Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 16 stycznia 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 711), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1295); 2) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 października 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1770); 3) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 października 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1797); 4) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1036); 5) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1333); 6) rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 września 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1779). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1295), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1770), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 3) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1797), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 4) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1036), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 5) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1333), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 6) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 września 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1779), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” . Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 2325). Na podstawie art. 47 ust. 1 i art. 48a ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2017 r. poz. 1855 oraz z 2018 r. poz. 50) zarządza się, co następuje: § 1. 1. W związku z wystąpieniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej afrykańskiego pomoru świń na obszarach wymienionych w części I załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE (Dz. Urz. UE L 295 z 11.10.2014, str. 63, z późn. zm.)2)Zmiany wymienionej decyzji zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 41 z 17.02.2015, str. 46, Dz. Urz. UE L 92 z 08.04.2015, str. 109, Dz. Urz. UE L 129 z 27.05.2015, str. 41, Dz. Urz. UE L 188 z 16.07.2015, str. 45, Dz. Urz. UE L 203 z 31.07.2015, str. 14, Dz. Urz. UE L 211 z 08.08.2015, str. 34, Dz. Urz. UE L 218 z 19.08.2015, str. 16, Dz. Urz. UE L 224 z 27.08.2015, str. 39, Dz. Urz. UE L 259 z 06.10.2015, str. 27, Dz. Urz. UE L 334 z 22.12.2015, str. 46, Dz. Urz. UE L 35 z 11.02.2016, str. 12, Dz. Urz. UE L 80 z 31.03.2016, str. 36, Dz. Urz. UE L 142 z 31.05.2016, str. 14, Dz. Urz. UE L 202 z 28.07.2016, str. 45, Dz. Urz. UE L 217 z 12.08.2016, str. 38, Dz. Urz. UE L 228 z 23.08.2016, str. 33, Dz. Urz. UE L 234 z 31.08.2016, str. 12, Dz. Urz. UE L 270 z 05.10.2016, str. 17., zwanych dalej „obszarem ochronnym”, na obszarach wymienionych w części II załącznika do tej decyzji, zwanych dalej „obszarem objętym ograniczeniami”, oraz na obszarach wymienionych w części III załącznika do tej decyzji, zwanych dalej „obszarem zagrożenia”, nakazuje się:3)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1797), które weszło w życie z dniem 4 listopada 2016 r. 14)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1333), które weszło w życie z dniem 21 lipca 2017 r.) utrzymywanie świń w gospodarstwie: a) w sposób wykluczający kontakt z wolno żyjącymi dzikami oraz ze zwierzętami domowymi, b) w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach, w których są utrzymywane tylko świnie, mających oddzielne wejścia oraz niemających bezpośredniego przejścia do innych pomieszczeń, w których są utrzymywane inne zwierzęta kopytne; 2) sporządzenie przez posiadaczy świń spisu posiadanych świń, z podziałem na prosięta, warchlaki, tuczniki, lochy, loszki, knury i knurki, oraz bieżące aktualizowanie tego spisu; 3) karmienie świń paszą zabezpieczoną przed dostępem zwierząt wolno żyjących; 45)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) wyłożenie mat dezynfekcyjnych odpowiednio przed: a) wejściami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjściami z tego gospodarstwa oraz przed wejściami do budynków lub pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie, i wyjściami z tych budynków lub pomieszczeń, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość danego wejścia lub wyjścia, a długość - nie mniejsza niż 1 m, b) wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa, przy czym szerokość wyłożonych mat powinna być nie mniejsza niż szerokość wjazdów i wyjazdów, a długość - nie mniejsza niż obwód największego koła środka transportu wjeżdżającego lub wyjeżdżającego z tego gospodarstwa - a także stałe utrzymywanie tych mat w stanie zapewniającym utrzymanie skuteczności działania środka dezynfekcyjnego; 4a6)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) wykonywanie czynności związanych z obsługą świń wyłącznie przez osoby, które wykonują te czynności tylko w danym gospodarstwie; 57)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a tiret czwarte rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) stosowanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń, przed rozpoczęciem tych czynności, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się afrykańskiego pomoru świń, w tym mycie i odkażanie rąk oraz oczyszczanie i odkażanie obuwia; 6) bieżące oczyszczanie i odkażanie narzędzi oraz sprzętu wykorzystywanych do obsługi świń; 78)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. a tiret piąte rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) używanie przez osoby wykonujące czynności związane z obsługą świń odzieży ochronnej oraz obuwia ochronnego przeznaczonego wyłącznie do wykonywania tych czynności; 88)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. a tiret piąte rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) prowadzenie rejestru środków transportu do przewozu świń wjeżdżających na teren gospodarstwa oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie. 1a9)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b nie stosuje się w przypadku świń utrzymywanych w gospodarstwie w systemie otwartym. 1b9)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Przepisu ust. 1 pkt 4 lit. b nie stosuje się, jeżeli przed wjazdami do gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, i wyjazdami z tego gospodarstwa znajdują się niecki dezynfekcyjne utrzymywane w stanie zapewniającym utrzymanie skuteczności działania środka dezynfekcyjnego. 1c9)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Przepisu ust. 1 pkt 4a i 8 nie stosuje się na obszarach, o których mowa w art. 57e ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. 1d9)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Wgospodarstwach położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakazuje się:10)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 września 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. poz. 1779), które weszło w życie z dniem 11 października 2017 r. 1) karmienia świń zielonką lub ziarnem pochodzącymi z obszaru objętego ograniczeniami lub obszaru zagrożenia, chyba że tę zielonkę lub to ziarno poddano obróbce w celu unieszkodliwienia wirusa afrykańskiego pomoru świń lub składowano w miejscu niedostępnym dla dzików co najmniej przez 30 dni przed ich podaniem świniom; 2) wykorzystywania w pomieszczeniach, w których są utrzymywane świnie, słomy na ściółkę dla zwierząt pochodzącej z obszaru objętego ograniczeniami lub obszaru zagrożenia, chyba że tę słomę poddano obróbce w celu unieszkodliwienia wirusa afrykańskiego pomoru świń lub składowano w miejscu niedostępnym dla dzików co najmniej przez 90 dni przed jej wykorzystaniem; 3) (uchylony).11)Przez § 1 pkt 1 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 10. 1e12)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 10.. W gospodarstwach położonych na obszarze ochronnym, obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia zakazuje się prowadzenia uboju świń w celu produkcji mięsa na użytek własny innych niż utrzymywane w tym gospodarstwie. 2. Na obszarze objętym ograniczeniami i obszarze zagrożenia nakazuje się ponadto: 1) wyłożenie mat dezynfekcyjnych przed: a) wjazdami i wejściami do miejsc przeznaczonych do prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie skupu świń oraz miejsc przeznaczonych na targi, w których są gromadzone świnie przed przemieszczeniem do rzeźni lub do przedsiębiorstwa kontrolowanego przez podmiot gospodarczy w rozumieniu art. 2 lit. I rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (Dz. Urz. UE L 303 z 18.11.2009, str. 1), zwany dalej „podmiotem gospodarczym”, b) wyjazdami i wyjściami z miejsc, o których mowa w lit. a - a także stałe utrzymywanie wyłożonych mat w stanie zapewniającym utrzymanie skuteczności działania środka dezynfekcyjnego; 2) stosowanie przez osoby mające kontakt ze świniami w miejscach przeznaczonych do prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie skupu świń lub w miejscach przeznaczonych na targi, w których są gromadzone świnie przed przemieszczeniem do rzeźni lub do przedsiębiorstwa kontrolowanego przez podmiot gospodarczy, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się choroby, w tym odkażanie rąk i obuwia. 313)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. W przypadku utrzymywania świń w gospodarstwie w systemie otwartym wybieg dla świń zabezpiecza się podwójnym ogrodzeniem o wysokości wynoszącej co najmniej 1,5 m, związanym na stałe z podłożem. 413)Dodany przez § 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Maty dezynfekcyjne, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinny spełniać wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 4. § 2. 1. Na obszarze ochronnym, obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia zakazuje się: 1) wnoszenia i wwożenia na teren gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie, zwłok dzików, tusz dzików, części tusz dzików i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu art. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.), zwanych dalej „produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego”, pochodzących z dzików oraz materiałów i przedmiotów, które mogły zostać skażone wirusem afrykańskiego pomoru świń; 2) wykonywania czynności związanych z obsługą świń przez osoby, które w ciągu ostatnich 72 godzin uczestniczyły w polowaniu na zwierzęta łowne lub odłowie takich zwierząt. 