Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższegoz dnia 26 września 2016 r.w sprawie warunków prowadzenia studiów 1)Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działem administracji rządowej - szkolnictwo wyższe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Dz. U. poz. 1896). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Warunki, jakie musi spełniać program kształcenia Rozdział 3 - Warunki, jakie musi spełniać podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia Rozdział 4 - Kierunki studiów, które są prowadzone jako jednolite studia magisterskie i jako studia drugiego stopnia oraz które mogą być prowadzone jako jednolite studia magisterskie Rozdział 5 - Filia i zamiejscowa podstawowa jednostka organizacyjna uczelni Rozdział 6 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy Treść rozporządzenia Na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 1, 1a, 2 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 742 i 1544, z 2013 r. poz. 675, 829, 1005, 1588 i 1650, z 2014 r. poz. 7, 768, 821, 1004, 1146 i 1198, z 2015 r. poz. 357, 860, 1187, 1240, 1268 i 1923 oraz z 2016 r. poz. 64, 907, 908, 1010 i 1311.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) warunki, jakie musi spełniać program kształcenia; 2) warunki, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia; 3) kierunki studiów, które są prowadzone jako jednolite studia magisterskie i jako studia drugiego stopnia oraz które mogą być prowadzone jako jednolite studia magisterskie; 4) szczegółowe warunki tworzenia i funkcjonowania filii i zamiejscowej podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Rozdział 2 Warunki, jakie musi spełniać program kształcenia § 2. Program kształcenia dla określonego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia obejmuje opis zakładanych efektów kształcenia oraz program studiów. § 3. 1. Opis zakładanych efektów kształcenia dla kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia uwzględnia uniwersalne charakterystyki pierwszego stopnia określone w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2016 r. poz. 64 i 1010) oraz charakterystyki drugiego stopnia określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 tej ustawy, w tym wybrane efekty kształcenia właściwe dla obszaru lub obszarów kształcenia, do których został przyporządkowany kierunek studiów: 1) dla kwalifikacji na poziomie 6 Polskiej Ramy Kwalifikacji - w przypadku studiów pierwszego stopnia; 2) dla kwalifikacji na poziomie 7 Polskiej Ramy Kwalifikacji - w przypadku studiów drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich. 2. Opis zakładanych efektów kształcenia zawiera również efekty kształcenia w zakresie znajomości języka obcego. 3. Opis zakładanych efektów kształcenia dla kierunku studiów kończących się uzyskaniem tytułu zawodowego inżyniera lub magistra inżyniera uwzględnia również pełny zakres efektów kształcenia dla studiów o profilu ogólnoakademickim lub praktycznym, prowadzących do uzyskania kompetencji inżynierskich, zawartych w charakterystykach drugiego stopnia określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. 4. Program studiów zawiera opis procesu kształcenia prowadzącego do uzyskania zakładanych efektów kształcenia dla kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia. 5. W przypadku gdy podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadzi na danym kierunku, poziomie i profilu kształcenia studia w formie stacjonarnej i niestacjonarnej, proces kształcenia umożliwia uzyskanie takich samych efektów kształcenia na każdej z tych form studiów. § 4. 1. Program studiów dla kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia określa: 1) formę studiów; 2) liczbę semestrów i liczbę punktów ECTS konieczną do uzyskania kwalifikacji odpowiadających poziomowi kształcenia; 3) moduły zajęć - zajęcia lub grupy zajęć - wraz z przypisaniem do każdego modułu efektów kształcenia oraz treści programowych, form i metod kształcenia, zapewniających osiągnięcie tych efektów, a także liczby punktów ECTS; 4) sposoby weryfikacji i oceny osiągania przez studenta zakładanych efektów kształcenia; 5) plan studiów uwzględniający moduły zajęć, o których mowa w pkt 3, a w przypadku studiów pierwszego stopnia i jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w formie stacjonarnej - również zajęcia z wychowania fizycznego; zajęciom z wychowania fizycznego nie przypisuje się punktów ECTS; 6) łączną liczbę punktów ECTS, którą student musi uzyskać w ramach zajęć wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich i studentów; 7) liczbę punktów ECTS, którą student musi uzyskać w ramach zajęć z obszarów nauk humanistycznych lub nauk społecznych, nie mniejszą niż 5 punktów ECTS - w przypadku kierunków studiów przypisanych do obszarów innych niż odpowiednio nauki humanistyczne lub nauki społeczne; 8) wymiar, zasady i formę odbywania praktyk zawodowych dla kierunku studiów o profilu praktycznym, a w przypadku kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim - jeżeli program kształcenia na tych studiach przewiduje praktyki, oraz liczbę punktów ECTS, którą student musi uzyskać w ramach tych praktyk. 