Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 15 października 2019 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz. 1055). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich Załącznik nr 2 - Plan nauczania uzupełniającego Treść rozporządzenia Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2019 r. poz. 1481 i 1818) zarządza się, co następuje: § 1. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. z 2014 r. poz. 454 oraz z 2017 r. poz. 1649) wprowadza się następujące zmiany: 1) w § 1: a) w ust. 1 wyrazy „Szkoły podstawowe, gimnazja i licea ogólnokształcące oraz zespoły tych szkół” zastępuje się wyrazami „Klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnich liceach ogólnokształcących”, b) ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „ 2. Szkoły polskie umożliwiają uczniom uczęszczającym do szkół działających w systemach oświaty innych krajów uzupełnianie wykształcenia w zakresie dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego, zgodnie z ramami programowymi kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich i planami nauczania, o których mowa w § 8 ust. 3 pkt 1 i 2. 3. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o szkole bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnim liceum ogólnokształcącym oraz szkołę polską, o których mowa w ust. 1 i 2. ” ; 2) w § 2: a) w ust. 1 po wyrazach „za granicą” dodaje się wyrazy „w szkołach”, b) uchyla się ust. 1a-3; 3) w § 3: a) uchyla się ust. 1, b) ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. Organizację roku szkolnego w szkołach określa dyrektor Ośrodka na wniosek dyrektora czteroletniego liceum ogólnokształcącego, w którym są prowadzone klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego, lub kierownika szkoły polskiej. ” ; 4) w § 5 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Warunkiem przyjęcia ucznia do szkoły polskiej jest dostarczenie kierownikowi szkoły polskiej zaświadczenia o uczęszczaniu ucznia do szkoły funkcjonującej w systemie oświaty kraju pobytu ucznia lub szkoły europejskiej działającej na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich albo pisemnego oświadczenia rodziców o uczęszczaniu ucznia do takiej szkoły. ” ; 5) w § 6: a) uchyla się ust. 1 i 2, b) w ust. 3 po wyrazie „pedagogiczną” skreśla się przecinek i wyrazy „z zastrzeżeniem ust. 5”, c) uchyla się ust. 4 i 5, d) ust. 6 otrzymuje brzmienie: „ 6. Do statutu, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „ustawą”, dotyczących ramowych statutów szkół publicznych. ” ; 6) uchyla się § 7; 7) w § 8: a) ust. 1 i 1a otrzymują brzmienie: „ 1. Klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnim liceum ogólnokształcącym: 1) realizują programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy; 2) realizują ramowy plan nauczania dla liceum ogólnokształcącego, określony w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy; 3) prowadzą kształcenie w formie dziennej przez pięć dni w tygodniu. 1a. W przypadkach uzasadnionych warunkami kadrowymi lub lokalowymi w klasach, o których mowa w ust. 1, za zgodą dyrektora Ośrodka, mogą nie być realizowane następujące przedmioty: wiedza o kulturze, podstawy przedsiębiorczości, technologia informacyjna, informatyka, wychowanie fizyczne, zajęcia artystyczne lub ekonomia w praktyce. ” , b) ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „ 2. Klasy, o których mowa w ust. 1, mogą realizować również programy i plan nauczania, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2. 3. Szkoły polskie: 1) realizują programy nauczania uwzględniające ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 2) realizują plan nauczania uzupełniającego, określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) prowadzą kształcenie w wybranych dniach tygodnia ustalonych w arkuszu organizacji szkoły polskiej. ” ; 8) w § 10: a) w ust. 1 w pkt 2 wyrazy „szkolnych punktów konsultacyjnych” zastępuje się wyrazami „szkół polskich”, b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Do oceniania, klasyfikowania i promowania w kształceniu na odległość stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2019 r. w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą (Dz. U. poz. 1652). ” ; 9) w § 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „ 2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, na wniosek dyrektora czteroletniego liceum ogólnokształcącego, w którym są prowadzone klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego, lub kierownika szkoły polskiej, dyrektor Ośrodka może wyrazić zgodę na prowadzenie obowiązkowych zajęć edukacyjnych w klasie liczącej mniej niż 7 uczniów. ” ; 10) uchyla się § 12; 11) w § 13: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Uczniowie i absolwenci szkół otrzymują świadectwa szkolne wydawane zgodnie z przepisami w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków. ” , b) w ust. 2 wyraz „punkt” zastępuje się wyrazami „szkoła polska”, c) ust. 4 otrzymuje brzmienie: „ 4. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do klas, o których mowa w § 8 ust. 1, realizujących programy i plan nauczania, o których mowa w § 8 ust. 3 pkt 1 i 2. ” ; 12) uchyla się § 15-25; 13) załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia otrzymują brzmienie określone odpowiednio w załącznikach nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia. § 2. W przypadku przeznaczenia, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, godzin do dyspozycji kierownika szkoły polskiej na realizację zajęć innych niż wskazane w planie nauczania uzupełniającego, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, szkoła polska może realizować te zajęcia do końca roku szkolnego 2019/2020. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz. 1055). Załącznik nr 1 - Ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich Trzyletnie liceum ogólnokształcące Klasy I-III JĘZYK POLSKI Cele kształcenia - wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń rozumie teksty o skomplikowanej budowie; dostrzega sensy zawarte w strukturze głębokiej tekstu; rozpoznaje funkcje tekstu i środki językowe służące ich realizacji; ma świadomość kryteriów poprawności językowej. II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń stosuje w analizie podstawowe pojęcia z zakresu poetyki; w interpretacji tekstu wykorzystuje wiedzę o kontekstach, w jakich może być on odczytywany; poznaje niezbędne dla lektury fakty z historii literatury i innych dziedzin humanistyki; odczytuje rozmaite sensy dzieła; dokonuje interpretacji porównawczej. III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń buduje wypowiedzi o wyższym stopniu złożoności; stosuje w nich podstawowe zasady logiki i retoryki; ma świadomość własnej kompetencji językowej. Treści nauczania - wymagania szczegółowe Kursywą zaznaczono treści nauczania dla uczniów na poziomie C biegłości językowej (poziom zaawansowany). I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. 1. Słuchanie. Uczeń: 1) rozumie wypowiedzi monologowe i dialogowe, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych; 2) rozumie wypowiedzi o złożonej strukturze, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych, i odbiera zawarte w nich informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 3) rozumie utwory literackie (z różnych epok) i inne teksty kultury; 4) rozumie wypowiedzi informacyjne i użytkowe oraz odróżnia informacje o faktach od opinii; 5) rozumie wypowiedzi o charakterze popularnonaukowym i publicystycznym; 6) rozumie intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę, prowokację) oraz rozpoznaje środki językowe służące jej wyrażeniu; 7) rozumie jawną i ukrytą intencję wypowiedzi (sugestię i manipulację językową oraz ironię); 8) rozpoznaje środki językowe pełniące różne funkcje stylistyczne; 9) rozpoznaje pytania podchwytliwe i sugerujące odpowiedź; 10) rozpoznaje manipulację językową w tekstach reklamowych, w języku polityków i dziennikarzy. 2. Czytanie. Uczeń: 1) czyta na głos, prawidłowo akcentując wyrazy, i stosuje akcent zdaniowy; 2) rozumie dłuższe teksty informacyjne oraz użytkowe; 3) odczytuje sens całego tekstu (a w nim znaczenia wyrazów, związków frazeologicznych, zdań, grup zdań uporządkowanych w akapicie, odróżnia znaczenie realne i etymologiczne) oraz wydzielonych przez siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich sens oraz funkcję na tle całości; 4) rozpoznaje podstawowe funkcje wypowiedzi; 5) rozpoznaje specyfikę tekstów publicystycznych (artykuł, felieton, reportaż), politycznych (przemówienie) i popularnonaukowych; wśród tekstów prasowych rozróżnia wiadomość i komentarz; odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 6) wyszukuje informacje według wskazanego kryterium i porządkuje je; 7) rozumie dłuższe utwory literackie oraz inne teksty kultury; 8) rozumie utwory literackie i inne teksty kultury, a w ich interpretacji uwzględnia różne konteksty; 9) rozpoznaje typ nadawcy i adresata tekstu; 10) wskazuje i charakteryzuje podstawowe kategorie świata przedstawionego; 11) identyfikuje elementy struktury tekstu literackiego i dostrzega relacje między nimi; 12) odczytuje sens całego tekstu i wydzielonych fragmentów oraz ich funkcję na tle całości; 13) rozpoznaje jawną i ukrytą intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę, sugestię, ironię i manipulację językową); 14) dostrzega w wypowiedzi ewentualne przejawy manipulacji; 15) w tekście argumentacyjnym wskazuje tezę, argumenty, przykłady i wnioski; 16) korzysta z rozmaitych źródeł informacji. 3. Świadomość językowa. Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (leksyka). 4. Analiza i interpretacja tekstów kultury (uczeń zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela). Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (wartości). II. Tworzenie wypowiedzi. 1. Mówienie. Uczeń: 1) mówi w sposób na ogół zrozumiały i stosuje akcent zdaniowy; 2) swobodnie i spontanicznie porozumiewa się w różnych sytuacjach, stosując właściwe formy komunikowania się; 3) wypowiada się spontanicznie, płynnie i logicznie; 4) formułuje spójną wypowiedź na tematy związane z otaczającą rzeczywistością, opowiada o własnych doświadczeniach, opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i sytuacje; 5) publicznie wygłasza przygotowaną przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową wyrazistość przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu); 6) streszcza, omawia przeczytane utwory literackie i inne teksty kultury, wskazuje ich temat, problematykę, charakteryzuje postacie, przedstawia przebieg akcji oraz tworzy spójne, dłuższe wypowiedzi na zadany lub wybrany przez siebie temat; 7) prezentuje fabułę i charakteryzuje postać mówiącą, wypowiada się precyzyjnie w rozmaitych formach; 8) uczestniczy w dyskusji na znany sobie temat, potrafi przedstawić swój punkt widzenia i uzasadnia własne zdanie; 9) w dyskusji oraz w wystąpieniu publicznym formułuje swoje zdanie, uzasadnia je i broni go, podejmuje polemikę; 10) stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne, zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji; wystrzega się nieuczciwych zabiegów erystycznych; 11) stosuje podstawowe zasady etykiety językowej, dostosowując odmianę i styl języka do sytuacji, w której się wypowiada; 12) przestrzega zasad etykiety językowej, dostosowuje sposób wyrażania do stylu właściwego dla danej sytuacji; 13) recytuje utwory literackie, dbając o prawidłowe akcentowanie i intonację; interpretując je głosowo. 