Ustawaz dnia 9 kwietnia 2015 r.o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej oraz ustawę z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia. Treść ustawy Art. 1. W ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 2 oraz z 2014 r. poz. 1161 i 1662.) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 2: a) po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu: „ 1a) dane statystyczne - dane dotyczące zjawisk, zdarzeń, obiektów i działalności podmiotów gospodarki narodowej oraz życia i sytuacji osób fizycznych, w tym dane osobowe, pozyskane bezpośrednio od respondentów albo z systemów informacyjnych administracji publicznej i rejestrów urzędowych, od momentu ich zebrania na potrzeby wykonywania zadań statystyki publicznej; ” , b) uchyla się pkt 4 i 5, c) pkt 7 otrzymuje brzmienie: „ 7) program badań statystycznych statystyki publicznej - ustalony przez Radę Ministrów, w trybie określonym w rozdziale 2, szczegółowy zakres podmiotowy i przedmiotowy badań statystycznych; ” , d) po pkt 8 dodaje się pkt 8a i 8b w brzmieniu: „ 8a) dane jednostkowe identyfikowalne - dane statystyczne zawierające informacje dotyczące konkretnego podmiotu gospodarki narodowej albo osoby fizycznej, identyfikujące bezpośrednio ten podmiot albo osobę według nazwy, imienia i nazwiska, adresu lub publicznie dostępnego numeru identyfikacyjnego oraz pozwalające na pośrednią identyfikację tego podmiotu albo osoby z użyciem innych środków niż środki pozwalające na bezpośrednią identyfikację, z wyłączeniem środków wymagających nadmiernych kosztów, czasu lub działań; 8b) dane jednostkowe nieidentyfikowalne - dane statystyczne zawierające informacje dotyczące konkretnego podmiotu gospodarki narodowej albo osoby fizycznej, niepozwalające na bezpośrednią ani pośrednią identyfikację tego podmiotu albo osoby; ” , e) pkt 9 otrzymuje brzmienie: „ 9) dane jednostkowe - dane jednostkowe identyfikowalne i dane jednostkowe nieidentyfikowalne; ” , f) uchyla się pkt 10, g) po pkt 11 dodaje się pkt 11a w brzmieniu: „ 11a) respondent - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, przekazującą dane dla celów statystycznych; ” , h) pkt 12 i 13 otrzymują brzmienie: „ 12) rejestry urzędowe - rejestry publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114) oraz inne rejestry i ewidencje prowadzone na podstawie ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych, zawierające informacje o podmiotach gospodarki narodowej i ich działalności, informacje o osobach fizycznych, ich życiu i sytuacji oraz dotyczące zjawisk, zdarzeń i obiektów; 13) systemy informacyjne administracji publicznej - systemy zbierania, gromadzenia i przetwarzania informacji przez organy administracji publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Komisję Nadzoru Finansowego, organy rejestrowe, inne państwowe lub samorządowe osoby prawne oraz inne podmioty prowadzące rejestry urzędowe; ” , i) po pkt 13 dodaje się pkt 13a w brzmieniu: „ 13a) dane administracyjne - informacje i dane zgromadzone w rejestrach i systemach, o których mowa w pkt 12 i 13; ” ; 2) art. 5 otrzymuje brzmienie: „ Art. 5. 1. W ramach statystyki publicznej: 1) dane są zbierane ze wszystkich dostępnych źródeł określonych w ustawie i wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych albo w odrębnych ustawach; 2) są gromadzone dane statystyczne od podmiotów gospodarki narodowej i o tych podmiotach oraz ich działalności, a także dane statystyczne od osób fizycznych i o tych osobach, ich życiu i sytuacji, oraz dane statystyczne dotyczące zjawisk, zdarzeń i obiektów. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy danych chronionych tajemnicą zawodową, chyba że przepis odrębnej ustawy zezwala na wykorzystanie tego rodzaju danych dla celów statystycznych. ” ; 3) w art. 6: a) ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. W ramach prowadzonych badań statystycznych dane od respondentów są zbierane metodą obserwacji pełnej, w tym w spisach powszechnych, lub metodą obserwacji reprezentacyjnej na wylosowanej lub dobranej celowo próbie danej zbiorowości. ” , b) ust. 3 otrzymuje brzmienie: „ 3. Badania statystyczne z udziałem osób fizycznych, z wyłączeniem spisów powszechnych, są prowadzone na zasadzie udziału dobrowolnego. ” ; 4) w art. 