2. Program studiów umożliwia studentowi wybór modułów zajęć, którym przypisano punkty ECTS w wymiarze nie mniejszym niż 30% liczby punktów ECTS, o której mowa w ust. 1 pkt 2. 3. Program studiów dla kierunku przyporządkowanego do więcej niż jednego obszaru kształcenia określa dla każdego z tych obszarów procentowy udział liczby punktów ECTS w liczbie punktów ECTS, o której mowa w ust. 1 pkt 2. 4. Program studiów dla kierunku: 1) o profilu praktycznym - obejmuje moduły zajęć związane z praktycznym przygotowaniem zawodowym, którym przypisano punkty ECTS w wymiarze większym niż 50% liczby punktów ECTS, o której mowa w ust. 1 pkt 2, służące zdobywaniu przez studenta umiejętności praktycznych i kompetencji społecznych; 2) o profilu ogólnoakademickim - obejmuje moduły zajęć związane z prowadzonymi badaniami naukowymi w dziedzinie nauki lub sztuki związanej z tym kierunkiem studiów, którym przypisano punkty ECTS w wymiarze większym niż 50% liczby punktów ECTS, o której mowa w ust. 1 pkt 2, służące zdobywaniu przez studenta pogłębionej wiedzy oraz umiejętności prowadzenia badań naukowych. § 5. 1. Zajęcia związane z praktycznym przygotowaniem zawodowym, przewidziane w programie studiów dla kierunku o profilu praktycznym, są prowadzone: 1) w warunkach właściwych dla danego zakresu działalności zawodowej; 2) w sposób umożliwiający wykonywanie czynności praktycznych przez studentów; 3) przez osoby, z których większość posiada doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią odpowiadające zakresowi prowadzonych zajęć. 2. Zajęcia związane z określoną dyscypliną naukową lub artystyczną są prowadzone przez nauczycieli akademickich posiadających dorobek naukowy lub artystyczny w zakresie tej dyscypliny. 3. Zajęcia na kierunku lekarskim z zakresu nauk klinicznych związanych z określoną specjalnością w zakresie nauk medycznych są prowadzone przez nauczycieli akademickich posiadających prawo wykonywania zawodu lekarza oraz odpowiednią specjalizację. 4. Na kierunku pielęgniarstwo oraz kierunku położnictwo zajęcia: 1) z zakresu odpowiednio podstaw opieki pielęgniarskiej lub podstaw opieki położniczej, 2) z zakresu opieki specjalistycznej, 3) praktyczne - są prowadzone przez nauczycieli akademickich spełniających wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, zwanej dalej „ustawą”. § 6. 1. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca kierunek studiów uwzględnia w programie kształcenia wnioski z analizy zgodności efektów kształcenia z potrzebami rynku pracy oraz wnioski z analizy wyników monitoringu karier zawodowych absolwentów. 2. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca kierunek studiów w celu doskonalenia programu kształcenia może dokonywać w nim zmian. 3. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, o której mowa w art. 11 ust. 3 ustawy, może, w ramach posiadanego uprawnienia do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia, dokonywać zmian: 1) zajęć, za które student może uzyskać łącznie do 50% punktów ECTS, określonych w programie studiów aktualnym na dzień wydania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego decyzji o nadaniu tego uprawnienia; 2) łącznie do 30% ogólnej liczby zakładanych efektów kształcenia określonych przez senat uczelni aktualnych na dzień wydania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego decyzji o nadaniu tego uprawnienia. 4. Zmiany efektów kształcenia wymagają zatwierdzenia przez senat uczelni. 5. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może dokonywać w programie kształcenia również zmian: 1) w doborze treści kształcenia przekazywanych studentom w ramach zajęć, uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe lub artystyczne, a także form i metod prowadzenia zajęć; 2) koniecznych do: a) usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez Polską Komisję Akredytacyjną, b) dostosowania programu kształcenia do zmian w przepisach powszechnie obowiązujących. 6. Zmiany w programach kształcenia, o których mowa w: 1) ust. 2 i 3 - są wprowadzane z początkiem nowego cyklu kształcenia; 2) ust. 5 - mogą być wprowadzane w trakcie cyklu kształcenia. 7. Zmiany w programach kształcenia wprowadzane w trakcie cyklu kształcenia są ogłaszane co najmniej na miesiąc przed rozpoczęciem semestru, którego dotyczą. Rozdział 3 Warunki, jakie musi spełniać podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, aby prowadzić studia na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia § 7. 1. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia albo jednolite studia magisterskie, jeżeli: 1) senat uczelni: a) określił nazwę kierunku studiów adekwatną do zakładanych efektów kształcenia, poziom kształcenia oraz formę studiów, b) określił profil kształcenia, w tym również dla kierunków studiów, o których mowa w art. 9b ustawy, c) przyporządkował kierunek studiów do obszaru lub obszarów kształcenia oraz wskazał dziedziny nauki i dyscypliny naukowe lub dziedziny sztuki i dyscypliny artystyczne, do których odnoszą się efekty kształcenia dla danego kierunku studiów; 2) jednostka ta: a) posiada program kształcenia dla tego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia, b) wskazała związek kierunku studiów z misją uczelni i strategią jej rozwoju, c) zapewnia studentom odbywanie praktyk zawodowych przewidzianych w programie kształcenia dla kierunku studiów o profilu praktycznym łącznie w wymiarze co najmniej trzech miesięcy na każdym z poziomów kształcenia, a w przypadku kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim - jeżeli program kształcenia na tych studiach przewiduje praktyki, d) spełnia wymagania dotyczące minimalnej liczby i kwalifikacji nauczycieli akademickich zaliczanych do minimum kadrowego kierunku studiów, zwanego dalej „minimum kadrowym”, oraz kwalifikacji innych nauczycieli akademickich i innych osób prowadzących zajęcia ze studentami, e) spełnia wymagania dotyczące proporcji liczby nauczycieli akademickich zaliczonych do minimum kadrowego do liczby studentów na tym kierunku studiów, f) dysponuje infrastrukturą zapewniającą prawidłową realizację efektów kształcenia, w tym zapewnia odpowiednie warunki do prowadzenia zajęć w salach dydaktycznych, laboratoriach i pracowniach, g) zapewnia możliwość korzystania z zasobów bibliotecznych obejmujących literaturę zalecaną na tym kierunku studiów oraz z elektronicznych zasobów wiedzy, h) prowadzi - w ramach wewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia - systematyczne działania mające na celu ocenę i doskonalenie programu kształcenia, w szczególności w kontekście potrzeb otoczenia społeczno-gospodarczego, w tym rynku pracy. 2. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, która rozpoczyna kształcenie na nowym kierunku studiów, jest obowiązana: 1) spełniać wymagania dotyczące infrastruktury określone w ust. 1 pkt 2 lit. f od dnia rozpoczęcia prowadzenia w salach dydaktycznych, laboratoriach i pracowniach zajęć wymagających tej infrastruktury, w zakresie przewidzianym w programie kształcenia; 2) prowadzić systematyczne działania na rzecz doskonalenia programu kształcenia od dnia rozpoczęcia kształcenia na tym kierunku studiów; 3) spełniać wymagania dotyczące minimum kadrowego w stopniu zapewniającym prowadzenie zajęć przewidzianych w planie studiów nie później niż od początku pierwszego roku studiów pierwszego cyklu kształcenia na tym kierunku, z tym że wymagania dotyczące minimum kadrowego muszą zostać spełnione w pełnym zakresie w przypadku: a) studiów pierwszego i drugiego stopnia - od początku drugiego roku studiów pierwszego cyklu kształcenia, b) jednolitych studiów magisterskich - od początku czwartego roku studiów pierwszego cyklu kształcenia. 3. W przypadku podjęcia przez senat uczelni uchwały o zniesieniu określonego kierunku studiów, poziomu i profilu kształcenia lub w przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 5 ustawy, podstawowa jednostka organizacyjna uczelni jest obowiązana spełniać wymagania dotyczące minimum kadrowego na tym kierunku studiów, poziomie i profilu kształcenia w pełnym zakresie, z tym że wymagania dotyczące minimum kadrowego mogą być spełnione w stopniu zapewniającym prowadzenie zajęć przewidzianych w planie studiów w przypadku: 1) studiów pierwszego stopnia - od początku trzeciego roku studiów ostatniego cyklu kształcenia; 2) studiów drugiego stopnia - od początku drugiego roku studiów ostatniego cyklu kształcenia; 3) jednolitych studiów magisterskich - od początku piątego roku studiów ostatniego cyklu kształcenia. 4. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia na kierunku o profilu ogólnoakademickim, jeżeli prowadzi badania naukowe w dziedzinie nauki lub sztuki związanej z kierunkiem studiów i zapewnia studentom tego kierunku: 1) co najmniej przygotowanie do prowadzenia badań - w przypadku studiów pierwszego stopnia; 2) udział w badaniach - w przypadku studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. § 8. 1. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia na kierunkach: lekarskim, pielęgniarstwo, położnictwo lub analityka medyczna, jeżeli zostały spełnione warunki określone w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. b-h oraz jednostka ta posiada programy studiów, w tym plany studiów, dla tych kierunków, zgodne ze standardami kształcenia określonymi odpowiednio na podstawie art. 9b ust. 1 lub 1a ustawy. 2. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia na kierunkach: lekarsko-dentystycznym, farmacja, weterynaria lub architektura, jeżeli zostały spełnione warunki określone w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 lit. b-h, a w przypadku kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim - również w § 7 ust. 4, oraz jednostka ta posiada programy studiów, w tym plany studiów, dla tych kierunków, zgodne ze standardami kształcenia określonymi odpowiednio na podstawie art. 9b ust. 1 lub 2 ustawy. 3. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia na kierunku lekarskim, jeżeli: 1) w skład infrastruktury, o której mowa w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. f, wchodzi prosektorium i pracownia mikroskopowa; 2) umożliwia prowadzenie zajęć z zakresu nauk podstawowych oraz nauk klinicznych w podmiotach leczniczych, które ze względu na swoją specyfikę oraz liczbę udzielanych przez nie świadczeń medycznych zapewniają studentom realizację zakładanych efektów kształcenia z zakresu nauk klinicznych. 4. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może prowadzić studia na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo, jeżeli spełnia wymagania w zakresie organizacji studiów na tych kierunkach określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9b ust. 1 ustawy. 5. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może w ramach kierunku studiów prowadzić kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9c ustawy. § 9. 1. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni zalicza do minimum kadrowego dla kierunku studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich nauczycieli akademickich, dla których uczelnia, w skład której wchodzi ta jednostka, jest podstawowym miejscem pracy, lub nauczycieli akademickich zatrudnionych w tej uczelni, dla których podstawowym miejscem pracy jest instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk albo instytut badawczy, a jeżeli są to studia o profilu praktycznym - także osoby, o których mowa w art. 9a ust. 2 i 3 ustawy, również w przypadku gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy. 2. Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni zalicza do minimum kadrowego dla kierunku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym nauczycieli akademickich, dla których uczelnia, w skład której wchodzi ta jednostka, jest podstawowym miejscem pracy, lub osoby, o których mowa w art. 9a ust. 2 i 3 ustawy, również w przypadku gdy uczelnia nie jest ich podstawowym miejscem pracy. § 10. 1. Nauczyciel akademicki może być zaliczony do minimum kadrowego, jeżeli został zatrudniony w uczelni nie później niż od początku semestru studiów. 2. Nauczyciel akademicki posiadający tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego lub będący osobą, która nabyła uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego na podstawie art. 21a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r. poz. 882 i 1311), zwany dalej „samodzielnym nauczycielem akademickim”, może być zaliczony do minimum kadrowego, jeżeli w danym roku akademickim prowadzi na danym kierunku studiów zajęcia w wymiarze co najmniej 30 godzin dydaktycznych, a w przypadku studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym - w wymiarze co najmniej 60 godzin dydaktycznych. 3. Nauczyciel akademicki posiadający stopień naukowy doktora lub tytuł zawodowy magistra lub równorzędny może być zaliczony do minimum kadrowego, jeżeli w danym roku akademickim prowadzi na danym kierunku studiów zajęcia w wymiarze co najmniej 60 godzin dydaktycznych. § 11. 1. Nauczyciel akademicki może być zaliczony do minimum kadrowego określonego kierunku studiów: 1) o profilu ogólnoakademickim - jeżeli posiada zapewniający realizację programu studiów dorobek naukowy lub artystyczny w obszarze wiedzy odpowiadającym obszarowi kształcenia, wskazanemu dla tego kierunku studiów, w zakresie jednej z dyscyplin naukowych lub artystycznych, do których odnoszą się efekty kształcenia określone dla tego kierunku; 2) o profilu praktycznym - jeżeli spełnia wymagania określone w pkt 1 lub posiada doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią, związane z umiejętnościami wskazanymi w opisie efektów kształcenia dla tego kierunku. 2. Każdy obszar kształcenia, do którego przyporządkowano kierunek studiów, powinien być reprezentowany w minimum kadrowym przez co najmniej jednego nauczyciela akademickiego posiadającego dorobek naukowy lub artystyczny w obszarze wiedzy odpowiadającym temu obszarowi kształcenia. 3. Jeżeli podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadzi kierunek studiów o profilach ogólnoakademickim i praktycznym, to minimum kadrowe dla tego kierunku studiów stanowi minimum kadrowe kierunku studiów o profilu ogólnoakademickim, powiększone o co najmniej 30% minimum kadrowego kierunku studiów o profilu praktycznym, do którego zaliczani są nauczyciele akademiccy posiadający doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią, związane z umiejętnościami wskazanymi w opisie e