Stanisław Maroński (ur. 30 kwietnia 1825 w Gnieźnie, zm. 12 lutego 1907 w Inowrocławiu) – historyk polski, profesor gimnazjalny.
W latach 1847–1852 studiował historię na Uniwersytecie Wrocławskim. Po studiach pracował w szkolnictwie na Pomorzu ucząc języka polskiego, historii i łaciny, w gimnazjach w Chełmnie, Chojnicach i Wejherowie.
Jako historyk zajmował się głównie obszarem nadbałtyckim, a w szczególnie interesowało go Pomorze i jego stosunki z Polską w przeszłości. W 1876 opublikował pracę w języku niemieckim Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen bis zum Jahr 1227. Wykazał w niej liczne związki kulturalne, gospodarcze i polityczne łączące w średniowieczu Pomorze i Polską. Pisał także między innymi o chrześcijaństwie na Pomorzu (Nawrócenie Pomorza) oraz o Kaszubach i Kosznajdrach (O Kaszubach i O Kosznajdrach). Dowodem uznania zasług badawczych w środowisku historyków było zaproszenie w 1880 na uroczystości ku czci Długosza, połączone z kongresem historycznym w Krakowie.
Jego syn, który urodził się w 1857, dostał po ojcu imię Stanisław; do 1863 r. Maroński miał jeszcze czworo innych dzieci. W 1872 z przyczyn zdrowotnych przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Poznaniu. Kontynuował działalność wydając książki i eseje historyczne. Gdy 14 września 1874 zmarła jego żona Leokadia pozostawiając pięcioro dzieci, Maroński przeniósł się na krótko do Nowego koło Świecia, a następnie do Pelplina. Na koniec zamieszkał w Inowrocławiu, gdzie zmarł w wieku 82 lat.
Jako pedagog współpracował z Towarzystwem Pomocy Naukowej, w którym zajmował się opiniowaniem kandydatów do stypendium. W 1871 założył w gimnazjum wejherowskim ogniwo konspiracyjnej organizacji uczniowskiej - kółko filomackie "Wiec". Zasłużył się także stworzeniem biblioteki polskiej dla uczniów.
Swój czas obok pracy historycznej poświęcał również malarstwu, głównie portretując znane osobistości.
Prace O sołtysach w Polsce“ (Über das Schulzenamt in Polen, 1851), „De auguribus Romanis“ (1859), „Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen bis zum Jahr 1227“ (1876), „O nawróceniu Pomorzan“ (Über die Bekehrung der Pommern 1874), Einige linguistisch-historische Bemerkungen und Exkurse anlässlich der Schrift Philippis: „Die von der Marwitz“ (1840), Słowianie meklemburscy (Die mecklenburgischen Slaven 1831), „Rozbiór krytyczny Libri Beneficiorum Jana Laskiego“ (Kritische Analyse der Libri Beneficiorum des Johann Laski 1882), „Herodots Gelonen keine preußisch-litauische Völkerschaft“ (1883), „O założeniu biskupstwa Lebus“ 1883, „Obraz ekonomiczno-statystyczny Archidyecezyi Gnieznieńskiéj w wieku XVI“ (Ökonomisch-statistische Verhältnisse der Erzdiözese Gnesen im XVI. Jahrhundert, 1883), Jan Laski, „Prymas“ (prymas Jan Łaski), 1884
Bibliografia "Zasłużeni ludzie Pomorza Nadwiślańskiego z okresu zaboru pruskiego. Szkice biograficzne", Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk, 1979 Biografia w "Das literarische Deutschland", Verlag der Album-Stiftung (Carl Hinstorff´s Verlag), 1887
Linki zewnętrzne Publikacje Stanisława Marońskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Gnieźnie Kategoria:Ludzie związani z Inowrocławiem Kategoria:Urodzeni w 1825 Kategoria:Zmarli w 1907