2. Na obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia zakazuje się ponadto: 1) organizowania targów, wystaw, pokazów i konkursów zwierząt z udziałem świń; 2) prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie skupu świń lub pośrednictwa w obrocie świniami, z wyjątkiem pośrednictwa bez wykorzystania obiektów budowlanych lub innych miejsc, będących w posiadaniu podmiotu prowadzącego taką działalność; 3) (uchylony);14)Przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4. 4) dokarmiania dzików. 2a15)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Na obszarze zagrożenia zakazuje się ponadto polowań zbiorowych z udziałem psów. 3. Na obszarze objętym ograniczeniami oraz obszarze zagrożenia powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na położenie obwodu łowieckiego, a w przypadku gdy obwód łowiecki jest położony na obszarze więcej niż jednego powiatu - właściwy ze względu na położenie największej części tego obwodu może zakazać: 1) odłowów zwierząt łownych lub 2) polowań na zwierzęta łowne, lub 3) polowań indywidualnych na zwierzęta łowne, lub 4) polowań zbiorowych na zwierzęta łowne bez udziału psów, lub 5) polowań zbiorowych na zwierzęta łowne bez naganki lub z naganką ograniczoną do nie więcej niż sześciu naganiaczy - jeżeli po przeprowadzeniu analizy ryzyka stwierdzi, że odłowy zwierząt łownych, polowania na zwierzęta łowne, polowania indywidualne na zwierzęta łowne, polowania zbiorowe na zwierzęta łowne bez udziału psów lub polowania zbiorowe na zwierzęta łowne bez naganki lub z naganką ograniczoną do nie więcej niż sześciu naganiaczy powodują zagrożenie rozprzestrzeniania się afrykańskiego pomoru świń. § 3. 1. Nakazuje się oczyszczanie i odkażanie, a w razie potrzeby dezynsekcję, po każdym przemieszczeniu świń lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego otrzymanych ze świń, środków transportu, które były użyte do ich przemieszczenia na obszarze ochronnym lub obszarze zagrożenia, lub obszarze objętym ograniczeniami, lub z tych obszarów. 2. Dokument potwierdzający przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia środka transportu, o którym mowa w ust. 1, jest przechowywany przez podmiot, który dokonał przemieszczenia określonego w ust. 1, przez 3 lata od dnia zakończenia tego przemieszczenia. 3. Dokument potwierdzający przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia środka transportu po ostatnim przemieszczeniu świń lub produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego otrzymanych ze świń albo jego kopia są przewożone w tym środku transportu i udostępniane na żądanie urzędowego lekarza weterynarii. § 4. 1. Zakazuje się przemieszczania świń z obszaru objętego ograniczeniami poza ten obszar. 2. Dopuszcza się przemieszczanie świń z gospodarstwa położonego na obszarze objętym ograniczeniami poza ten obszar do miejsca położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub do miejsca położonego na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, które znajduje się na obszarze wymienionym w części II lub III załącznika do decyzji wykonawczej Komisji 2014/709/UE z dnia 9 października 2014 r. w sprawie środków kontroli w zakresie zdrowia zwierząt w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w niektórych państwach członkowskich i uchylającej decyzję wykonawczą 2014/178/UE zwanej dalej „decyzją Komisji 2014/709/UE”, jeżeli w okresie 30 dni bezpośrednio poprzedzających przemieszczenie żadna świnia nie została wprowadzona do tego gospodarstwa lub jednostek produkcyjnych wchodzących w skład tego gospodarstwa, w których są utrzymywane świnie, które mają zostać przemieszczone, z gospodarstw położonych na obszarach wymienionych w części II, III i IV załącznika do decyzji Komisji 2014/709/UE, a przemieszczane świnie przebywały w tym gospodarstwie co najmniej przez 30 dni poprzedzających przemieszczenie lub od dnia urodzenia oraz:16)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3; ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 10. 1) zostały poddane: a) badaniu laboratoryjnemu w kierunku afrykańskiego pomoru świń, zgodnie z instrukcją diagnostyczną określoną w decyzji Komisji Europejskiej 2003/422/WE z dnia 26 maja 2003 r. zatwierdzającej podręcznik diagnostyczny dotyczący afrykańskiego pomoru świń (Dz. Urz. UE L 143 z 11.06.2003, str. 35 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 39, str. 59), zwaną dalej „instrukcją diagnostyczną”, w okresie 15 dni przed dniem przemieszczenia i uzyskano ujemny wynik tego badania, oraz b) badaniu klinicznemu w kierunku wystąpienia objawów afrykańskiego pomoru świń zgodnie z procedurami kontroli i pobierania próbek określonymi w części A rozdziału IV instrukcji diagnostycznej przez urzędowego lekarza weterynarii, nie wcześniej niż 24 godziny przed ich przemieszczeniem, lub 2) pochodzą z gospodarstwa: a) w którym: - świnie są utrzymywane w zamykanych pomieszczeniach, - materiał wykorzystywany jako ściółka w pomieszczeniach, w których są utrzymywane świnie, jest zabezpieczony przed dostępem dzików, - czynności związane z obsługą świń są wykonywane przez os