__TOC__ ()
4
(1.1) nie
()
partykuła (1.1) przed czasownikiem: nie (1.2) wewnątrz czasownika dwuczłonowego lub po czasowniku jednoczłonowym: nie móc, nie być w stanie (1.3) pytająca, przy podwojeniu czasownika: czy (nie) przedrostek (2.1) nie-
(1.1) 这家餐厅很远，我不要去那里。(zhè jiā cāntīng hěn yuǎn wǒ bú yào qù nàlǐ) → Ta restauracja jest bardzo daleko, nie chcę tam iść. (1.1) 制裁不应用来惩罚全体人民。(zhìcái bú yìngyòng lái chéngfá quántǐ rénmín) → Sankcje nie powinny być stosowane w celu karania całej populacji. (1.2) 这就是为什么他们听不到你。(zhè jiùshì wèishéme tāmen tīng bú dào nǐ) → Dlatego właśnie nie są w stanie cię usłyszeć. (1.2) 我的沙发坐不下这么多人。(wǒde shāfā zuò búxià zhème duō rén) → Na mojej sofie nie da rady usiąść tylu ludzi. (1.3) 你可不可以给他打电话？(nǐ kě bù kěyǐ gěi tā dǎ diànhuà) → Czy (nie) mógłbyś do niego zadzwonić? (1.3) 《帮忙》包不包你的员工折扣。(bāngmáng bāo bù bāo nǐde yuángōng zhékòu) → Czy „Pomoc” nie uwzględnia waszego rabatu dla pracowników? (2.1) kolokacje
(1.1) 不 jest zaprzeczeniem stosowanym uniwersalnie w czasie teraźniejszym, z wyjątkiem czasownika 有 (=mieć, znajdować się), gdzie stosuje się 没; w czasie przeszłym stosuje się 没, natomiast w trybie niedokonanym (=jeszcze nie) 未; dodanie partykuły 了 na końcu zdania z 不 sugeruje zakończenie (=już nie), np.: 我不吃饭。→ Nie jem. (teraz, kiedy to mówię) 我没吃饭。→ Nie jadłam. (wcześniej, zanim zaczęłam mówić) 我未吃饭。→ Jeszcze nie jadłam. (do teraz nie miałam okazji) 我不吃饭了。→ Już nie jem. (teraz, zdążyłam skończyć zanim zaczęłam mówić) dodatkowo, 不 nie stanowi samodzielnego przeczenia → aby odpowiedzieć nie na zadane pytanie, należy dodać po 不 czasownik/przymiotnik, którego dotyczy pytanie, np: 你们现在忙吗？-不忙。→ Czy jesteście teraz zajęci? -Nie (jesteśmy zajęci). 你会说中文吗？-不会。→ Czy umiesz mówić po chińsku? -Nie (umiem). za "samodzielne" przeczenie uznaje się czasem złożenie 不是 (=nie być) (1.2) 不 zamienia się ze zwykłego nie na nie wskazujące brak możliwości w wyniku zmiany szyku zdania - 不 przed czasownikiem to „zwykłe” nie, natomiast umieszczone wewnątrz czasownika znaczy, że czynności z jakiegoś powodu nie można wykonać, np.: 他不打工。→ Nie pracuje. (z dowolnego powodu) 他打不工。→ Nie może pracować. (nie jest w stanie) jeśli czasownik jest jednoznakowy, 不 umieszcza się po, a następnie dodaje partykułę 了, np.: 他不动。→ Nie rusza się. (z dowolnego powodu) 他动不了。→ Nie może się ruszyć. (nie jest w stanie) (1.3) 不 przyjmuje funkcję pytajnika czy (nie) w specyficznym schemacie pytania, gdzie orzeczenie będące przedmiotem pytania zostaje podwojone; schemat takiego pytania to: podmiot + orzeczenie (często skrócone do pierwszego członu) + 不 + orzeczenie (powtórzone, pełne) + pozostała część pytania na przykład: 你认不认识他？ → Czy ty go znasz? ( Ty znasz nie znasz go?) znaczeniowo pytanie takie jest równoważne pytaniu "tradycyjnemu", z użyciem 吗 (=czy), tj.: 你认识他吗？ → Czy ty go znasz?
(1.1) 不但 → nie tylko • 不用 → nie ma co • 不行 → nie dać rady / nie wchodzić w grę • 不如 → nie tak, jak • 不同 → nie taki sam (=różny) (2.1) 不安 → niespokojny • 不便 → niewygodny • 不幸 → nieszczęśliwy • 不大 → niewielki • 不对 → niepoprawny • 不错 → niezły • 不满 → niezadowolony • 不少 → niemało (=wiele) • 不多 → niewiele (=mało) • 不太 → niezbyt • 不一定 → niekoniecznie • 不久 → niedługo • 不够 → niewystarczający • 不满 → niespełna • 不客气 → nieuprzejmy
(1.1) 没 (2.1) 无
(1.2) 得
不在 • 听不懂 • 看不懂 • 听不见 • 看不见 不得了 不过 • 不一会 • 不得了 • 不停 不要 不过 无风不起浪 • 两耳不闻窗外事 • 一病不起 • 一不怕苦，二不怕死 • 一不做二不休 • 一毛不拔 • 心不在焉 • 八九不离十 • 不三不四 • 念念不忘 • 井水不犯河水 • 不要班门弄斧 • 学如逆水行舟，不进则退 • 不好意思 • 对不起
jeśli po 不 występuje słowo/znak czytany w tonie 4 (ˋ), tonacja 不 zmienia się na ton 2 (, )
() フ (fu), ブ (bu)
w złożeniach (1.1) nie-, zły, brzydki (przeczenie)
• • • • • • 不平 • 不快 • 不潔 • 不幸 • 不況 • 不思議 • 寝不足 • 不勉強 • 不注意 • 不動産 • 不合格 • 不必要 • 不意に • 不自由 • 不十分 • 不可欠 • 不可能 • 不完全 • 不景気 • 不健康 • 不規則