Obwieszczenie Ministra Rozwojuz dnia 15 lipca 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych 1)Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895). Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 26 października 2011 r. w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Szczegółowe przeznaczenie i warunki udzielania pomocy Rozdział 3 - Tryb udzielania pomocy Rozdział 4 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 296) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 26 października 2011 r. w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1771), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. poz. 1000); 2) rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 listopada 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. poz. 1987). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. poz. 1000), które stanowią: „ § 2. 1. Do umów, na podstawie których udzielono pomocy, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. Do wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia zmienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. 3. Wnioski, o których mowa w ust. 2, wymagające uzupełnienia w zakresie wynikającym z niniejszego rozporządzenia, uzupełnia się na wezwanie podmiotu zarządzającego instrumentem inżynierii finansowej w terminie wyznaczonym przez ten podmiot, nie krótszym niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania przez wnioskodawcę. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 listopada 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. poz. 1987), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . sa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895). 1) Minister Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895). Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 26 października 2011 r. w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych1)Obecnie działem administracji rządowej - rozwój regionalny kieruje Minister Rozwoju, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju (Dz. U. poz. 1895). Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy na tworzenie korzystnych warunków do rozwoju przedsiębiorczości ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych, zwanej dalej „pomocą”. § 2. Pomoc może być udzielana na inwestycje, o których mowa w art. 43 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w lit. a, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz. Urz. UE L 371 z 27.12.2006, str. 1, z późn. zm.2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 45 z 15.02.2007, str. 3; Dz. Urz. UE L 128 z 16.05.2008, str. 11; Dz. Urz. UE L 250 z 23.09.2009, str. 1; Dz. Urz. UE L 248 z 22.09.2010, str. 1; Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2010, str. 62; Dz. Urz. UE L 317 z 30.11.2011, str. 24 oraz Dz. Urz. UE L 110 z 29.04.2015, str. 41.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1828/2006”, realizowane przez mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców, zwane dalej „inwestycjami”. § 3. 1. W zakresie pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, przepisów rozporządzenia nie stosuje się do kategorii pomocy, o których mowa w art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1407/2013”. 2. W zakresie pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2-5, przepisów rozporządzenia nie stosuje się do kategorii pomocy, o których mowa w art. 1ust. 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008, str. 3)3)Uchylone z dniem 1 lipca 2014 r. na podstawie art. 57 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1)., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 800/2008”. § 44)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy ze środków instrumentów inżynierii finansowej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. poz. 1000), które weszło w życie z dniem 18 lipca 2015 r.. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do: 1) pożyczki udzielanej przedsiębiorcy, oprocentowanej według stopy referencyjnej ustalonej zgodnie z metodą określoną przez Komisję Europejską5)Metoda ta jest określona w komunikacie Komisji w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych (Dz. Urz. UE C 14 z 19.01.2008, str. 6). lub stopy wyższej; 2) poręczenia spłaty kredytu lub innego zobowiązania finansowego udzielanego przedsiębiorcy, który nie ma problemów finansowych zgodnie z kryteriami określonymi przez Komisję Europejską6)Kryteria te są określone w pkt 3.2 lit. a obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji (Dz. Urz. UE C 155 z 20.06.2008, str. 10, z późn. zm.)., jeżeli: a) koszt poręczenia został ustalony w oparciu o stawkę bezpieczną określoną przez Komisję Europejską7)Stawka ta jest określona w pkt 3.3 obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji. lub stawkę wyższą, b) poręczenie jest terminowe i udzielane do kwoty z góry oznaczonej, c) poręczenie nie obejmuje więcej niż 80% niespłaconego kredytu lub innego zobowiązania finansowego. § 5. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) dużym projekcie inwestycyjnym - należy przez to rozumieć duży projekt inwestycyjny w rozumieniu art. 2 pkt 12 rozporządzenia nr 800/2008 3)Uchylone z dniem 1 lipca 2014 r. na podstawie art. 57 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1).; 2) instrumentach inżynierii finansowej - należy przez to rozumieć wyodrębnione księgowo fundusze, które są utworzone w celu stwarzania korzystnych warunków do rozwoju przedsiębiorczości przez udzielanie ze swoich środków pożyczek lub poręczeń i których wypracowane zyski przeznaczane są na cele związane z utworzeniem tych funduszy, otrzymujące środki zgodnie z warunkami określonymi w art. 44 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.)8)Uchylone przez art. 153 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320), ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. oraz w art. 43-45 rozporządzenia nr 1828/2006, zarządzane w szczególności przez: a) banki krajowe, banki zagraniczne, instytucje kredytowe lub instytucje finansowe - w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm.9)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 559, 978, 1166, 1223, 1260, 1311, 1348, 1357, 1513, 1634, 1830, 1844, 1854, 1864 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 615, 904, 996 i 1177.), b) banki spółdzielcze - w rozumieniu ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz. U. z 2015 r. poz. 2170 oraz z 2016 r. poz. 381 i 996), c) podmioty, które nie działają w celu osiągnięcia zysku lub przeznaczają zyski na cele statutowe służące tworzeniu korzystnych warunków do rozwoju przedsiębiorczości przez udzielanie pożyczek lub poręczeń, d) konsorcja podmiotów, o których mowa w lit. a-c; 3) kosztach płacy - należy przez to rozumieć koszty płacy w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia nr 800/2008 3)Uchylone z dniem 1 lipca 2014 r. na podstawie art. 57 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1).; 410)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) mikroprzedsiębiorcy, małym lub średnim przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć odpowiednio mikroprzedsiębiorstwo, małe lub średnie przedsiębiorstwo spełniające warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.)11)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 329 z 15.12.2015, str. 28 oraz Dz. Urz. UE L 149 z 07.06.2016, str. 10.; 510)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.) przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu; 6) jednym przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć jedno przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013. § 6. 1. Pomoc może być udzielana jako: 1) pomoc de minimis ; 2) regionalna pomoc inwestycyjna, pomoc na prace przygotowawcze i usługi doradcze związane z przygotowaniem nowej inwestycji oraz pomoc na usługi doradcze związane z realizacją nowej inwestycji; 3) pomoc dla nowo utworzonych mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców; 4) pomoc na usługi doradcze; 5) pomoc na udział w targach. 2. Do pomocy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mają zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 1407/2013. 3. Do pomocy, o której mowa w ust. 1 pkt 2-5, mają zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 800/2008 3)Uchylone z dniem 1 lipca 2014 r. na podstawie art. 57 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1).. § 7. Pomoc ze środków regionalnego programu operacyjnego może być udzielana mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom w formie pożyczki albo poręczenia na inwestycje realizowane na obszarze województwa objętego tym programem. § 8. 1. Wartość pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2-5, udzielanej w formie pożyczki stanowi różnicę między zdyskontowaną rynkową wartością odsetek, która byłaby naliczona dla udzielanej pożyczki, a zdyskontowaną wartością odsetek wynikającą z oprocentowania zastosowanego przez podmiot zarządzający instrumentem inżynierii finansowej. 1a. Wartość pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, udzielanej w formie pożyczki wyraża się za pomocą ekwiwalentu dotacji brutto, zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. b i c rozporządzenia nr 1407/2013. 2. Rynkowa wartość odsetek, o której mowa w ust. 1, jest wyliczana na podstawie stóp referencyjnych ustalonych zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych. 3. Wartość pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, udzielanej w formie poręczenia wyraża się za pomocą ekwiwalentu dotacji brutto, zgodnie z art. 4 ust. 6 lit. b-d rozporządzenia nr 1407/2013. 4. W przypadku pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2-5, udzielanej w formie poręczenia: 1) wartość pomocy stanowi różnicę między zdyskontowaną wartością rynkowej opłaty prowizyjnej, która byłaby pobrana od udzielanego poręczenia, a zdyskontowaną wartością opłaty prowizyjnej pobranej przez podmiot zarządzający instrumentem inżynierii finansowej; 2) pomoc nie może objąć więcej niż 80% kredytu lub innego zobowiązania finansowego. 5. Przez rynkową opłatę prowizyjną, o której mowa w ust. 4 pkt 1, rozumie się stawkę bezpieczną, o której mowa w pkt 3.3 obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji. § 9. 1. (uchylony). 2. Pomoc, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 2-5, nie może być: 1) udzielana przedsiębiorcom, jeżeli są spełnione warunki określone dla zagrożonego przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 1 ust. 7 rozporządzenia nr 800/2008 3)Uchylone z dniem 1 lipca 2014 r. na podstawie art. 57 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1).; 2) udzielana ani wypłacana przedsiębiorcom, na których ciąży obowiązek zwrotu pomocy, wynikający z decyzji Komisji Europejskiej uznającej pomoc za niezgodną z prawem oraz z rynkiem wewnętrznym. Rozdział 2 Szczegółowe przeznaczenie i warunki udzielania pomocy § 10. Pomoc, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, może być udzielana na pokrycie do 100% wydatków kwalifikowalnych, spełniających kryteria kwalifikowalności wydatków, o których mowa w art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. § 11. Wartość dopuszczalnej pomocy, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, udzielonej jednemu przedsiębiorcy określa się na podstawie art. 3 ust. 2-9 rozporządzenia nr 1407/2013. § 12. 1. W przypadku inwestycji, na którą jest udzielana wyłącznie pomoc, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, prace związane z realizacją inwestycji mogą rozpocząć się przed złożeniem przez przedsiębiorcę wniosku o udzielenie pomocy, zwanego dalej „wnioskiem”, jednak nie mogą być rozpoczęte wcześniej niż w dniu 1 stycznia 2007 r. 2. W przypadku inwestycji, na którą jest udzielana pomoc, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, łącznie z co najmniej jedną kategorią pomocy, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 2-5, prace, na które udzielana jest pomoc, o której mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, mogą rozpocząć się po złożeniu przez przedsiębiorcę wniosku. § 13. 1. Regionalna pomoc inwestycyjna może być udzielana przedsiębiorcom na nowe inwestycje. 2. Wartość regionalnej pomocy inwestycyjnej jest obliczana w odniesieniu do wydatków kwalifikowalnych inwestycyjnych na realizację nowej inwestycji albo wydatków kwalifikowalnych na tworzenie nowych miejsc pracy związanych z realizacją nowej inwestycji. § 14. 1. Nowa inwestycja obejmuje: 1) inwestycję w środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z: a) utworzeniem nowego przedsiębiorstwa, b) rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa, c) dywersyfikacją działalności przedsiębiorstwa przez wprowadzenie nowych, dodatkowych produktów lub d) zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego w istniejącym przedsiębiorstwie; 2) nabycie środków trwałych bezpośrednio związanych z przedsiębiorstwem, które zostało zamknięte lub zostałoby zamknięte, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym środki są nabywane przez inwestora niezależnego od zbywcy. 2. Nową inwestycją nie jest: 1) inwestycja prowadząca wyłącznie do odtworzenia zdolności produkcyjnych; 2) samo nabycie udziałów lub akcji przedsiębiorstwa. 3. Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczącego inwestora niezależnego od zbywcy, nie stosuje się w przypadku przekazania mikroprzedsiębiorstwa albo małego przedsiębiorstwa rodzinie pierwotnego właściciela albo pierwotnych właścicieli lub byłym pracownikom. § 15. 1. Do wydatków kwalifikowalnych inwestycyjnych na realizację nowej inwestycji zalicza się niezbędne do jej realizacji wydatki ponoszone na: 1) nabycie prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości; 2) nabycie, wytworzenie oraz instalację i uruchomienie środków trwałych, w tym: a) budowli i budynków, pod warunkiem że ich nabycie pozostaje w bezpośrednim związku z celami inwestycji objętej pomocą, b) maszyn i urządzeń, c) narzędzi, przyrządów i aparatury, d) wyposażenia technicznego do prac biurowych, e) infrastruktury technicznej związanej z nową inwestycją, w szczególności dróg wewnętrznych, przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych lub telekomunikacyjnych; 3) nadzór inwestorski, w tym inwestora zastępczego, oraz nadzór autorski, pod warunkiem że stanowią integralną część wydatków ponoszonych na nabycie prawa własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, lub środków trwałych, w ramach inwestycji objętej pomocą; 4) prace przygotowawcze na terenie budowy: a) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, b) wykon