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „ 1. Jeżeli badanie statystyczne jest prowadzone na zasadzie obowiązku, respondenci są obowiązani do udzielenia i przekazania prowadzącemu badanie pełnych, zgodnych ze stanem faktycznym, rzetelnych i wyczerpujących danych, zgodnie ze szczegółowym zakresem, w formie, postaci i terminach określonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej. ” ; 5) art. 8 otrzymuje brzmienie: „ Art. 8. Dane ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również dane o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz dane dotyczące skazań, orzeczeń o ukaraniu i nałożonych mandatach karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym nie mogą być zbierane na zasadzie obowiązku w badaniach statystycznych prowadzonych z udziałem osób fizycznych. ” ; 6) art. 10 otrzymuje brzmienie: „ Art. 10. Dane jednostkowe identyfikowalne zebrane w badaniach statystycznych podlegają bezwzględnej ochronie. Dane te mogą być wykorzystywane wyłącznie do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do tworzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego operatu do badań statystycznych; udostępnianie lub wykorzystywanie tych danych dla innych niż podane w ustawie celów jest zabronione (tajemnica statystyczna). ” ; 7) art. 12 otrzymuje brzmienie: „ Art. 12. 1. Pracownicy służb statystyki publicznej, rachmistrze spisowi, ankieterzy statystyczni oraz inne osoby wykonujące czynności w imieniu i na rzecz statystyki publicznej, mający bezpośredni dostęp do danych jednostkowych, są obowiązani do bezwzględnego przestrzegania tajemnicy statystycznej i mogą być dopuszczeni do wykonywania tych czynności po złożeniu Prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego, dyrektorowi urzędu statystycznego albo kierującemu inną jednostką służb statystyki publicznej pisemnego przyrzeczenia następującej treści: „ Przyrzekam, że będę wykonywać swoje prace na rzecz statystyki publicznej z całą rzetelnością, zgodnie z etyką zawodową statystyka, a poznane w czasie ich wykonywania dane jednostkowe zachowam w tajemnicy wobec osób trzecich. ” . 2. W przypadku prowadzenia badań statystycznych przez organ lub podmiot niestanowiący służb statystyki publicznej przepis ust. 1 stosuje się do osób mających bezpośredni dostęp do danych jednostkowych, z tym że przyrzeczenie jest składane kierującemu jednostką organizacyjną danego organu lub podmiotu. ” ; 8) w art. 13 ust. 1-5 otrzymują brzmienie: „ 1. Organy administracji publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Komisja Nadzoru Finansowego, a także inne państwowe lub samorządowe osoby prawne, organy rejestrowe oraz inne podmioty prowadzące rejestry urzędowe przekazują lub udostępniają nieodpłatnie służbom statystyki publicznej zgromadzone dane administracyjne w szczegółowym zakresie, postaci i terminach, określonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej, w szczególności w postaci zbiorów danych z systemów teleinformatycznych, w tym wyników pomiarów, danych monitoringu środowiska, a w przypadku braku systemu teleinformatycznego - w innej utrwalonej postaci. 2. Organy i podmioty, o których mowa w ust. 1, przekazują dane administracyjne łącznie z informacjami objaśniającymi zawartość informacyjną tych danych (metadane). 3. Organy i podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane do: 1) stosowania standardów klasyfikacyjnych, numeru identyfikacyjnego i oznaczeń kodowych przyjętych w rejestrze terytorialnym, o których mowa w rozdziale 6; 2) przekazywania, na wniosek Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, informacji o zawartości informacyjnej eksploatowanych systemów informacyjnych administracji publicznej oraz rejestrów urzędowych; 3) informowania Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego o projektowanym zakresie informacyjnym systemów informacyjnych administracji publicznej oraz rejestrów urzędowych na etapie ich tworzenia lub modernizacji . 4. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego jest uprawniony do zgłaszania organom i podmiotom, o których mowa w ust. 1, wniosków dotyczących zawartości informacyjnej i wymogów jakości danych administracyjnych w celu umożliwienia wykorzystania tych danych na potrzeby statystyki publicznej. 5. Przy wyborze źródeł danych na potrzeby statystyki publicznej w pierwszej kolejności uwzględnia się dane administracyjne. ” ; 9) w art. 15 w ust. 3 pkt 6 otrzymuje brzmienie: „ 6) opiniowanie kosztów badań statystycznych oraz metodyki ich szacowania, o których mowa w art. 50 ust. 1a i 1c. ” ; 10) art. 18 otrzymuje brzmienie: „ Art. 18. 1. Program badań statystycznych statystyki publicznej ustala corocznie Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określając dla każdego badania: 1) temat, 2) organ lub podmiot prowadzący, 3) cykliczność, 4) cel, 5) szczegółowy zakres podmiotowy i przedmiotowy, 6) źródła danych, 7) podmioty przekazujące dane, 8) informacje dotyczące przekazywanych danych, obejmujące: a) zakres danych ze wskazaniem podmiotów przekazujących te dane, w tym szczegółowy zakres danych osobowych z katalogu danych wymienionych w art. 35b ust. 1, b) poziom agregacji, c) obligatoryjność albo dobrowolność przekazania, d) postać i formę, e) częstotliwość, termin i miejsce przekazania, f) metody obserwacji, o których mowa w art. 6 ust. 1, 9) rodzaje wynikowych informacji statystycznych oraz formy i terminy ich udostępnienia - mając na celu zapewnienie przeprowadzenia badań o istotnym znaczeniu dla obserwacji procesów demograficznych, społecznych, gospodarczych i środowiska naturalnego, a w szczególności badań stałych pozwalających na obserwację ciągłą podstawowych dziedzin życia i występujących w nim zjawisk, badań cyklicznych, w tym spisów powszechnych, badań gwarantujących porównywalność wyników, w przypadku gdy dotyczą one zmiennych w czasie obiektów obserwacji statystycznej lub gdy zmianie ulega metodologia badania oraz badań koniecznych dla wykonania przyjętych przez Rzeczpospolitą Polską zobowiązań międzynarodowych. 