Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 19 lipca 2016 r.w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych 1)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 1904 i 2095). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Sposób prowadzenia monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych Załącznik nr 2 - Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych Załącznik nr 3 - Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w jednolitych częściach wód powierzchniowych wybranych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych Załącznik nr 4 - Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, zakres i częstotliwość badania osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, oraz wskaźników istotnych z punktu widzenia oceny stanu zanieczyszczenia osadów dennych oraz zakres i częstotliwość prowadzonych badań na potrzeby oceny spełnienia dodatkowych wymagań wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych należących do obszarów chronionych Załącznik nr 5 - Liczba, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej Załącznik nr 6 - Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych Załącznik nr 7 - Metodyki referencyjne pomiarów i badań w ramach monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych Treść rozporządzenia 2)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275; Dz. Urz. WE L 331 z 15.12.2001, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 358; Dz. Urz. UE L 81 z 20.03.2008, str. 60; Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84; Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114; Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1; Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8 oraz Dz. Urz. UE L 311 z 31.10.2014, str. 32). Na podstawie art. 155b ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, 1590, 1642 i 2295 oraz z 2016 r. poz. 352) zarządza się, co następuje: § 1. Rozporządzenie określa formy i sposób prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych, w tym: 1) dla wód powierzchniowych: a) rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia, b) kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania, c) rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych i kryteria ich wyznaczania, d) zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, e) zakres prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, f) metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości pomiarów i badań, g) liczbę, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej; 2) dla wód podziemnych: a) rodzaje monitoringu i cele ich ustanowienia, b) kryteria wyboru jednolitych części wód do monitorowania, c) kryteria wyznaczania punktów pomiarowych, d) zakres i częstotliwość monitoringu, e) metodyki referencyjne oraz warunki zapewnienia jakości monitoringu. § 2. Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w sposób umożliwiający: 1) pozyskanie spójnej i całościowej oceny stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i stanu wód powierzchniowych w każdym obszarze dorzecza oraz przypisanie jednolitym częściom wód powierzchniowych jednej z pięciu klas jakości wód zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne; 2) ilościowe ujęcie czasowej i przestrzennej zmienności wskaźników jakości wód dla elementów biologicznych, hydromorfologicznych, fizykochemicznych i chemicznych. § 3. 1. Monitoring jednolitych części wód powierzchniowych prowadzi się w formie: 1) pomiarów objętości i poziomu lub natężenia przepływu wód w zakresie stosownym dla stanu ekologicznego i chemicznego oraz potencjału ekologicznego; 2) badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny: a) stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych niewyznaczonych jako sztuczne lub silnie zmienione i trendów jego zmian, b) potencjału ekologicznego sztucznych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych i trendów jego zmian, c) stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych i trendów jego zmian, d) spełnienia przez jednolite części wód powierzchniowych celów środowiskowych dla obszarów chronionych, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, których wykaz zawiera plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, zwanych dalej „obszarami chronionymi”, e) długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 38l ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, i innych zanieczyszczeń, dla których określa się środowiskowe normy jakości w przepisach wydanych na podstawie art. 38a ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. 2. Badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a-d, obejmują elementy biologiczne, hydromorfologiczne, fizykochemiczne i chemiczne w wodach. 3. Badania wskaźników jakości wód na potrzeby oceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. e, obejmują elementy chemiczne w osadach dennych lub faunie i florze wodnej. § 4. 1. Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych: 1) diagnostyczny; 2) operacyjny; 3) badawczy; 4) obszarów chronionych. 2. Monitoring diagnostyczny, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie dokumentacji planistycznej, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1-3 oraz 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. 