mały|Proporczyk Międzynarodowej Klasy 5O5

International 505 – monotypowa, jednokadłubowa i dwumiejscowa łódka z symetrycznym spinakerem, wykorzystująca jeden trapez dla załoganta. Łódka o wysokich osiągach i wymagająca przy silnym wietrze. 5O5 jest wyjątkowo stabilną łódką i łatwiej ją kontrolować niż wiele mniejszych łódek z trapezem.

Historia W 1953 roku John Westell zaprojektował łódkę „Coronet” o długości i prawie żagli. Projekt żaglówki startował w konkursach selekcyjnych International Yacht Racing Union (IYRU) w La Baule we Francji w 1953 roku na nową dwuosobową łódź na igrzyska olimpijskie. Latającym Holender już rok wcześniej został wybrany w Holandii i do prób w La Baule zostały dopuszczone dwie łódki tej klasy oraz po jednej z każdej innej. Każdy Latający Holender płynął inną stroną trasy i zazwyczaj jeden z nich był pierwszy na górnym znaku. Mimo tak dziwnej sytuacji Cornet prowadził w punktacji w bardzo wszechstronnej serii prób. mały|Liczne regulacje stosowane w jachtach klasy 505 pozwalają na ustawienie takielunku i żagli w optymalny sposób w zależności od siły wiatru i fali na akwenie. W 1953 roku Alain Cettier, prezes Stowarzyszenia Caneton (AS.PRO.CA) we Francji, poprosił Westella, w imieniu stowarzyszenia, o zmodyfikowanie jego konstrukcji Coronet, aby stworzyć dla nich pięciometrową łódkę, która spełniłaby wymagania klasy Caneton, a jednocześnie byłaby nowoczesną łódką dla dwóch zawodników średniej wagi. Westell zmniejszył powierzchnię żagla o oraz długość z do pięciu metrów z dokładnością do jednego procenta.

Alain Cettier, wsparty przez Jeana-Jacques'a Herbulota, Jeana Peytela, Jacques'a Lebruna i François Laverne'a, zaproponował przyjęcie tego nowego projektu. Zgromadzenie przegłosowało prawie jednogłośnie (bez 4 głosów) przyjęcie projektu na walnym zgromadzeniu w październiku 1954. Dzięki takie postawie stowarzyszenia nowa łódka „Caneton 5O5" uzyskała status francuskiej klasy narodowej i to zanim wybudowano choć jeden egzemplarz.

Wkrótce zbudowano jedną łódź w warsztacie fotograficzny użyczonym przez Alberta Daniela Mazo. Michel Bigoin wykonał formę i zbudował kadłub razem z Georges Labourdette. Materiały częściowo dostarczyli Alain Coyaud (dyrektor "Cahiers du Yachting"), farby z St. Querolles, żagle od Marioles itp. Ponieważ kadłub był budowany w małym zakładzie, to żeby go wyciągnąć trzeba było zdjać framugę i częściowo zburzyć ścianę.

Łódź wodowano w Meulan w Wielki Czwartek 1954. Po Wielkanocy następna została zwodowana w Anglii. Pod koniec sierpnia w Ouistreham sześć z siedmiu zbudowanych łodzi startowało w Międzynarodowym Pucharze Drużynowym YCIF, tworząc międzynarodowe stowarzyszenie pod przewodnictwem Cettera.

W niecałe dwa lata po premierze „Caneton 5O5" osiągna sporą popularność wśród żeglarzy. Klasa uzyskała międzynarodowy status z IYRU w 1955 roku. Po spełnieniu wymagania wyprodukowania 100 łodzi klasy. Od tego momentu łódka przestaje być nazywana „Caneton 5O5" i zostaje samo 5O5. Po angielsku wymawiane jako „five-o-five”.

Polskie Stowarzyszenie Klasy 505 Z inicjatywą założenia Stowarzyszenia wyszedł 12 grudnia 2007 Piotr Żółtowski, który zapoczątkował dyskusję o stowarzyszeniu. Stowarzyszenie zostało zarejestrowane 12 września 2008 roku w Gdyni i wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000313296.