2. Ustalając w programie badań statystycznych statystyki publicznej szczegółowy zakres przekazywanych w określonym badaniu statystycznym danych osobowych, uwzględnia się ograniczenia określone w przepisach rozdziału 4a. 3. Na etapie przygotowywania projektu programu badań statystycznych statystyki publicznej dokonuje się wyboru źródeł danych, biorąc pod uwagę jakość danych, w szczególności ich aktualność i obciążenia ponoszone przez respondentów. ” ; 11) po art. 18 dodaje się art. 18a w brzmieniu: „ Art. 18a. 1. Przekazywanie danych, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 8 lit. a, następuje w postaci elektronicznej, w szczególności za pośrednictwem elektronicznej platformy gromadzenia danych statystycznych, o której mowa w art. 28a ust. 2, a w przypadkach wskazanych w programie badań statystycznych statystyki publicznej - w innej formie lub postaci. 2. Prowadzący badanie statystyczne ustala szczegółowy format przekazywanych danych na podstawie informacji, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 8, określonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej. 3. Szczegółowy format przekazywanych danych jest udostępniany na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego oraz dodatkowo, w zakresie prowadzonych badań statystycznych, na stronie internetowej organu lub podmiotu prowadzącego badania statystyczne w trybie określonym w art. 20 ust. 2 pkt 1, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok sprawozdawczy. ” ; 12) uchyla się art. 19; 13) w art. 20: a) w ust. 3 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „ 3) stosowania zasad, o których mowa w art. 25a. ” , b) dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu: „ 4. W przypadku badania statystycznego prowadzonego w trybie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na wniosek prowadzącego badanie statystyczne, udostępnia prowadzącemu badanie z operatu do badań statystycznych dane adresowe podmiotów wylosowanych lub wybranych na podstawie wskazanych przez prowadzącego badanie cech, z wyłączeniem danych adresowych osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. 5. W przypadku badania statystycznego prowadzonego w trybie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 albo 3, dane jednostkowe są dostępne dla prowadzących badanie niezależnie od organu lub podmiotu, który je zebrał. ” ; 14) po rozdziale 2 dodaje się rozdział 2a w brzmieniu: „ Rozdział 2a Współdziałanie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z Prezesem Narodowego Banku Polskiego Art. 21a. 1. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego i Prezes Narodowego Banku Polskiego współdziałają ze sobą, prowadząc badania statystyczne na podstawie niniejszej ustawy, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2013 r. poz. 908 i 1036 oraz z 2015 r. poz. 855) oraz ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2015 r. poz. 855). 2. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, polega w szczególności na: 1) wzajemnym informowaniu się o projektowanych badaniach statystycznych; 2) prowadzeniu wspólnych badań statystycznych; 3) uczestniczeniu w pracach metodologicznych oraz opiniowaniu metodologii prowadzonych badań statystycznych; 4) wymianie danych. 3. Wymiana między Głównym Urzędem Statystycznym i Narodowym Bankiem Polskim zebranych danych jednostkowych nieidentyfikowalnych, a w szczególnych przypadkach wynikających z uczestnictwa Rzeczypospolitej Polskiej w Europejskim Systemie Statystycznym (ESS) i Europejskim Systemie Banków Centralnych (ESBC) danych jednostkowych identyfikowalnych podmiotów gospodarki narodowej, oraz wyników agregacji tych danych odbywa się nieodpłatnie, na zasadzie wzajemności, w zakresie niezbędnym do wykonywania ustawowo określonych zadań, z zachowaniem tajemnic ustawowo chronionych. 4. Wymiana danych, o których mowa w ust. 3, następuje w trybie określonym w art. 23 ust. 