I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również I Konkurs Chopinowski; nazwa historyczna Pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistów im. Szopena) – pierwsza, inauguracyjna edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 23 stycznia 1927 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Warszawskie Towarzystwo Muzyczne.
Charakterystyka konkursu mały|Zdobywca II nagrody Stanisław Szpinalski mały|Zdobywczyni III nagrody Róża Etkin Inicjatorem konkursu był pianista i pedagog Jerzy Żurawlew, który pod wpływem Aleksandra Michałowskiego – wybitnego interpretatora dzieł Fryderyka Chopina – w 1925 rozpoczął starania o pozyskanie środków na zorganizowanie konkursu pianistycznego. Pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina odbył się dzięki finansowym wsparciu Henryka Rewkiewicza - przedsiębiorcy, miłośnika muzyki, członka zarządu Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Pomysłodawca konkursu tak m.in. wspominał ten moment:
Patronat nad konkursem objął prezydent RP Ignacy Mościcki. Miejscem przesłuchań konkursowych była sala koncertowa Filharmonii Warszawskiej.
W konkursie mogli wystąpić kandydaci mający co najwyżej 28 lat. Wzięło w nim udział ostatecznie 26 pianistów z 8 krajów (16 z Polski, 4 z ZSRR oraz po 1 z Austrii, Belgii, Holandii, Łotwy, Szwajcarii i Węgier). Konkurs odbył się w dniach 23–30 stycznia 1927, choć pierwotnie planowano jego rozpoczęcie na 15 października 1926 w dniu odsłonięcia w Łazienkach Królewskich pomnika Fryderyka Chopina dłuta Wacława Szymanowskiego. Był on dwuetapowy (eliminacje i finał). Zwyciężył Rosjanin Lew Oborin. Warto dodać, że wśród reprezentantów Związku Radzieckiego znalazł się 20-letni wówczas Dmitrij Szostakowicz, późniejszy wybitny kompozytor XX wieku, lecz w konkursie otrzymał on jedynie wyróżnienie.
Profesor Stanisław Niewiadomski o zwycięzcy Oborinie tak m.in. napisał w prasie warszawskiej:
Podczas I Konkursu Chopinowskiego jury składało się prawie wyłącznie z przedstawicieli polskiego środowiska muzycznego. Jurorzy oceniali występ pianisty przyznając mu punkty w skali od 0 do 12 na każdym etapie. Suma punktów uzyskanych w eliminacjach i finale decydowała o ostatecznej klasyfikacji.
Komitet organizacyjny Komitet organizacyjny konkursu Lp. Osoba Informacje dodatkowe 1. Leopold Binental skrzypek, chopinolog 2. Władysław de Bondy pisarz, poeta 3. Tadeusz Czerniawski kompozytor 4. Włodzimierz Czetwertyński prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki 5. Mateusz Gliński dyrygent, krytyk muzyczny 6. Tadeusz Stanisław Grabowski historyk 7. Ferdynand Hoesick chopinolog, wydawca 8. Juliusz Kaden-Bandrowski pisarz, publicysta 9. Witold Maliszewski kompozytor, dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego im. Stanisława Moniuszki 10. Aleksander Michałowski pianista 11. Antoni Ponikowski prezes Rady Naczelnej Zjednoczenia Polskich Związków Śpiewaczych i Muzycznych 12. Felicjan Szopski kompozytor i krytyk muzyczny 13. Józef Śmidowicz pianista, profesor Konserwatorium Warszawskiego 14. Michał Wyszyński dyrygent
