Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 24 stycznia 2018 r.w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Kierowanie do wojskowych komisji lekarskich Rozdział 3 - Orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej i do odbywania tej służby poza granicami państwa oraz ustalanie związku choroby, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową Rozdział 4 - Tryb orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej i do odbywania tej służby poza granicami państwa oraz ustalania związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową Rozdział 5 - Orzekanie o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego Rozdział 6 - Przepisy końcowe Załącznik nr 1 - Skierowanie (wzór) Załącznik nr 2 - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa Rozdział I - BUDOWA CIAŁA Rozdział II - SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I WĘZŁY CHŁONNE Rozdział III - CZASZKA Rozdział IV - NARZĄD WZROKU Rozdział V - NARZĄD SŁUCHU Rozdział VI - JAMA USTNA Rozdział VII - NOS, GARDŁO, KRTAŃ Rozdział VIII - SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KRĘGOSŁUP Rozdział IX - UKŁAD ODDECHOWY Rozdział X - UKŁAD KRĄŻENIA Rozdział XI - UKŁAD TRAWIENNY Rozdział XII - UKŁAD MOCZOWO-PŁCIOWY Rozdział XIII - GRUCZOŁY WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Rozdział XIV - INNE CHOROBY WEWNĘTRZNE Rozdział XV - UKŁAD NERWOWY Rozdział XVI - STAN PSYCHICZNY Rozdział XVII - KOŃCZYNY Rozdział XVIII - NOWOTWORY Rozdział XIX - NARZĄD RODNY Załącznik nr 3 - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w powietrzu i do służby naziemnego zabezpieczenia lotów oraz do służby inżynieryjno-lotniczej Rozdział I - BUDOWA CIAŁA Rozdział II - SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA I WĘZŁY CHŁONNE Rozdział III - CZASZKA Rozdział IV - NARZĄD WZROKU Rozdział V - NARZĄD SŁUCHU Rozdział VI - JAMA USTNA Rozdział VII - NOS, GARDŁO, KRTAŃ Rozdział VIII - SZYJA, KLATKA PIERSIOWA I KRĘGOSŁUP Rozdział IX - UKŁAD ODDECHOWY Rozdział X - UKŁAD KRĄŻENIA Rozdział XI - UKŁAD TRAWIENNY Rozdział XII - UKŁAD MOCZOWO-PŁCIOWY Rozdział XIII - GRUCZOŁY WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Rozdział XIV - INNE CHOROBY WEWNĘTRZNE I NIEPRAWIDŁOWOŚCI Rozdział XV - UKŁAD NERWOWY Rozdział XVI - STAN PSYCHICZNY Rozdział XVII - KOŃCZYNY Rozdział XVIII - NOWOTWORY Rozdział XIX - NARZĄD RODNY Załącznik nr 4 - Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej na okrętach wojennych i ustnych jednostkach pływających Marynarki Wojennej Rozdział I - BUDOWA CIAŁA Rozdział II - SKÓRA, TKANKA PODSKÓRNA, NACZYNIA LIMFATYCZNE I WĘZŁY CHŁONNE Rozdział III - CZASZKA Rozdział IV - NARZĄD WZROKU Rozdział V - NARZĄD SŁUCHU Rozdział VI - JAMA USTNA Rozdział VII - NOS, GARDŁO, KRTAŃ Rozdział VIII - SZYJA, KLATKA PIERSIOWA, KRĘGOSŁUP Rozdział IX - NARZĄD ODDECHOWY Rozdział X - UKŁAD KRĄŻENIA Rozdział XI - UKŁAD TRAWIENNY Rozdział XII - NARZĄD MOCZOWO-PŁCIOWY Rozdział XIII - GRUCZOŁY WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO Rozdział XIV - INNE CHOROBY WEWNĘTRZNE Rozdział XV - UKŁAD NERWOWY Rozdział XVI - STAN PSYCHICZNY Rozdział XVII - KOŃCZYNY Rozdział XVIII - NOWOTWORY Rozdział XIX - NARZĄD RODNY Załącznik nr 5 - Orzeczenie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej (wzór) Załącznik nr 6 - Orzeczenie w sprawie ustalenia związku śmierci ze służbą wojskową (wzór) Załącznik nr 7 - Certyfikat zdrowia kandydata do służby poza granicami państwa (wzór) Załącznik nr 8 - Standardowy formularz wyników badania lekarskiego Organizacji Narodów Zjednoczonych (MS - 2) (wzór) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 30a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1430 i 2217 oraz z 2018 r. poz. 138) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich; 2) szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej, w tym o zdolności do odbywania tej służby w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych; 3) szczegółowe warunki orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa; 4) sposób ustalania przez wojskowe komisje lekarskie związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową; 5) tryb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o zdolności do czynnej służby wojskowej i do odbywania tej służby poza granicami państwa oraz ustalania związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową; 6) sposób orzekania przez wojskowe komisje lekarskie o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego żołnierzowi odbywającemu czynną służbę wojskową; 7) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania tej służby poza granicami państwa; 8) wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) żołnierzu niezawodowym, należy przez to rozumieć żołnierza odbywającego lub pełniącego jeden z rodzajów czynnej służby wojskowej, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej „ustawą”; 2) czynnej służbie wojskowej, należy przez to rozumieć odbywanie lub pełnienie jednego z rodzajów służby, o którym mowa w art. 59 pkt 1-7 ustawy. Rozdział 2 Kierowanie do wojskowych komisji lekarskich § 3. 1. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się: 1) osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, osoby, o których mowa w art. 34 ustawy, oraz osoby podlegające ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, które zgłosiły się ochotniczo do jej odbywania, oraz żołnierzy niezawodowych, przeznaczonych do odbycia czynnej służby wojskowej lub odbywających czynną służbę wojskową: a) w składzie personelu latającego, personelu naziemnego zabezpieczenia lotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej, b) na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej, c) w jednostkach desantowo-szturmowych, d) w Żandarmerii Wojskowej, e) w kompaniach jednostek reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, f) w jednostkach Wojsk Obrony Terytorialnej, g) w charakterze nurków i płetwonurków, h) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, i) w warunkach działania prądu elektrycznego; 2) żołnierzy niezawodowych skierowanych do odbywania służby poza granicami państwa przed rozpoczęciem tej służby i bezpośrednio po powrocie do kraju w związku z zakończeniem jej odbywania; 3) żołnierzy niezawodowych oraz żołnierzy rezerwy, którzy złożyli wniosek o zawarcie kontraktu na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych; 4) żołnierzy niezawodowych, jeżeli w ich stanie zdrowia nastąpiło nagłe pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych; 5) żołnierzy niezawodowych, którzy z powodu choroby nie wykonują zadań służbowych przez kolejne: a) 10 dni kalendarzowych - w stosunku do pełniących służbę przygotowawczą, odbywających przeszkolenie wojskowe lub ćwiczenia wojskowe, b) 30 dni kalendarzowych - w stosunku do odbywających zasadniczą służbę wojskową lub pełniących okresową służbę wojskową; 6) żołnierzy niezawodowych bezpośrednio przed zwolnieniem z czynnej służby wojskowej, jeżeli w ocenie właściwego lekarza jednostki wojskowej/jednostki zabezpieczającej, jego stan zdrowia w okresie służby uległ pogorszeniu; 7) żołnierzy niezawodowych, jeżeli dowód z orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej został dopuszczony w postępowaniu karnym, postępowaniu karnym skarbowym lub postępowaniu w sprawach o wykroczenia; 8) żołnierzy rezerwy przeznaczonych do odbycia lub odbywających czynną służbę wojskową w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego albo w Służbie Wywiadu Wojskowego. 2. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się również osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy i inne osoby podlegające ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej, osoby, które zgłosiły się ochotniczo do odbywania czynnej służby wojskowej i nieposiadające orzeczonej zdolności do tej służby, osoby przeznaczone do odbycia czynnej służby wojskowej oraz żołnierzy rezerwy przeznaczonych do odbycia czynnej służby wojskowej. § 4. 1. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się zgodnie z właściwością i zasięgiem działania tych komisji określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 8 pkt 1 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Żołnierza niezawodowego powracającego po zakończeniu odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa kieruje się do właściwej wojskowej komisji lekarskiej nie później niż w ciągu 4 dni od dnia powrotu, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach w ciągu 7 dni od dnia powrotu. § 5. 1. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje żołnierzy i osoby, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-6 i ust. 2, z urzędu lub na wniosek tych osób, organ określony w art. 29 ust. 2 ustawy, zgodnie z właściwością określoną w tym przepisie. 2. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje żołnierzy niezawodowych, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 7, organ określony w przepisach o postępowaniu karnym, postępowaniu karnym skarbowym lub postępowaniu w sprawach o wykroczenia. § 6. Organ kierujący żołnierza niezawodowego do wojskowej komisji lekarskiej przekazuje tej komisji posiadane informacje i dokumenty, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza niezawodowego i mogą mieć znaczenie dla ustalenia związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową. § 7. Wzór skierowania do wojskowej komisji lekarskiej określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Rozdział 3 Orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej i do odbywania tej służby poza granicami państwa oraz ustalanie związku choroby, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową § 8. 1. Orzekając o zdolności do czynnej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, o których mowa w art. 30a ust. 1 ustawy, według Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. Orzekając o czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy, wojskowe komisje lekarskie ustalają jednocześnie okres niezdolności do takiej służby, nie dłuższy niż dwadzieścia cztery miesiące, stosownie do rodzaju upośledzenia ogólnego stanu zdrowia albo stanu chorobowego oraz rokowań odzyskania zdolności do czynnej służby wojskowej. § 9. 1. Niezależnie od orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, w stosunku do żołnierzy i osób, o których mowa w § 3, przeznaczonych do odbycia lub odbywających taką służbę w niżej wymienionych jednostkach wojskowych albo na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenia o zdolności lub niezdolności do służby: 1) w składzie personelu latającego, personelu naziemnego zabezpieczenia lotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej; 2) na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej; 3) w jednostkach desantowo-szturmowych; 4) w Żandarmerii Wojskowej; 5) w kompaniach jednostek reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; 6) w jednostkach Wojsk Obrony Terytorialnej; 7) w charakterze nurków i płetwonurków; 8) w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego; 9) w warunkach działania prądu elektrycznego. 2. Niezależnie od orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, w stosunku do żołnierzy rezerwy przeznaczonych do odbycia lub odbywających taką służbę w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego albo w Służbie Wywiadu Wojskowego wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenia o zdolności lub niezdolności do tej służby. 3. Na potrzeby orzekania o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się następujące kategorie zdolności do tej służby: 1) kandydaci i piloci samolotów bojowych naddźwiękowych oraz piloci doświadczalni samolotów naddźwiękowych: a) zdolny - Z/IA, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/IA; 2) kandydaci i piloci samolotów bojowych poddźwiękowych oraz piloci doświadczalni samolotów poddźwiękowych: a) zdolny - Z/IB, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/IB; 3) kandydaci i piloci doświadczalni samolotów i śmigłowców innych niż wymienione w pkt 1 i 2: a) zdolny - Z/IC, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/IC; 4) pozostały personel latający i kandydaci do tego personelu: a) zdolny - Z/II, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/II; 5) personel naziemnego zabezpieczenia lotów i kandydaci do tego personelu oraz personel służby inżynieryjno-lotniczej i kandydaci do tego personelu: a) zdolny - Z/III, Z/SIL, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/III, N/SIL. 4. Na potrzeby orzekania o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej, o której mowa w ust. 1 pkt 2 i 6, ustala się następujące kategorie zdolności do tej służby: 1) kandydaci do służby na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej: a) zdolny - Z/I -IV/A, b) trwale lub czasowo niezdolny - N/I -IV/A; 2) żołnierze niezawodowi odbywający czynną służbę wojskową na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej oraz słuchacze kursów szkolenia specjalistów morskich: a) zdolny - Z/I -IV/B, b) niezdolny - N/I -IV/B - podlega wyokrętowaniu, c) czasowo niezdolny - N/I -IV/B - podlega wyokrętowaniu na okres do 3 miesięcy. 5. Na potrzeby orzekania o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa ustala się następujące kategorie zdolności do tej służby: 1) zdolny do służby poza granicami państwa - Z; 2) niezdolny do służby poza granicami państwa - N. § 10. 1. Wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenia, o których mowa w § 9 ust. 1-5, według kryteriów zdrowotnych określonych w: 1) załączniku nr 2 do rozporządzenia - w odniesieniu do czynnej służby wojskowej, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 3-6, 8 i 9, a na potrzeby orzekania o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 4, również w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1483, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z 2017 r. poz. 244, 768, 1086); 2) Wykazie chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej w składzie personelu latającego, personelu naziemnego zabezpieczenia lotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej, określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia - w odniesieniu do czynnej służby wojskowej, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 1; 3) Wykazie chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej na okrętach wojennych i innych jednostkach pływających Marynarki Wojennej, a także w charakterze nurków i płetwonurków, określonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w odniesieniu do czynnej służby wojskowej, o której mowa w § 9 ust. 1 pkt 2 i 7. 2. Jeżeli dla danego przypadku brak jest odpowiedniej pozycji w załącznikach nr 2-4 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według pozycji najbardziej zbliżonej. i 2405 oraz z 2018 r. poz. 138. § 11. 1. Orzekając o zdolności żołnierza niezawodowego do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, wojskowa komisja lekarska dokonuje pełnej oceny jego stanu zdrowia, stosownie do specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym ma on odbywać służbę. 2. Jeżeli stan zdrowia żołnierza niezawodowego ulegnie pogorszeniu po wydaniu przez wojskową komisję lekarską orzeczenia o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, dowódca jednostki wojskowej, w której odbywa on służbę, na wniosek właściwego lekarza tej jednostki wojskowej/jednostki zabezpieczającej, ponownie kieruje tego żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej. § 12. Po powrocie żołnierza do kraju wojskowa komisja lekarska określa jego zdolność do czynnej służby wojskowej, dokonując pełnej oceny jego stanu zdrowia, przy uwzględnieniu warunków, w jakich pełnił służbę poza granicami państwa, a w szczególności specyfiki klimatyczno-geograficznej oraz sanitarno-epidemiologicznej rejonu, w którym pełnił tę służbę. § 13. 1. Orzekając o zdolności lub niezdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia u żołnierza niezawodowego choroby lub ułomności, wojskowa komisja lekarska orzeka również o związku lub braku związku tej choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową, kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i stanów chorobowych ustalonym na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 2193). 2. Orzekając o związku śmierci żołnierza niezawodowego z czynną służbą wojskową, wojskowa komisja lekarska ustala jednocześnie, czy śmierć jest następstwem wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej lub choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami takiej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze przewidziane w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950). Rozdział 4 Tryb orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej i do odbywania tej służby poza granicami państwa oraz ustalania związku chorób, ułomności i śmierci z czynną służbą wojskową § 14. Orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej poza granicami państwa, o zdolności do odbywania czynnej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach wojsk i służb oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, badania psychologicznego wykonywanego przez wojskowe pracownie psychologiczne, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6, wykorzystując w szczególności: 1) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza niezawodowego lub pełnionej przez niego funkcji wojskowej; 2) historie leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 3) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 4) książeczkę zdrowia żołnierza niezawodowego; 5) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza niezawodowego. § 15. 1. Orzeczenie o związku śmierci żołnierza niezawodowego z czynną służbą wojskową wskutek wypadku wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie akt postępowania powypadkowego lub dokumentacji medycznej. 2. Orzeczenie o związku śmierci żołnierza niezawodowego z czynną służbą wojskową wskutek choroby wojskowa komisja lekarska wydaje na podstawie dokumentacji medycznej oraz opisu przebiegu i warunków pełnienia służby przez żołnierza niezawodowego. § 16. 1. Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompleto