Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 31 marca 2017 r.w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1906). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji oraz liczby pokoleń materiału szkółkarskiego Załącznik nr 2 - Wymagania w zakresie wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC Załącznik nr 3 - Wymagania dotyczące dokonywania oceny polowej, pobierania prób oraz oceny laboratoryjnej materiału szkółkarskiego Załącznik nr 4 - Zakres dokumentacji dotyczącej identyfikacji i monitorowania punktów krytycznych oraz sposób jej prowadzenia Treść rozporządzenia 2)Niniejsze rozporządzenie wdraża dyrektywę wykonawczą Komisji 2014/98/UE z dnia 15 października 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Rady 2008/90/WE w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących rodzajów i gatunków roślin sadowniczych, o których mowa w załączniku I do tej dyrektywy, szczegółowych wymogów wobec dostawców oraz szczegółowych zasad dotyczących inspekcji urzędowych (Dz. Urz. UE L 298 z 16.10.2014, str. 22). Na podstawie art. 72 pkt 1-3b ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2017 r. poz. 633) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa: 1) szczegółowe terminy składania wniosków o dokonanie oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany; 2) wymagania w zakresie wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC, z uwzględnieniem w szczególności: a) terminów dokonywania i liczby ocen stanu plantacji materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany w odniesieniu do poszczególnych kategorii grup roślin lub gatunków, b) liczby rozmnożeń dla poszczególnych grup lub gatunków roślin materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany, z uwzględnieniem opisu poszczególnych kategorii i stopni kwalifikacji, c) izolacji przestrzennej od innych upraw, czystości gatunkowej i odmianowej, zdrowotności oraz zmianowania roślin, a także wieku roślin - dla materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany, d) sposobu oznaczania partii materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC; 3) metody oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości odmianowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany; 4) wymagania dla gleby i podłoża, w których jest uprawiany materiał szkółkarski kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany, oraz warunki i metody pobierania prób gleby i podłoża; 5) zakres dokumentacji dotyczącej identyfikacji i monitorowania punktów krytycznych oraz sposób jej prowadzenia. § 2. Opis kategorii i stopni kwalifikacji oraz liczby pokoleń materiału szkółkarskiego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 3. Wniosek o dokonanie oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany składa się w roku, w którym dany materiał ma zostać poddany ocenie polowej, w terminach: 1) do dnia 10 marca - dla porzeczek i agrestu; 2) do dnia 30 maja - dla gatunków roślin sadowniczych innych niż wymienione w pkt 1. § 4. Wymagania: 1) w zakresie wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC, 2) dla gleby i podłoża, w których jest uprawiany materiał szkółkarski kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany, oraz warunki i metody pobierania prób gleby i podłoża - są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 5. 1. Plantacje materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany zakłada się z zachowaniem: 1) izolacji przestrzennej, która ma na celu oddzielenie plantacji materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany od źródeł obcego pyłku lub chorób i szkodników pochodzących ze zbiorowisk roślin uprawnych oraz dziko rosnących; 2) wymagań w zakresie wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego i poszczególnych gatunków roślin sadowniczych, określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. Izolacja przestrzenna może być zmniejszona do połowy odległości określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia w części B w dziale IV oraz w części C w dziale IV, jeżeli plantacja jest oddzielona od źródeł, o których mowa w ust. 1 pkt 1, lasem, wysokimi budynkami lub innymi wysokimi przeszkodami. § 6. 1. Ocena polowa materiału szkółkarskiego kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC obejmuje jedną lub kilka ocen stanu plantacji, mających na celu sprawdzenie spełnienia wymagań w zakresie wytwarzania i jakości tego materiału. 2. Poszczególne oceny stanu plantacji są dokonywane w terminach wynikających z wymagań dotyczących dokonywania oceny polowej, pobierania prób oraz oceny laboratoryjnej materiału szkółkarskiego określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 3. Podczas oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany sprawdzeniu podlegają co najmniej: 1) dokumentacja dołączona do wniosku o dokonanie oceny polowej; 2) zgodność informacji podanych we wniosku o dokonanie oceny polowej z załączonymi dokumentami i stanem faktycznym plantacji; 3) izolacja przestrzenna; 4) oznaczenie materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany; 5) przedplon; 6) wyrównanie roślin; 7) czystość gatunkowa i odmianowa roślin; 8) wiek roślin; 9) pochodzenie ocenianych roślin; 10) zdrowotność, jakość i ilość roślin; 11) metody stosowane przez dostawcę w celu identyfikacji i monitorowania punktów krytycznych procesu produkcji. 4. Do obliczania ilości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany można stosować: 1) średnią obsadę roślin na 1 m2 powierzchni lub na 1 m długości rzędów; 2) średnią wydajność z jednej rośliny; 3) szacunkowy plon owoców z drzewa nasiennego. § 7. 1. Podczas oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany w sadach, w których pozyskuje się nasiona lub zrazy, przeprowadza się ocenę wszystkich roślin. 2. Podczas oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii kwalifikowany innego niż wymieniony w ust. 1 dokonuje się ogólnego sprawdzenia stanu roślin, a następnie przeprowadza się ocenę szczegółową na jednostce kwalifikacyjnej, którą stanowi 100 kolejnych roślin w jednym lub dwóch rzędach, albo 10% roślin każdej partii materiału szkółkarskiego kategorii kwalifikowany zgłoszonej do oceny. 3. W przypadku stwierdzenia braku wyrównania materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany podczas oceny szczegółowej, do oceny tej można wyznaczyć kolejne jednostki kwalifikacyjne. § 8. 1. Oceny tożsamości odmianowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC dokonuje się, prowadząc obserwacje cech danej odmiany. 2. Obserwowane cechy odmiany porównuje się z opisem odmiany dokonanym przez jednostkę zajmującą się rejestracją lub z wzorcem tej odmiany. § 9. 1. Partie materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC oznacza się przez podanie kategorii lub stopnia kwalifikacji, a w przypadku materiału bazowego - numeru pokolenia, nazwy gatunku, odmiany, klonu, podkładki i wstawki. 2. Do oznaczenia partii materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC dostawca może dodać oznaczenie własne. § 10. Wymagania dotyczące dokonywania oceny polowej, pobierania prób oraz oceny laboratoryjnej materiału szkółkarskiego są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. § 11. Zakres dokumentacji dotyczącej identyfikacji i monitorowania punktów krytycznych oraz sposób jej prowadzenia są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 12. Dotychczasowe ostatnie rozmnożenie - w przypadku materiału szkółkarskiego w stopniu bazowy - uznaje się za ostatnie pokolenie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a dotychczasowe rozmnożenia poprzedzające ostatnie rozmnożenie - za kolejne pokolenia poprzedzające ostatnie pokolenie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 13. Plantacje materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany rodzajów lub gatunków roślin wymienionych w tabeli III załącznika nr 2 do rozporządzenia, które spełniają dotychczasowe wymagania dla gleby i podłoża, uznaje się za spełniające wymagania w tym zakresie określone w rozporządzeniu. § 14. Plantacje materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany, które spełniają dotychczasowe wymagania dotyczące izolacji przestrzennej, uznaje się za spełniające wymagania w tym zakresie określone w rozporządzeniu. § 15. 1. Do oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany porzeczek i agrestu, zgłoszonego do oceny polowej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia. 2. Wniosek o dokonanie oceny polowej materiału szkółkarskiego kategorii elitarny lub kategorii kwalifikowany dla porzeczek i agrestu w 2017 r. składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia. § 16. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, a także metod oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany roślin sadowniczych (Dz. U. poz. 1124), które na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin (Dz. U. poz. 2246) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1906). 2) Niniejsze rozporządzenie wdraża dyrektywę wykonawczą Komisji 2014/98/UE z dnia 15 października 2014 r. w sprawie wykonania dyrektywy Rady 2008/90/WE w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących rodzajów i gatunków roślin sadowniczych, o których mowa w załączniku I do tej dyrektywy, szczegółowych wymogów wobec dostawców oraz szczegółowych zasad dotyczących inspekcji urzędowych (Dz. Urz. UE L 298 z 16.10.2014, str. 22). 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości roślin sadowniczych, materiału szkółkarskiego CAC, materiału rozmnożeniowego i materiału nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych oraz sadzonek winorośli, a także metod oceny polowej, pobierania prób i oceny laboratoryjnej oraz oceny tożsamości materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany roślin sadowniczych (Dz. U. poz. 1124), które na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin (Dz. U. poz. 2246) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Załącznik nr 1 - Opis kategorii i stopni kwalifikacji oraz liczby pokoleń materiału szkółkarskiego Kategoria Stopnie kwalifikacji nazwa stopnia i symbol liczba pokoleń oraz ich oznaczenia1) - drzewa liczba pokoleń oraz ich oznaczenia1) - rośliny jagodowe opis kategorii i stopni Elitarny rośliny kandydackie Rośliny stanowiące rozmnożenia poprzedzające materiał szkółkarski przedbazowy, przeznaczone do produkcji materiału szkółkarskiego przedbazowego. przedbazowy (PB) Materiał szkółkarski, który: 1) został wytworzony zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech tej odmiany oraz ochrony przed porażeniem chorobami i szkodnikami w warunkach kontrolowanych; 2) jest przeznaczony do produkcji materiału bazowego; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe; 4) został rozmnożony bezpośrednio ze zidentyfikowanej rośliny przeznaczonej do rozmnażania (rośliny matecznej) kategorii przedbazowy lub z rośliny kandydackiej. bazowy (B) 1 pokolenie - oliwka europejska; 2 pokolenia -brzoskwinia, czereśnia, figa pospolita, grusza, jabłoń, kasztan jadalny, leszczyna, migdałowiec, morela, oliwka europejska, orzech włoski, pigwa pospolita, pistacja właściwa, pomarańcza, cytryna i inne, poncyria, śliwa domowa, śliwa japońska i wiśnia; 3 pokolenia - podkładki: brzoskwini, czereśni, gruszy, jabłoni, kasztana jadalnego, migdałowca, moreli, pomarańczy, cytryny i innych, poncyrii, śliwy domowej, śliwy japońskiej i wiśni. 2 pokolenia -borówka, jeżyna2' i malina2'; 3 pokolenia - porzeczka3' i agrest3'; 5 pokoleń -truskawka i poziomka. Materiał szkółkarski, który: 1) został wytworzony zgodnie z działaniami zapewniającymi zachowanie właściwych cech tej odmiany oraz ochrony przed porażeniem chorobami i szkodnikami; 2) jest przeznaczony do produkcji materiału kategorii kwalifikowany; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe; 4) został wytworzony z materiału kategorii przedbazowy lub z bazowej rośliny matecznej. Kwalifikowany (C) Materiał szkółkarski, w szczególności zrazy, podkładki, nasiona, sadzonki oraz materiał nasadzeniowy, który: 1) został wytworzony z materiału kategorii elitarny lub z kwalifikowanej rośliny matecznej; 2) jest przeznaczony do rozmnażania lub do nasadzeń owocujących; 3) został uznany po urzędowej ocenie za spełniający wymagania szczegółowe. Objaśnienia: 1) Kolejne pokolenia oznacza się przez wpisanie cyfry arabskiej po symbolu stopnia. 2) Rośliny mateczne każdego pokolenia są utrzymywane maksymalnie przez cztery lata. 3) Rośliny mateczne każdego pokolenia są utrzymywane maksymalnie przez sześć lat. Załącznik nr 2 - Wymagania w zakresie wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny, kategorii kwalifikowany oraz materiału szkółkarskiego CAC A. Wymagania dotyczące wytwarzania i jakości materiału szkółkarskiego kategorii elitarny w stopniu przedbazowy I. Wymagania ogólne dotyczące materiału przedbazowego 1. Uznaje się, że materiał rozmnożeniowy inny niż rośliny mateczne i inny niż podkładki nienależące do danej odmiany spełnia wymagania dla materiału przedbazowego, jeżeli: 1) został rozmnożony bezpośrednio ze zidentyfikowanej rośliny przeznaczonej do rozmnażania (rośliny matecznej), zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale XI i XII; 2) jest zgodny z opisem odmiany sprawdzonym zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale III ust. 2-4 i w dziale V; 3) jest utrzymywany zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale VI; 4) spełnia wymagania dotyczące zdrowotności określone w dziale VIII; 5) jest wolny od wad określonych w dziale X. 2. Roślina mateczna powinna spełniać wymagania określone w dziale III, zostać otrzymana przez namnażanie w sposób określony w dziale XI albo przez namnażanie materiału roślinnego z zastosowaniem hodowli in vitro różnicujących się wegetatywnych pąków lub różnicujących się wegetatywnych merystemów pochodzących z danej rośliny w celu wytworzenia większej liczby roślin (mikrorozmnażanie) w sposób określony w dziale XII. 3. W przypadku gdy przedbazowa roślina mateczna lub materiał przedbazowy przestały spełniać wymagania określone w działach V-X, usuwa się je z przedbazowych roślin matecznych lub z materiału przedbazowego. Usuniętą roślinę mateczną lub usunięty materiał można wykorzystać jako materiał bazowy, materiał kategorii kwalifikowany lub materiał szkółkarski CAC, jeżeli spełniają one wymagania określone dla tych kategorii. Przedbazowej rośliny matecznej lub materiału przedbazowego nie usuwa się, jeżeli w wyniku zabiegów mechanicznych lub chemicznych zastosowanych przez dostawcę zostaną spełnione przez tę roślinę lub ten materiał wymagania określone w działach V-X. II. Wymagania dotyczące przedbazowych podkładek nienależących do danej odmiany 1. Uznaje się, że podkładki nienależące do danej odmiany spełniają wymagania dla materiału przedbazowego, jeżeli: 1) zostały uzyskane bezpośrednio z rośliny matecznej w drodze rozmnażania wegetatywnego lub generatywnego, a w przypadku drzew zapylających przeznaczonych do rozmnażania generatywnego - w drodze rozmnażania wegetatywnego bezpośrednio z rośliny matecznej; 2) są zgodne z opisem gatunku rośliny; 3) są utrzymywane zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale VI; 4) spełniają wymagania dotyczące zdrowotności określone w dziale VIII; 5) są wolne od wad określonych w dziale X. 2. Roślina mateczna powinna spełniać wymagania określone w dziale III, zostać otrzymana przez namnażanie w sposób określony w dziale XI albo przez mikrorozmnażanie w sposób określony w dziale XII. 3. W przypadku gdy podkładka, która jest przedbazowa rośliną mateczną lub materiałem przedbazowym, przestała spełniać wymagania określone w działach V-X, dostawca usuwają z sąsiedztwa innych przedbazowych roślin matecznych lub materiału przedbazowego. Usuniętą podkładkę można wykorzystać jako materiał bazowy, materiał kategorii kwalifikowany lub materiał szkółkarski CAC, jeżeli spełnia ona wymagania określone dla tej kategorii. Podkładki nie usuwa się, jeżeli w wyniku zabiegów mechanicznych lub chemicznych zastosowanych przez dostawcę zostaną spełnione przez tę podkładkę wymagania określone w działach V-X. III. Wymagania dotyczące przedbazowych roślin matecznych 1. Przedbazowa roślina mateczna powinna spełniać wymagania określone w działach V-X, a weryfikacja jej zgodności z opisem odmiany powinna być sprawdzona zgodnie z ust. 2-4. 2. Przedbazowa roślina mateczna powinna być zgodna z opisem odmiany i jej cechami charakterystycznymi zawartymi w: 1) urzędowym opisie odmian wpisanych do rejestru odmian, zwanego dalej „krajowym rejestrem”, lub do rejestru innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, albo urzędowym opisie odmian prawnie chronionych lub 2) opisie dołączonym do wniosku o wpis odmiany do krajowego rejestru lub rejestru innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, lub 3) opisie dołączonym do wniosku o przyznanie wyłącznego prawa do odmiany, lub 4) urzędowo uznanym opisie, jeżeli odmiana jest wpisana do krajowego rejestru. 3. W przypadkach określonych w ust. 2 pkt 2 i 3 przedbazowa roślina mateczna jest zgodna z opisem odmiany, jeżeli są dostępne wyniki badań, które potwierdzają spełnianie przez odmianę kryteriów odrębności, wyrównania i trwałości. 4. Weryfikacji zgodności odmiany z jej opisem dokonuje się przez sprawdzenie odrębności, wyrównania i trwałości rośliny owocującej rozmnożonej z przedbazowej rośliny matecznej. Rośliny owocujące przechowuje się oddzielnie od przedbazowych roślin matecznych i materiału przedbazowego. Sprawdzenie przeprowadza się wzrokowo, prowadząc obserwacje cech danej odmiany. IV. Wymagania dotyczące podkładek nienależących do odmiany Przedbazowa roślina mateczna podkładki nienależącej do odmiany powinna być zgodna z opisem gatunku roślin, do którego należy, oraz z wymaganiami określonymi w działach VI-X. V. Weryfikacja zgodności odmiany z jej opisem Weryfikacji zgodności przedbazowych roślin matecznych i materiału przedbazowego z opisem odmiany dokonuje się regularnie, zgodnie z wymaganiami określonymi w dziale III ust. 2-4, odpowiednio dla danej odmiany i zastosowanej metody rozmnażania. Weryfikacji zgodności prz