cały () , ,
przymiotnik (1.1) zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni (1.2) jedyny, wyłączny (1.3) duży, wielki (1.4) nie uszkodzony
(1.1-4)
(1.1) Człowiek, aby ułatwić sobie podbieranie miodu, począł w całych drzewach wydrążać sztuczne dziuple, czyli wydziaływać je, dziać, a stąd drzewo takie w języku polskim nazwano dzienią lub drzewem dzianem… (1.1) Nie sprzedam panu całej kolekcji, co najwyżej niektóre elementy. (1.2) Ta cela to cały mój świat. (1.3) Mam całą masę problemów. (1.4) Na szczęście żołnierze wrócili cali i zdrowi.
na cały regulator • z całej siły • z całą pewnością
(1.1) wszystek, pełen,
(1.1) częściowy
całość , całka , całostka , scalanie , scalenie , całkowanie , scałkowanie , całkowitość , ocalanie , ocalenie , calizna scalać , scalić , całkować , scałkować , ocalać , ocalić całkowity, całościowy, całkowy cało, całkowicie, całościowo
cała przyjemność po mojej stronie • całe szczęście • cały i zdrowy • na całej linii • szukać dziury w całym • z całego serca • jak mały, to cały, jak wół, to na pół • co powiesz w sekrecie, to wiedzą w całym powiecie • kiedy bal, to bal: całe jajko w barszcz wal • nie pożyczywszy – na tydzień gniewu, pożyczywszy – na cały rok • Bartłomieja cały wrzesień naśladuje, i z nim jesień • biedny kupuje jedną kapotę, ale na całe życie • człowiek uczy się całe życie, a głupi umiera • palec skaleczysz – cała ręka boli • samotnemu cały świat pustynią • mieć cały dom na głowie • Nowy Rok jaki, cały rok taki / jaki Nowy Rok, taki cały rok • jak Nowy Rok jasny i chłodny – cały roczek pogodny i płodny • Makary pogodny, cały styczeń chłodny • święty Idzi cały miesiąc widzi • w tym cały jest ambaras, żeby dwoje chciało na raz • jak pierwszy, drugi, trzeci, taki cały sierpień leci • cała władza w ręce rad
(1.1-4) Od XIV-XV wieku; (por. celý 'cały', целый cełyj 'cały, całkowity', cĕlъ 'cały, zdrowy') z z 'obejmujący całość, nienaruszony, wszystek, pełny, zupełny, zdrowy, prawdziwy' (spokrewniony z hails, hail) z / 'zdrowy, nieuszkodzony, nienaruszony'
angielski: (1.1) whole, entire, all; (1.2) whole, entire, all arabski: (1) جميع baskijski: (1.1) oso; (1.4) onik, osorik białoruski: (1.1) цэлы bułgarski: (1.1) цял; (1.2) цял; (1.3) цял; (1.4) цял, невредим chiński standardowy: (1.1) 全 (quán), 全部 (quánbù), 全体 (quántǐ), o przestrzeni: 遍 (biàn), o zbiorowościach ludzi: 举 (jǔ) chorwacki: (1.1) cijel; (1.2) cijel czeski: (1.1) celý; (1.2) celý; (1.3) celý; (1.4) celý dolnołużycki: (1.1) ceły duński: (1.1) hel; (1.2) hel esperanto: (1.1) tuta; (1.2) tuta; (1.3) tuta; (1.4) nedifektita, sendifekta, sana estoński: (1.1) kogu francuski: (1.1) entier, tout; (1.2) unique; (1.3) tout; (1.4) intact, sain et sauf gudźarati: (1.1) અક્ષત (akṣata); (1.4) અક્ષત (akṣata), અકબંધ (akabandha) hindi: (1.1) सारा (sārā) hiszpański: (1.1) entero, íntegro, todo; (1.2) único, todo; (1.3) grande, todo; (1.4) íntegro, intacto, indemne islandzki: (1.1) heill karpatorusiński: (1.1) цілы kaszubski: (1.1) całi łaciński: (1.1) totus, omnis macedoński: (1.1) цел niderlandzki: (1.1) heel niemiecki: (1.1) ganz; (1.2) ganz; (1.3) ganz norweski (bokmål): (1.1) hel norweski (nynorsk): (1.1) heil nowogrecki: (1.1) ολόκληρος, ολάκερος, όλος; (1.2) μόνος, μοναδικός; (1.4) αβλαβής, ακέραιος, σώος nowopruski: (1.1) pastips polski język migowy: portugalski: (1.1) todo, inteiro; (1.4) intacto, inteiro rosyjski: (1.1) целый, весь; (1.2) весь; (1.3) целый; (1.4) целый rumuński: (1.1) întreg sanskryt: (1.4) अनाहत, अनाहत, अक्षता słowacki: (1.1) celý; (1.2) celý; (1.3) celý; (1.4) celý słoweński: (1.1) ves, cel; (1.2) ves, cel; (1.3) cel; (1.4) cel susu: (1.1) birin szwedzki: (1.1) hel tetum: (1.1) tomak turecki: (1.1) bütün ukraiński: (1.1) цілий wilamowski: (1.1) ganc, gaonc; (1.2) ganc, gaonc; (1.3) ganc, gaonc włoski: (1.1) tutto, intero; (1.2) unico, tutto, solo; (1.3) grande; (1.4) integro, incolume, indenne