Kalendarium 23px Kalendarz konkursu Faza konkursu Data23.0124.0125.0126.0127.0128.0129.0130.01 Ceremonia otwarcia 11:00 Eliminacje 12:30 12:30 12:30 12:30 12:30 12:30 Finał 16:00 12:00 Ceremonia zamknięcia 12:00
Jury mały|Przewodniczący jury Witold Maliszewski Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie: 35px Skład jury Lp.JurorKraj Funkcja Informacje dodatkowe 1. Witold Maliszewski przewodniczący jury kompozytor 2. Zygmunt Butkiewicz członek jury pianista, Konserwatorium Poznańskie 3. Zbigniew Drzewiecki członek jury pianista, Konserwatorium Warszawskie 4. członek jury pianista, Konserwatorium w Weimarze 5. Piotr Maszyński członek jury kompozytor i dyrygent chóralny 6. Aleksander Michałowski członek jury pianista 7. Henryk Melcer członek jury kompozytor, Konserwatorium Warszawskie 8. Zofia Rabcewicz członek jury pianistka, Konserwatorium Warszawskie 9. Adam Sołtys członek jury muzykolog, Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie 10. Felicjan Szopski członek jury kompozytor i krytyk muzyczny 11. Józef Śmidowicz członek jury pianista 12. Józef Turczyński członek jury pianista, Konserwatorium Warszawskie 13. Adam Wyleżyński członek jury Konserwatorium Wileńskie 14. Jerzy Żurawlew członek jury pianista, inicjator Konkursu
Repertuar W konkursie wykonywane były z pamięci wyłącznie utwory Fryderyka Chopina. W eliminacjach kandydaci wykonywali wybrane utwory spośród wyszczególnionych w regulaminie: nokturnów, etiud, preludiów, obowiązkowo – Polonez fis-moll op. 44, ballad oraz mazurków. 48px Wykaz utworów Eliminacje Dwa z następujących nokturnów:Nokturn b-moll op. 9 nr 1Nokturn Fis-dur op. 15 nr 2Nokturn g-moll op. 15 nr 3Nokturn cis-moll op. 27 nr 1Nokturn Des-dur op. 27 nr 2Nokturn G-dur op. 37 nr 2Nokturn c-moll op. 48 nr 1 Dwie z następujących etiud:Etiuda a-moll op. 10 nr 2Etiuda cis-moll op. 10 nr 4Etiuda Ges-dur op. 10 nr 5Etiuda As-dur op. 25 nr 1Etiuda gis-moll op. 25 nr 6Etiuda cis-moll op. 25 nr 7Etiuda Ges-dur op. 25 nr 9Etiuda a-moll op. 25 nr 11 Dwa preludia:Preludium fis-moll op. 28 nr 8Preludium b-moll op. 28 nr 16Polonez fis-moll op. 44 Jedna dowolna ballada:Ballada g-moll op. 23Ballada F-dur op. 38Ballada As-dur op. 47Ballada f-moll op. 52 Dwa z następujących mazurków:Mazurek f-moll op. 7 nr 3Mazurek h-moll op. 33 nr 4Mazurek cis-moll op. 50 nr 3Mazurek cis-moll op. 63 nr 3Mazurek a-moll op. 67 nr 4 Finał Jeden z koncertów:Koncert fortepianowy e-moll op. 11 cz. 1 i 2 lub cz. 2 i 3alboKoncert fortepianowy f-moll op. 21 cz. 1 i 2 lub cz. 2 i 3
Konkurs Ceremonia otwarcia W sali Filharmonii Warszawskiej 23 stycznia 1927 o godzinie 11:00 rozpoczęła się ceremonia inauguracji I Konkursu Chopinowskiego, podczas której orkiestra pod batutą Emila Młynarskiego odegrała Poloneza op. 53 Fryderyka Chopina, po czym w krótkich przemówieniach wystąpili dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, prof. Witold Maliszewski, a następnie głos zabrał (przemawiając po francusku) prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, Włodzimierz Czetwertyński.
Eliminacje Po ceremonii otwarcia (23 stycznia) rozpoczęły się pierwsze przesłuchania konkursowe w kolejności ustalonej drogą losowania. Jako pierwsi wystąpili kolejno: Bolesław Woytowicz, Stanisław Chętkowski, Leopold Münzer i Wanda Piasecka. Przesłuchania eliminacyjne zakończyła 28 stycznia Polka Janina Wysocka-Ochlewska. 25px Uczestnicy I Konkursu Chopinowskiego Lp. Uczestnik Kraj 1. Guillaume Mombaerts 2. Théo van der Pas 3. Lauma Reinholde 4. Maria Barówna 5. Ludmiła Berkwitz 6. Stanisław Chętkowski 7. Róża Etkin 8. Jakub Gimpel 9. Maryla Jonasówna Lp. Uczestnik Kraj 10. Eugenia Lewkowec 11. Leopold Münzer 12. Wanda Piasecka 13. Edward Prażmowski 14. Stanisław Szpinalski 15. Henryk Sztompka 16. Maria Wiłkomirska 17. Celina Wohlmann 18. Bolesław Woytowicz Lp. Uczestnik Kraj 19. Janina Wysocka-Ochlewska 20. Robert Goldsand 21. Gertruda Swoboda 22. Mignon Marschalkó 23. Jurij Briuszkow 24. Grigorij Ginzburg 25. Lew Oborin 26. Dmitrij Szostakowicz
Finał Po zakończeniu przesłuchań eliminacyjnych 28 stycznia jury przystąpiło do wyłonienia finalistów. Po półtoragodzinnych obradach o godzinie 15:45 przewodniczący jury Witold Maliszewski ogłosił listę 8 pianistów (po czterech z Polski i ZSRR) dopuszczonych do przesłuchań finałowych. Tego samego dnia przesłuchania finałowe z Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Warszawskiej pod batutą Emila Młynarskiego rozpoczął Polak Leopold Münzer, wykonując dwie części I Koncertu fortepianowego e-moll op. 11, Fryderyka Chopina. W finale należało wykonać (I i II lub II i III) część z wybranego koncertu fortepianowego. Rosjanin Jurij Briuszkow, który zakwalifikował się do finału, na skutek odniesionej kontuzji ręki zrezygnował z występu, a zastąpił go Polak Edward Prażmowski, który zakończył przesłuchania finałowe. 25px Finaliści Lp. Finalista KrajKoncert finałowy 1. Róża Etkin f-moll op. 21 2. Leopold Münzer e-moll op. 11 3. Edward Prażmowski e-moll op. 11 4. Stanisław Szpinalski f-moll op. 21 5. Henryk Sztompka f-moll op. 21 6. Grigorij Ginzburg e-moll op. 11 7. Lew Oborin f-moll op. 21 8. Dmitrij Szostakowicz e-moll op. 11
Ceremonia zamknięcia 30 stycznia o godz. 12 rozpoczęła się ceremonia zamknięcia I Konkursu Chopinowskiego. Po ogłoszeniu wyników, wręczeniu nagród i okolicznościowych dyplomów, głos zabrał przewodniczący jury Witold Maliszewski, motywując podjęte rozstrzygnięcia. Następnie wystąpili z koncertem laureatów: Róża Etkin, grając Koncert f-moll op. 21, Lew Oborin (Fantazja f-moll op. 49, Nokturn c-moll, dwa preludia i Polonez fis-moll op. 44) oraz Stanisław Szpinalski (Koncert f-moll op. 21).
Nagrody i wyróżnienia Po zakończeniu występu ostatniego finalisty jury przystąpiło do końcowych obrad (29 stycznia) podając około 22:30 ostateczne rezultaty konkursu. Wszyscy laureaci otrzymali stosownie do zajętego miejsca odpowiednią nagrodę finansową, wyróżnieni okolicznościowy dyplom honorowy, a pozostali dyplomy uczestnictwa. 18px Nagrody główne Nagroda Laureat Kraj Wysokość nagrodyFundator nagrody 1 Lew Oborin 5000 zł Prezydent RP 2 Stanisław Szpinalski 3000 zł Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego 3 Róża Etkin 2000 zł Prezydent miasta stołecznego Warszawy 4 Grigorij Ginzburg 1000 zł Wyższa Szkoła Muzyczna im. Fryderyka Chopina w Warszawie Wyróżnienia Wyróżniony KrajWyróżnienie Jurij Briuszkow Dyplom honorowy Jakub Gimpel Guillaume Mombaerts Leopold Münzer Théo van der Pas Edward Prażmowski Dmitrij Szostakowicz Bolesław Woytowicz Nagroda Specjalna Nagroda Nagrodzony Kraj Fundator nagrody Najlepsze wykonanie mazurków Henryk Sztompka Polskie Radio
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, 01 Kategoria:1927 w Polsce Kategoria:1927 w muzyce