Balga (niem. Balga, ros. Бальга) – dawny średniowieczny zamek i osada krzyżacka. Ruiny zamku położone są koło wsi Wiesiołoje (Весёлое) w obwodzie królewieckim, w rejonie bagriatonowskim, nad Zalewem Wiślanym. Balga leży w krainie historycznej Prusy Dolne.
Dojazd z Braniewa przez Mamonowo (niem. Heiligenbeil, pol. Święta Siekierka), za Mamonowem od drogi do Królewca w lewo. Dalej na północny wschód, również nad Zalewem Wiślanym, znajdowała się siedziba sąsiedniej komturii Pokarmin.
Historia
thumb|240px|Zamki Gotyckie w Polsce thumb|100 px|Chorągiew komturii Balgi zdobyta pod Grunwaldem W 1238 Krzyżacy zdobyli pruski gród Honeda (na terenie lauksu Wuntenowe) należący do Warmów, gdzie w roku następnym założyli zamek. Od 1250 Balga była siedzibą komturii, która rozciągała się pasem na południowy wschód, sięgając do Pisza i Ełku. Komturzy Balgi czasowo pełnili jednocześnie funkcję wójta Natangii. Komturia zaliczała się do Prus Dolnych, dlatego podlegała wielkiemu marszałkowi w Królewcu.
Balga ze względu na położenie (komunikacja wodna) nie została zdobyta w czasie powstań pruskich. W 1253 przez Balgę na Sambię kierowała się wyprawa z królem czeskim Przemysłem Ottokarem II. W tym czasie kończono budowę nowego zamku przeznaczonego dla konwentu. Budowlę uzupełniono o przedzamcze na początku XIV wieku. Zamek został rozebrany na początku XVII wieku, a materiał budowlany wykorzystano na budowę twierdzy w Piławie (niem. Pillau). Do 1945 roku Balga liczyła ponad 700 mieszkańców.
Teraźniejszość Obecnie Balga jest miejscowością niezamieszkaną, a z dawnej zabudowy niemalże nic nie dotrwało do naszych czasów. Po zamku pozostały odkryte fundamenty oraz ruiny przedzamcza, częściowo odrestaurowanego przed II wojną światową. W pobliżu pozostałości zamku znajdują się ruiny kościoła św. Mikołaja z XIV wieku z zachowanymi fragmentami murów obwodowych i portalem zdobionym kamieniami przywiezionymi z Ziemi Świętej oraz resztkami malowideł ściennych.
Kościół parafialny w Baldze przed 1525 należał do archiprezbiteratu w Braniewie.
W miejscowości znajduje się męski skit Obrazu Chrystusa Zbawiciela Nie Ludzką Ręką Uczynionego, podlegający eparchii kaliningradzkiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Zobacz też komturzy bałgijscy
Przypisy
Bibliografia Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998,
Linki zewnętrzne
www.balga.de – strona z opisem historii miejscowości, zdjęciami i wspomnieniami mieszkańców
Kategoria:Opuszczone miejscowości w Rosji Kategoria:Zamki krzyżackie w Rosji Kategoria:Ruiny zamków Kategoria:Miejscowości w obwodzie królewieckim Kategoria:Rejon bagrationowski