3. Monitoring operacyjny, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się na podstawie oceny wpływu znaczących oddziaływań antropogenicznych na stan jednolitych części wód powierzchniowych lub monitoringu diagnostycznego, z uwzględnieniem oceny, o której mowa w art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, a także wykazów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. § 5. 1. Monitoring diagnostyczny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych dla: a) uzupełnienia identyfikacji rodzajów i wielkości znaczących oddziaływań antropogenicznych, na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych na danym obszarze dorzecza, b) potwierdzenia oceny wpływu znaczących oddziaływań, w tym oddziaływań antropogenicznych; 2) zaprojektowania programów monitoringu; 3) oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych; 4) oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych spowodowanych przez oddziaływania antropogeniczne; 5) określenia długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e. 2. Monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) oceny stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które uznano za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych; 2) oceny zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych wynikających z programów działań, które zostały przyjęte dla poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych. 3. Monitoring badawczy jednolitych części wód powierzchniowych ustala się w celu: 1) wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego; 2) wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe określone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części wód powierzchniowych; 3) określenia wielkości i wpływów na stan wód powierzchniowych zanieczyszczenia niedającego się przewidzieć, zwanego dalej „zanieczyszczeniem przypadkowym”; 4) ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów jakości; 5) zebrania informacji o stanie wód w związku z uwarunkowaniami lokalnymi lub umowami międzynarodowymi, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, dodatkowych w stosunku do informacji pozyskiwanych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego jednolitych części wód powierzchniowych. 4. Monitoring obszarów chronionych ustala się w celu: 1) ustalenia stopnia spełniania przez jednolite części wód powierzchniowych celów środowiskowych dla obszarów chronionych, określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza; 2) oceny wielkości i wpływu znaczących oddziaływań antropogenicznych na jednolite części wód powierzchniowych występujących na obszarach chronionych. 5. Sposób prowadzenia monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. § 6. Kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego oraz monitoringu obszarów chronionych określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. § 7. 1. Określa się następujące rodzaje punktów pomiarowo-kontrolnych dla jednolitych części wód powierzchniowych: 1) reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych; 2) reprezentatywny punkt monitorowania stanu lub potencjału ekologicznego i stanu chemicznego grupy jednolitych części wód powierzchniowych; 3) reperowy punkt pomiarowo-kontrolny; 4) badawczy punkt pomiarowo-kontrolny na potrzeby prowadzenia monitoringu badawczego; 5) punkt pomiarowo-kontrolny intensywnego monitorowania jednolitych części wód powierzchniowych przymorza, takich jak struga, strumień, potok, rzeka, kanał, w tym jednolitych części wód tych kategorii wyznaczonych jako silnie zmienione lub sztuczne; 6) punkt pomiarowo-kontrolny monitoringu obszarów chronionych; 7) punkt analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń ulegających akumulacji w osadach lub faunie i florze. 2. Punkty pomiarowo-kontrolne, o których mowa w ust. 1, mogą stanowić pojedynczy punkt albo grupę stanowisk pomiarowych. 3. Kryteria wyznaczania punktów pomiarowo-kontrolnych w jednolitych częściach wód powierzchniowych wybranych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego, operacyjnego, badawczego jednolitych części wód powierzchniowych i monitoringu obszarów chronionych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. § 8. Zakres i częstotliwość: 1) prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego jednolitych części wód w ciekach naturalnych, jeziorach i innych naturalnych zbiornikach wodnych, wodach przejściowych oraz wodach przybrzeżnych, 2) prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji potencjału ekologicznego i stanu chemicznego sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych i silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych, 3) badania osadów dennych do analizy długoterminowych trendów zmian stężeń substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. e, oraz wskaźników istotnych z punktu widzenia oceny stanu zanieczyszczenia osadów dennych, 4) prowadzonych badań na potrzeby oceny spełnienia dodatkowych wymagań wyznaczonych dla jednolitych części wód powierzchniowych należących do obszarów chronionych - określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. § 9. Liczbę, kryteria wyboru punktów pomiarowo-kontrolnych oraz zakres i częstotliwość badania substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego zawartych na liście obserwacyjnej określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 10. Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w sposób umożliwiający: 1) dokonanie oceny stanu jednolitych części wód podziemnych; 2) wykrycie znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi; 3) ustalenie wpływu stanu jednolitych części wód podziemnych na obszary chronione, o których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. § 11. Monitoring jednolitych części wód podziemnych prowadzi się w formie badań: 1) stanu chemicznego; 2) stanu ilościowego. § 12. Określa się następujące rodzaje monitoringu jednolitych części wód podziemnych: 1) monitoring stanu chemicznego; 2) monitoring stanu ilościowego; 3) monitoring badawczy. § 13. 1. Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych: 1) monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych; 2) monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych. 2. Monitoring, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie charakterystyki jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków naturalnych i oddziaływań antropogenicznych. 3. Monitoring, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala się na podstawie charakterystyki jednolitych części wód podziemnych i oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków naturalnych i oddziaływań antropogenicznych oraz monitoringu diagnostycznego. § 14. 1. Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala się w celu: 1) uzupełnienia i sprawdzenia procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających z warunków naturalnych i oddziaływań antropogenicznych; 2) oceny znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężeń zanieczyszczeń wynikających z warunków naturalnych i oddziaływań antropogenicznych. 2. Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych ustala się w celu: 1) oceny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych; 2) stwierdzenia występowania znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężenia zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami antropogenicznymi. 3. Rokiem bazowym, od którego określa się znaczące i utrzymujące się trendy wzrostu stężenia zanieczyszczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2, jest rok 2007, przy czym przy obliczaniu tych trendów będą uwzględniane poziomy początkowe, które oznaczają przeciętne stężenie zmierzone: 1) w roku bazowym 2007, ewentualnie w roku 2008 - w zależności od dostępności danych monitoringowych, w ramach monitoringu diagnostycznego lub operacyjnego, lub 2) w pierwszym okresie, dla którego są dostępne reprezentatywne dane z monitoringu - w przypadku substancji wykrytych po upływie roku bazowego. § 15. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód podziemnych do monitorowania: 1) monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia; 2) monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych, na podstawie monitoringu diagnostycznego oraz oceny wpływu oddziaływań, za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych; 3) monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia. § 16. 1. Przy wyznaczaniu w obrębie jednolitej części wód podziemnych lokalizacji punktów pomiarowych na potrzeby prowadzenia monitoringu jednolitych części wód podziemnych, zwanych dalej „punktami pomiarowymi”, uwzględnia się następujące kryteria: 1) dynamikę wód podziemnych wynikającą z położenia stref ich zasilania i drenażu; 2) położenie obszarów chronionych, o których mowa w art. 113 ust. 4 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne; 3) zasięg zanieczyszczeń obszarowych, w szczególności pochodzących ze źródeł rolniczych; 4) położenie jednolitych części wód podziemnych przekraczających granice państwa. 2. Przy wyznaczaniu w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych liczby punktów pomiarowych uwzględnia się następujące kryteria: 1) powierzchnię jednolitej części wód podziemnych; 2) stopień złożoności warunków hydrogeologicznych jednolitej części wód podziemnych; 3) intensywność oddziaływań antropogenicznych; 4) podatność warstw wodonośnych na wpływ oddziaływań antropogenicznych. 3. Punktami pomiarowymi w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych są otwory studzienne, otwory obserwacyjne lub obudowane źródła spełniające następujące warunki: 1) umożliwiają selektywne ujmowanie wody z badanego poziomu wodonośnego; 2) są sprawne hydraulicznie i umożliwiają prawidłowe pobieranie próbek wody lub pomiar poziomu zwierciadła wody; 3) są wykonane z materiałów niezmieniających składu chemicznego wody; 4) mają określone współrzędne, rzędną terenu i określone położenie względem struktur i jednostek hydrogeologicznych oraz obszarów z ustalonym sposobem użytkowania ziemi; 5) są zabezpieczone przed ingerencją osób niepowołanych; 6) mają dokumentację geologiczną oraz dokumentację konstrukcji i wyposażenia otworu; 7) są zlokalizowane na gruncie o uregulowanym stanie prawnym. 4. Lokalizacja i liczba punktów pomiarowych w obrębie danej jednolitej części wód podziemnych powinna umożliwiać: 1) wiarygodną ocenę stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych, w tym ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych; 2) pozyskanie spójnej i całościowej oceny stanu chemicznego wód podziemnych oraz reprezentatywnych danych z monitorowania; 3) identyfikację znaczących i utrzymujących się trendów wzrostu stężenia zanieczyszczeń w sposób wystarczający do ich odróżnienia, na odpowiednim poziomie pewności i precyzji, od zmian naturalnych i w czasie pozwalającym na zastosowanie środków mających na celu zapobieżenie lub co najmniej