalnego klienta, w tym do odpowiedniej liczby lokat strukturyzowanych oferowanych przez podmioty nienależące do tej samej grupy kapitałowej, do której należy bank, lub przez podmioty niepozostające w bliskich powiązaniach z bankiem wraz z: - zapewnieniem narzędzi przynoszących korzyści klientowi lub potencjalnemu klientowi, w tym zapewniających dostęp do obiektywnych informacji pomagających klientowi lub potencjalnemu klientowi w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w zakresie lokat strukturyzowanych lub umożliwiających im monitorowanie, kształtowanie i dostosowanie zakresu lokat strukturyzowanych będących przedmiotem jego inwestycji, lub - udostępnianiem okresowych sprawozdań na temat wyników oraz kosztów i opłat związanych z lokatami strukturyzowanymi; 2) nie przynoszą bezpośredniej korzyści bankowi, jego akcjonariuszom lub członkom, pracownikom lub osobom pozostającym z bankiem w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o podobnym charakterze, nie przynosząc przy tym wymiernej korzyści danemu klientowi lub potencjalnemu klientowi; 3) są uzasadnione przynoszeniem bieżącej bądź ciągłej korzyści danemu klientowi lub potencjalnemu klientowi w związku z bieżącym przyjmowaniem lub przekazywaniem świadczeń pieniężnych, w tym opłat, prowizji, lub świadczeń niepieniężnych. 2. Przyjęcie lub przekazanie świadczenia pieniężnego, w tym opłat i prowizji, lub świadczenia niepieniężnego nie jest dopuszczalne, jeżeli w wyniku ich przyjęcia lub przekazania bank świadczyłby usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych w sposób nierzetelny, nieprofesjonalny, niezgodny z zasadami uczciwego obrotu lub nieuwzględniający należycie interesów klientów lub potencjalnych klientów. 3. Bank jest obowiązany do stałego przestrzegania wymogów, o których mowa w ust. 1 i 2, przez okres, w którym przyjmuje lub przekazuje świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenia niepieniężne. § 8. Bank jest obowiązany do gromadzenia i przechowywania dokumentacji potwierdzającej, że celem świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych przyjętych lub przekazanych przez bank jest podniesienie jakości odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz klienta lub potencjalnego klienta poprzez: 1) prowadzenie wewnętrznego wykazu wszystkich świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, oraz świadczeń niepieniężnych przyjętych przez bank od osoby trzeciej w związku ze świadczeniem usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych oraz 2) rejestrowanie sposobu, w jaki świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenia niepieniężne przyjmowane lub przekazywane przez bank, lub które bank zamierza wykorzystać w celu poprawy jakości świadczonych usług, poprawiają jakość usług świadczonych na rzecz klientów lub potencjalnych klientów, oraz 3) rejestrowanie działań podjętych w celu uniknięcia negatywnego wpływu na wypełnianie przez bank obowiązku uczciwego, rzetelnego i profesjonalnego postępowania w najlepiej pojętym interesie klienta lub potencjalnego klienta. § 9. 1. Bank ujawnia klientowi lub potencjalnemu klientowi w kompleksowy, dokładny i zrozumiały sposób informacje o świadczeniach pieniężnych, w tym opłatach i prowizjach, lub świadczeniach niepieniężnych przyjętych od osób trzecich lub przekazanych na rzecz osób trzecich, w związku ze świadczeniem usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych. 2. Bank przed rozpoczęciem świadczenia odpowiedniej usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych ujawnia klientowi lub potencjalnemu klientowi informacje dotyczące istnienia, charakteru oraz wysokości świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych, a w przypadku gdy ich wysokość nie może zostać oszacowana - metodę obliczania tej wysokości, oraz informacje o mechanizmach przyjmowania lub przekazywania tych świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieni