Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 17 listopada 2017 r.w sprawie pilotażu morskiego 1)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 1909 i 2091). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego oraz warunki uzyskania i odnowienia dokumentów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego Rozdział 3 - Wymagania egzaminacyjne oraz programy szkoleń i praktyk pilotowych Rozdział 4 - Nabór na szkolenia kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe Rozdział 5 - Uznawanie stacji pilotowych i ośrodków szkolenia pilotów morskich w zakresie szkolenia oraz ich audyty Rozdział 6 - Nadzór nad pilotażem morskim Rozdział 7 - Przepis epizodyczny, przepisy przejściowe i przepis końcowy Załącznik nr 1 - Dyplom pilota morskiego (wzór) Załącznik nr 2 - Uprawnienie pilotowe (wzór) Załącznik nr 3 - Dyplom pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim (wzór) Załącznik nr 4 - Uprawnienie pilotowe w pilotażu pełnomorskim (wzór) Załącznik nr 5 - Karta identyfikacyjna pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim (wzór) Załącznik nr 6 - Wymagania testu sprawnościowego Załącznik nr 7 - Zaświadczenie o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego (wzór) Załącznik nr 8 - Zaświadczenie o odbyciu praktyki pilotowej (wzór) Załącznik nr 9 - Zaświadczenie o pilotowaniu (wzór) Załącznik nr 10 - Programy szkolenia kandydatów na pilotów morskich Załącznik nr 11 - Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego Załącznik nr 12 - Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim Załącznik nr 13 - Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia (wzór) Załącznik nr 14 - Program szkolenia dla pilotów morskich Załącznik nr 15 - Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego Załącznik nr 16 - Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim Załącznik nr 17 - Nazwa stacji pilotowej/ośrodka szkolenia pilotów morskich uznanej/uznanego w zakresie szkolenia pilotów morskich Załącznik nr 18 - Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania zwolnienia z pilotażu obowiązkowego Załącznik nr 19 - Tabela punktów przyznawanych kandydatom na szkolenia na pilotów morskich i praktyki pilotowe Załącznik nr 20 - Minimalne wymagania dotyczące kwalifikacji kadry prowadzącej zajęcia dydaktyczne Załącznik nr 21 - Wymagania dotyczące pomieszczeń i sprzętu Załącznik nr 22 - Wzór sprawozdania z audytu stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich oraz wzór karty niezgodności Załącznik nr 23 - Wzór certyfikatu uznania stacji pilotowej lub ośrodka szkolenia pilotów morskich w zakresie szkolenia pilotów morskich Treść rozporządzenia Na podstawie art. 107b ust. 6 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 32, 60, 785 i 1215) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego; 2) warunki wymagane do uzyskania szczególnych uprawnień pilotowych; 3) warunki wymagane do uzyskania i odnawiania dokumentów kwalifikacyjnych i dokumentów potwierdzających szczególne uprawnienia pilotowe oraz wzory tych dokumentów; 4) wymagania egzaminacyjne dla uzyskania oraz odnowienia dokumentu stwierdzającego uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego; 5) wymagania egzaminacyjne dla uzyskania zwolnienia z pilotażu obowiązkowego; 6) programy szkoleń pilotów morskich i kandydatów na pilotów morskich oraz programy praktyk pilotowych; 7) warunki i tryb naboru na szkolenia kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe; 8) warunki i tryb uznawania, odnawiania, zawieszania, cofania uznania oraz przeprowadzania audytów stacji pilotowych i ośrodków szkolenia pilotów morskich, a także wymagania dotyczące wyposażenia bazy szkoleniowej oraz kwalifikacji kadry; 9) sposób sprawowania nadzoru nad pilotażem morskim przez dyrektora urzędu morskiego, w tym zakres danych umieszczanych na liście pilotów. § 2. 1. Wnioski wraz z załącznikami, o których mowa w rozporządzeniu, składa się w postaci papierowej lub elektronicznej. 2. Wnioski w postaci elektronicznej wraz z załącznikami w postaci kopii elektronicznych wnioskodawca opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. 3. Do wniosków w postaci papierowej można dołączać załączniki zapisane na informatycznym nośniku danych. Rozdział 2 Wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego oraz warunki uzyskania i odnowienia dokumentów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego § 3. 1. Do pilotowania statków morskich w pilotażu morskim w rejonach pilotowych Gdańsk - Elbląg, Gdynia - Hel - Władysławowo, Świnoujście - Szczecin, zwanych dalej „podstawowymi rejonami pilotowymi”, oraz w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych, zwanych dalej „pozostałymi rejonami pilotowymi”, jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w danym rejonie pilotowym oraz uprawnienia pilotowego, wydanych przez dyrektora urzędu morskiego właściwego terytorialnie dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pilotową. 2. Wzór dyplomu pilota morskiego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 3. Wzór uprawnienia pilotowego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 4. 1. Do pilotowania statków morskich na morzu terytorialnym i pozostałych akwenach Morza Bałtyckiego, zwanego dalej „pilotażem pełnomorskim”, jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w pilotażu pełnomorskim, uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim oraz karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim, wydanych przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni albo Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie. 2. Wzór dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. 3. Wzór uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 4. Wzór karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 5. Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w podstawowych rejonach pilotowych jest: 1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej; 2) złożenie do właściwego terytorialnie dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego: a) kopii świadectwa zdrowia potwierdzającego zdolność do wykonywania pracy na statkach morskich na stanowisku pilota morskiego, wydanego przez uprawnionego lekarza zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. poz. 1569 oraz z 2017 r. poz. 60, 785 i 2181), zwanego dalej „świadectwem zdrowia”, b) dokumentu potwierdzającego uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego przeprowadzonego, na wniosek kandydata na szkolenie w obecności przedstawiciela urzędu morskiego, zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia, zwanego dalej „testem sprawnościowym”, przeprowadzonego nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego, c) zaświadczenia o zdanym przed Centralną Morską Komisją Egzaminacyjną, zwaną dalej „Komisją”, egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w rejonie pilotowym, którego dotyczy wniosek o wydanie dyplomu pilota morskiego, przeprowadzonym nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu, d) dokumentu potwierdzającego posiadanie co najmniej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej, e) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego i trwającej nie krócej niż 6 miesięcy. § 6. Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pozostałych rejonach pilotowych jest: 1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi przybrzeżnej albo co najmniej dyplomu starszego oficera pokładowego na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000; 2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego: a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a-c, b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku na poziomie zarządzania, c) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 1, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego. § 7. Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest: 1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej; 2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego: a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a i b, b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 36-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej, w tym 12 miesięcy praktyki na statkach o długości całkowitej powyżej 180 m, lub dyplomu pilota morskiego wraz z uprawnieniem pilotowym w pilotażu morskim na statki morskie o długości powyżej 200 m, c) zaświadczenia o zdanym egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim przed Komisją albo dyplomu pilota morskiego. § 8. 1. Dyplomy pilota morskiego, o których mowa w § 5-7, zachowują ważność przez okres 5 lat od daty zdania egzaminu kwalifikacyjnego. 2. Warunkiem odnowienia dyplomu pilota morskiego oraz dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest: 1) zdanie przed Komisją egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego albo dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim; 2) złożenie wniosku do dyrektora urzędu morskiego wraz z kopią świadectwa zdrowia oraz zaświadczeniem o zdanym egzaminie. 3. W przypadku uzyskania negatywnego wyniku egzaminu na odnowienie dyplomu, o którym mowa w ust. 1, do ponownego egzaminu można przystąpić nie wcześniej niż miesiąc i nie później niż 3 miesiące po terminie niezdanego egzaminu. 4. Datę ważności odnowionego dyplomu pilota morskiego ustala się na okres 5 lat od daty: 1) wydania dyplomu - w przypadku złożenia wniosku w okresie ważności dyplomu, z zastrzeżeniem pkt 2; 2) utraty ważności odnawianego dyplomu - w przypadku złożenia wniosku w okresie do 6 miesięcy przed datą upływu ważności dyplomu; 3) utraty ważności odnawianego dyplomu - w przypadku złożenia wniosku w okresie do 12 miesięcy po upływie ważności dyplomu. 5. Jeżeli posiadacz dyplomu nie spełnia warunków do jego odnowienia albo wniosek o odnowienie dyplomu nie został złożony w terminie określonym w ust. 4 pkt 3, dyplom pilota morskiego nie podlega odnowieniu. § 9. Do uzyskania uprawnienia pilotowego jest wymagane złożenie wniosku do właściwego dyrektora urzędu morskiego oraz: 1) w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych: a) na statki morskie o długości całkowitej do 130 m - posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 5, b) na statki morskie o długości całkowitej do 170 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. a, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 100 statków o długości całkowitej do 130 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 130 m, c) na statki morskie o długości całkowitej do 200 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. b, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 50 statków o długości całkowitej w zakresie 130 m-170 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 170 m, d) na statki morskie o długości całkowitej powyżej 200 m - spełnienie warunków, o których mowa w lit. c, udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 15 statków o długości całkowitej w zakresie 170 m-200 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej powyżej 170 m oraz złożenie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych, e) na zbiornikowce LNG - posiadanie uprawnienia pilotowego, o którym mowa w lit. d, przez okres co najmniej 2 lat oraz udokumentowanie pilotowania co najmniej 10 statków o długości powyżej 200 m i odbycia praktyki pilotowej na co najmniej 3 zbiornikowcach LNG o długości powyżej 200 m; 2) w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych - posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 6; 3) w pilotażu pełnomorskim: a) posiadanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim uzyskanego zgodnie z § 7, b) posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych, c) udokumentowanie pilotowania co najmniej 3 statków w pilotażu pełnomorskim pod nadzorem pilotów morskich uprawnionych do pilotażu pełnomorskiego. § 10. 1. Uprawnienie pilotowe zachowuje ważność przez okres 30 miesięcy, nie dłużej jednak niż przez okres ważności dyplomu pilota morskiego, i podlega odnowieniu na wniosek pilota morskiego złożony do właściwego dyrektora urzędu morskiego wraz z: 1) dokumentem potwierdzającym pilotowanie co najmniej: a) 75 statków w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych, w tym co najmniej 3 zbiornikowców LNG w przypadku odnawiania uprawnienia pilotowego, o którym mowa w § 9 pkt 1 lit. e, w okresie ważności uprawnienia lub b) 10 statków w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych w okresie ważności uprawnienia, lub c) 2 statków w pilotażu pełnomorskim w okresie ważności uprawnienia, w zależności od rodzaju odnawianego uprawnienia; 2) kopią świadectwa zdrowia; 3) dokumentem potwierdzającym uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego, przeprowadzonego nie wcześniej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o odnowienie uprawnienia pilotowego. 2. W przypadku zmiany zakresu uprawnienia pilotowego i wydania nowego uprawnienia, do okresu wymaganego do spełnienia warunków jego odnowienia określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a dodaje się okres ważności poprzedniego uprawnienia. § 11. 1. Dokumentem potwierdzającym: 1) uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego - jest zaświadczenie wystawione przez morską jednostkę edukacyjną uznaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 76 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą”, w odniesieniu do przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych; 2) odbycie praktyki pilotowej - jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pod nadzorem pilota; 3) pilotowanie - jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym pilot morski pilotował statki; 4) odbycie praktyki pilotowej i pilotowanie w przypadku pilotażu pełnomorskiego - jest zaświadczenie odpowiednio o odbyciu takiej praktyki albo o pilotowaniu wystawione przez kapitana pilotowanego statku. 2. Wzór zaświadczenia o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego określa załącznik nr 7 do rozporządzenia. 3. Wzór zaświadczenia o odbyciu praktyki pilotowej określa załącznik nr 8 do rozporządzenia. 4. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu określa załącznik nr 9 do rozporządzenia. Rozdział 3 Wymagania egzaminacyjne oraz programy szkoleń i praktyk pilotowych § 12. 1. Przed przystąpieniem do egzaminu na uzyskanie dyplomu: 1) pilota morskiego - jest wymagane ukończenie szkolenia obejmującego: szkolenie teoretyczne, szkolenie na symulatorze i praktykę pilotową, zgodnie z programem szkolenia kandydatów na pilotów morskich określonym w załączniku nr 10 do rozporządzenia, potwierdzonego zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wystawionym przez szefa stacji pilotowej albo kierującego ośrodkiem szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których kandydat na pilota morskiego odbywał szkolenie; 2) pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim - jest wymagane spełnienie warunków, o których mowa w § 7 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b. 2. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego określa załącznik nr 11 do rozporządzenia. 3. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim określa załącznik nr 12 do rozporządzenia. 4. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 13 do rozporządzenia. § 13. 1. Przed przystąpieniem do egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego jest wymagane ukończenie, nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed datą planowanego egzaminu na odnowienie tego dyplomu, szkolenia na symulatorze zgodnie z programem szkolenia dla pilotów morskich określonym w załączniku nr 14 do rozporządzenia, potwierdzonego zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia na symulatorze wystawionym przez szefa stacji pilotowej albo kierującego ośrodkiem szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których pilot morski odbywał szkolenie. 2. Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego określa załącznik nr 15 do rozporządzenia. 3. Wymagania egzaminacyjne dla odnowienia dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim określa załącznik nr 16 do rozporządzenia. 4. Wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia na symulatorze określa załącznik nr 17 do rozporządzenia. § 14. Wymagania egzaminacyjne dla uzyskania zwolnienia z pilotażu obowiązkowego określa załącznik nr 18 do rozporządzenia. Rozdział 4 Nabór na szkolenia kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe § 15. Warunkiem rozpoczęcia naboru na szkolenie kandydatów na pilotów morskich i praktyki pilotowe, zwanych w niniejszym rozdziale „szkoleniem”, jest ogłoszenie przez właściwego terytorialnie dla danego rejonu pilotowego dyrektora urzędu morskiego, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego urzędu, obwieszczenia o naborze informującego o: 1) wymaganiach wobec osób ubiegających się o przyjęcie na szkolenie, zwanych dalej „kandydatami na szkolenie”; 2) sposobie i miejscu składania wniosków o przyjęcie na szkolenie; 3) terminie składania wniosków nie krótszym niż 2 miesiące od dnia ogłoszenia obwieszczenia o naborze; 4) wymaganych dokumentach; 5) limicie miejsc; 6) terminie przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej. § 16. 1. Od kandydata na szkolenie jest wymagane posiadanie: 1) dyplomu na poziomie zarządzania w dziale pokładowym i odpowiedniej praktyki pływania określonej w § 5 pkt 2 lit. d, § 6 pkt 2 lit. b i § 7 pkt 2 lit. b; 2) znajomości języka angielskiego udokumentowanej certyfikatem na poziomie co najmniej B1; 3) świadectwa zdrowia. 2. Kandydat na szkolenie spełniający wymagania, o których mowa w ust. 1: 1) jest poddawany ocenie dokonywanej zgodnie z punktacją określoną w tabeli, o której mowa w § 17 ust. 4 pkt 4, w oparciu o następujące kryteria: a) poziom znajomości języka angielskiego, b) długość praktyki pływania na stanowisku kapitana na statkach o pojemności brutto powyżej 3000, c) posiadane przez kandydata uprawnienia pilotowe w podstawowych rejonach pilotowych lub zwolnienia z pilotażu obowiązkowego w portach Gdynia, Gdańsk, Szczecin lub Świnoujście oraz liczba ich odnowień, d) posiadane przez kandydata uprawnienia pilotowe lub zwolnienia z pilotażu obowiązkowego odpowiednio w rejonach pilotowych albo portach polskich innych niż wymienione w lit. c oraz liczba