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Art. 21b. Ujęcie w projekcie programu badań statystycznych statystyki publicznej badań statystycznych prowadzonych przez Narodowy Bank Polski następuje na wniosek Prezesa Narodowego Banku Polskiego skierowany do Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. ” ; 15) art. 22 otrzymuje brzmienie: „ Art. 22. Służby statystyki publicznej stanowią Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, podlegli mu dyrektorzy urzędów statystycznych, jednostki przez niego nadzorowane utworzone na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 938 i 1646, z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877 oraz z 2015 r. poz. 238 i 532.) oraz jednostki, o których mowa w art. 27. ” ; 16) w art. 25 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „ 1) rozpoznawanie zapotrzebowania na informacje i analizy statystyczne, koordynowanie prac i przygotowywanie projektu programu badań statystycznych statystyki publicznej oraz przedstawianie go Radzie; ” ; 17) po art. 25 dodaje się art. 25a w brzmieniu: „ Art. 25a. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, wykonując zadania określone w ustawie, kieruje się zasadami niezależności zawodowej, bezstronności, rzetelności i odpowiedzialności za wysoką jakość statystyk krajowych i międzynarodowych, zgodnie z europejskim kodeksem praktyk statystycznych, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE, Euratom) nr 1101/2008 w sprawie przekazywania do Urzędu Statystycznego Wspólnot Europejskich danych statystycznych objętych zasadą poufności, rozporządzenie Rady (WE) nr 322/97 w sprawie statystyk Wspólnoty oraz decyzję Rady 89/382/EWG, Euratom w sprawie ustanowienia Komitetu ds. Programów Statystycznych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2009, str. 164), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 223/2009”. ” ; 18) art. 28 otrzymuje brzmienie: „ Art. 28. 1. Badania statystyczne mogą być prowadzone z udziałem rachmistrzów spisowych, ankieterów statystycznych i rzeczoznawców. 2. Zadaniem rachmistrzów spisowych jest zbieranie danych statystycznych w spisach powszechnych, a ankieterów statystycznych zbieranie danych w innych badaniach statystycznych. 3. Zadaniem rzeczoznawców jest przygotowywanie opinii i ocen dotyczących określonego przedmiotu badań statystycznych. 4. Ankieterem statystycznym może być osoba pełnoletnia, która posiada co najmniej wykształcenie średnie, niekarana, korzystająca z pełni praw publicznych. Ankieter statystyczny może wykonywać czynności w ramach stosunku pracy lub na podstawie umów cywilnoprawnych. Ankieter statystyczny przy wykonywaniu czynności jest obowiązany do posiadania i okazywania legitymacji wydanej przez dyrektora urzędu statystycznego. 5. Przepis ust. 4 stosuje się do rzeczoznawców, z tym że rzeczoznawca: 1) posiada wiedzę specjalistyczną w dziedzinie stanowiącej przedmiot badań statystycznych, w zakresie którego przygotowuje opinie i oceny; 2) czynności wykonuje na podstawie umów cywilnoprawnych. 6. Zasady i tryb powoływania rachmistrzów spisowych określają odrębne ustawy, o których mowa w art. 9 ust. 1. 7. Rachmistrzom spisowym i ankieterom statystycznym w czasie wykonywania czynności określonych w ust. 2 przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych. ” ; 19) po art. 28 dodaje się art. 28a w brzmieniu: „ Art. 28a. 1. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego prowadzi system teleinformatyczny, na który składają się elektroniczna platforma gromadzenia danych statystycznych oraz elektroniczna platforma udostępniania wynikowych informacji statystycznych i innych zasobów informacyjnych. 2. Elektroniczna platforma gromadzenia danych statystycznych umożliwia w szczególności: 1) uwierzytelnianie respondentów; 2) komunikowanie się służb statystyki publicznej z respondentami; 3) przekazywanie danych przez respondentów; 4) przekazywanie danych z systemów informacyjnych administracji publicznej i rejestrów urzędowych oraz z systemów informacyjnych Narodowego Banku Polskiego. 3. Elektroniczna platforma udostępniania wynikowych informacji statystycznych i innych zasobów informacyjnych umożliwia w szczególności: 1) udostępnianie wynikowych informacji statystycznych; 2) komunikowanie się odbiorców wynikowych informacji statystycznych ze służbami statystyki publicznej; 3) udostępnianie podstawowych standardów klasyfikacyjnych i ich interpretacji; 4) udostępnianie danych z krajowych rejestrów urzędowych prowadzonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, o których mowa w art. 41 ust. 1; 5) przekazywanie danych statystycznych na potrzeby Europejskiego Systemu Statystycznego i organizacji międzynarodowych. 4. Dostęp do prowadzonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego elektronicznej platformy udostępniania wynikowych informacji statystycznych i innych zasobów informacyjnych w zakresie określonym w ust. 3 pkt 1-4 jest nieodpłatny. ” ; 20) uchyla się art. 29; 21) art. 30 otrzymuje brzmienie: „ Art. 30. 1. Podmioty gospodarki narodowej są obowiązane do: 1) posiadania numeru identyfikacyjnego krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, o którym mowa w art. 41 ust.