2. Pisanie. Uczeń: 1) zapisuje dyktowane teksty; 2) sporządza notatkę z tekstu słuchanego i czytanego; 3) tworzy podstawowe formy użytkowe (list oficjalny, podanie, życiorys, CV, list motywacyjny); 4) tworzy dłuższy tekst pisany lub mówiony (rozprawka, recenzja, referat, interpretacja utworu literackiego lub fragmentu) zgodnie z podstawowymi regułami jego organizacji, przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej; 5) analizuje i interpretuje wskazane utwory literackie oraz inne teksty kultury; 6) przedstawia (opracowuje w pełni) dowolnie wybrany temat, zwracając uwagę na strukturę wypowiedzi; 7) przedstawia własną opinię na temat poznanych tekstów kultury i uzasadnia ją; 8) redaguje i edytuje własny tekst; 9) wykonuje różne działania na tekście cudzym (np. streszcza, parafrazuje, sporządza konspekt, cytuje); 10) posługuje się oficjalną i nieoficjalną odmianą języka; 11) pisze poprawnie pod względem ortograficznym i interpunkcyjnym, posługując się słownikiem ortograficznym; 12) stosuje obowiązujące normy poprawnościowe, posługując się słownikami. 3. Świadomość językowa. Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (leksyka). Teksty kultury Teksty poznawane w całości (nie mniej niż 8 pozycji książkowych oraz wybrane przez nauczyciela teksty o mniejszej objętości, przy czym nie można pominąć autorów i utworów oznaczonych gwiazdką): Miron Białoszewski, wybrane utwory; *Bogurodzica; Tadeusz Borowski, wybrane opowiadanie; Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie; *Jan Kochanowski, wybrane pieśni, treny (inne niż w gimnazjum) i psalm Lament świętokrzyski; Adam Mickiewicz, wybrane sonety i inne wiersze (w tym Romantyczność),*Dziady część III, *Pan Tadeusz; Cyprian Norwid, wybrane wiersze; Bolesław Prus, *Lalka; Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I - Jesień); *Bruno Schulz, wybrane opowiadanie; Mikołaj Sęp Szarzyński, wybrane sonety; Juliusz Słowacki, wybrane wiersze; Stanisław Wyspiański, *Wesele; Stefan Żeromski, wybrany utwór (Ludzie bezdomni, Wierna rzeka, Echa leśne lub Przedwiośnie); wybrane wiersze następujących poetów: Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Barańczak, Józef Czechowicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Zbigniew Herbert, Jan Kasprowicz, Jan Lechoń, Bolesław Leśmian, Ewa Lipska, Czesław Miłosz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Julian Przyboś, Tadeusz Różewicz, Leopold Staff, Wisława Szymborska, Julian Tuwim, Adam Zagajewski. Teksty poznawane w całości lub w części: Irit Amiel, wybrane opowiadanie z tomu Osmaleni; Krzysztof Gawronkiewicz, Grzegorz Janusz, Esencja; Krzysztof Gawronkiewicz, Krystian Rosenberg, Achtung Zelig!; Witold Gombrowicz, *Ferdydurke; Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat; Paweł Huelle, Weiser Dawidek; Ryszard Kapuściński, Cesarz, Podróże z Herodotem; Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem; Tadeusz Konwicki, Bohiń, Kronika wypadków miłosnych, Mała Apokalipsa; Ignacy Krasicki, wybrana satyra lub Monachomachia; Stanisław Lem, Opowieści o pilocie Pirxie (wybór); Antoni Libera, Madame; Adam Mickiewicz, Dziady część IV; Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki; Juliusz Słowacki, Kordian; Julian Stryjkowski, Głosy w ciemności; Olga Tokarczuk, E.E. lub Prawiek i inne czasy (fragmenty); Janusz Zajdel, wybrana powieść lub opowiadanie (np. Limes inferior); Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej; Jeremi Przybora, Jerzy Wasowski, Kabaret Starszych Panów (wybrane fragmenty). Wybrane polskie komiksy Wybrane filmy: Miś, reżyser Stanisław Bareja; Przesłuchanie, reżyser Ryszard Bugajski; Nie lubię poniedziałku, reżyser Tadeusz Chmielewski; Pociąg, reżyser Jerzy Kawalerowicz; Przypadek, reżyser Krzysztof Kieślowski; Seksmisja, reżyser Juliusz Machulski; Rejs, reżyser Marek Piwowski; Nóż w wodzie, Pianista, reżyser Roman Polański; Człowiek z marmuru, Katyń, Pan Tadeusz, Panny z Wilka, Popiół i diament, Ziemia obiecana, reżyser Andrzej Wajda; inne wybrane filmy z twórczości polskich reżyserów (np. Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Munka, Krzysztofa Zanussiego). Wybrane inscenizacje polskiego dramatu Kręgi tematyczne: 1) ja i moi bliscy: a) dane osobowe (imię, nazwisko, wiek, adres, data i miejsce urodzenia, wykształcenie), b) wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, talenty i zdolności, c) zainteresowania, hobby, pasje, d) uczucia, emocje, marzenia, plany, e) praca i kariera, f) rodzina, relacje rodzinne i stopnie pokrewieństwa, g) życie towarzyskie, h) konflikty i problemy (w tym problemy etyczne); 2) dom i otoczenie: a) miejsce zamieszkania i okolice, b) urzędy i instytucje, c) atrakcje w miejscu zamieszkania i okolicy; 3) życie codzienne: a) kalendarz, plan dnia (tygodnia, miesiąca), b) codzienne czynności i obowiązki (domowe, szkolne, koleżeńskie), c) klasa, szkoła, system edukacji, d) sposoby spędzania wolnego czasu (np. kino, teatr, klub), e) żywienie (artykuły spożywcze, posiłki i potrawy, lokale gastronomiczne, sposoby odżywiania się), f) zakupy (reklama, reklamacja), g) usługi (np. bank, punkty naprawy), h) ubranie, moda i styl; 4) zdrowie i sport: a) budowa człowieka, b) higiena osobista, c) choroby i leczenie, wypadki, d) uzależnienia, e) zdrowy styl życia, dieta, f) dyscypliny i wydarzenia sportowe, g) sprzęt i obiekty sportowe; 5) podróże i turystyka: a) planowanie wypoczynku i podróży, b) znane miejsca i zabytki, c) informacja turystyczna, d) baza turystyczna, e) transport; 6) środowisko naturalne: a) klimat, b) świat roślin i zwierząt, c) krajobraz, d) ekologia, e) katastrofy naturalne, f) przestrzeń kosmiczna; 7) technika, media: a) rozwój techniki i informatyki, b) motoryzacja i telekomunikacja, c) radio, telewizja, prasa, Internet; 8) wiedza o Polsce: a) twórcy kultury i ich dzieła, b) święta, tradycje i zwyczaje, rocznice, c) polonica w świecie; 9) język nauki: a) terminy z zakresu wiedzy o języku, b) terminy z zakresu wiedzy o literaturze, c) terminy historyczne i geograficzne. Tabela diagnostyczna poziomu znajomości języka Kompetencje językowe (od 14 lat) Kompetencje A - poziom podstawowy B - poziom średni (średnio zaawansowany) C - poziom zaawansowany 1 2 3 4 Słuchanie Uczeń: ‒ rozróżnia większość głosek języka polskiego, ‒ rozumie polecenia i proste wypowiedzi monologowe i dialogowe, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych, ‒ rozumie proste utwory literackie (zwłaszcza pisane współczesną polszczyzną) i inne teksty kultury, ‒ rozumie proste wypowiedzi informacyjne i użytkowe, ‒ rozpoznaje intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę) wspomaganą intonacją lub gestem Uczeń: ‒ rozróżnia głoski języka polskiego, z wyjątkiem najtrudniejszych, ‒ rozumie wypowiedzi monologowe i dialogowe, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych, ‒ rozumie utwory literackie i inne teksty kultury, ‒ rozumie wypowiedzi informacyjne i użytkowe oraz odróżnia informacje o faktach od opinii, ‒ rozumie intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę, prowokację) oraz rozpoznaje środki językowe służące jej wyrażeniu Uczeń: ‒ rozróżnia wszystkie głoski języka polskiego, ‒ rozumie wypowiedzi o złożonej strukturze, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych, i odbiera zawarte w nich informacje zarówno jawne, jak i ukryte, ‒ rozumie utwory literackie (z różnych epok) i inne teksty kultury, ‒ rozumie wypowiedzi o charakterze popularnonaukowym i publicystycznym, ‒ rozumie jawną i ukrytą intencję wypowiedzi (sugestię i manipulację językową oraz ironię), ‒ rozpoznaje środki językowe pełniące różne funkcje stylistyczne Mówienie Uczeń: ‒ wymawia poznane słowa w sposób na ogół zrozumiały, ‒ tworzy samodzielnie na ogó