Floty 5O5 jest bardzo popularną międzynarodową klasą i aktywnie ścigają na niej zawodnicy w 18 krajach na całym Świecie, z największą liczbą w Niemczech, USA, Wielkiej Brytanii i Australii. Mistrzostwa świata odbywają się co roku w różnych miejscach na całym globie, na przemian w Europie, Ameryce Północnej i na półkuli południowej. Regularnie przyciągają one na start ponad 100 łódek. Na Mistrzostwach Świata w 2012 roku w La Rochelle we Francji było 188 łodzi. 5O5 również może pływać we flotcie mieszanej przy użyciu schematu HCP Portsmouth Yardstick. Numer Portsmouth (podawany w Wielkiej Brytanii) to 902 oraz D-PN (administrowane w USA) jako 79.8.

Nie ma zbyt wielu flot w tradycyjnym znaczeniu tego pojęcia z łódkami stojącymi obok siebie w klubie. Regularne uczestnictwo w typowych „wyścigach klubowych” nie jest raczej praktykowane. Łatwość transportu i przechowywania łódki w połączeniu z jej złożonością, która wymaga angażowania się w majsterkowanie, jak i nieco ryzykowne pozostawienie bez nadzoru na parkingu, spowodowało, że wielu właścicieli trzyma je „pod domem”. Floty to przede wszystkim kolektywy żeglarzy, którzy utrzymują kontakt i szkolą się w dogodnym miejscu, zazwyczaj zgodnie z regionalnym kalendarzem imprez 5O5, który może obejmować całoroczne cykle, regaty regionalne, krajowe czy mistrzostwa świata. W szczególności Europa ma dobrze zorganizowany kalendarz wydarzeń, który przyciąga żeglarzy z całego kontynentu, z dużym udziałem załóg z całego Świata, szczególnie w tych latach w których to w Europie rozgrywane są Mistrzostwa Świata. Najlepsze miejsca, ze względu na łatwość podróżowania, to Hyeres, Jezioro Garda, Kilonia.

W Polsce od wielu lat rozgrywany jest cykl Pucharu Polski składający się z 6 regat w kilku dogodnych miejscach: Gdynia, Krynica Morska, Świnoujście, Szczecin i Zbąszyń}

Miejsca gdzie znajdują się ośrodki z dużą liczbą żeglujących na 5o5:

Brisbane, Coffs Harbour, Adelaide, Fremantle Marblehead, Rye, Annapolis, Clearwater, San Diego, Long Beach, San Francisco/Santa Cruz, Seattle/Bellingham Anglia (sporo miejsc), Szkocja Kolonia, Warnemünde Szczecin, Trójmiasto, Warszawa Finlandia, Szwecja, Dania, Francja, Włochy, Szwajcaria, Irlandia Ottawa/Kingston, Toronto, Vancouver Port Elizabeth

Łódka Kadłuby we wczesnych latach pięćdziesiątych XX wieku były budowane z wodoodpornej sklejki i wiele z nich nadal nadaje się do ścigania. Nowe kadłuby są budowane z zastosowaniem kompozytów: mat z włókna szklanego, włókna węglowego oraz z użyciem żywic: winyloestrowych lub epoksydowych. Rdzenie kadłubów są wypełnione pianką, balsą lub Nomexem w celu zwiększenia sztywność i wytrzymałość. Kadłuby pozostają konkurencyjne przez ponad dziesięć lat, a łodzie w tym wieku kilkakrotnie wygrywały wyścigi w dużych mistrzostwach. Drzewce tradycyjnie były stopami aluminium, ale ostatnie zmiany reguł pozwoliły na użycie włókna węglowego na bomy i spinakerbomy. Wyjątkiem są maszty, które muszą pozostać aluminiowe lub drewniane.

Kształt kadłuba i kształt żagli są ściśle kontrolowane, podczas gdy omasztowanie, płetwy oraz takielunek ruchomy pozostają dowolne. Pozwala to na różnorodne okuwanie łodzi zgodne z preferencjami żeglarza, a nie narzucone przez reguły klasowe (tak jak na przykład dla klasy Laser). Sprzęt ma ogromne możliwości regulacji, tak aby sprostać warunkom wietrznym i stanowi morza, w wyniku czego łódka może pływać we względnie szerokim zakresie prędkości wiatru i być obsługiwana przez różne załogi. Zespoły występują w wielu kombinacjach wieku i płci. Do 2009 roku wybudowano ponad 9 tysięcy egzemplarzy pięćsetpiątki, a aktualnie (czerwiec 2018) wydawane numery zaczynają się powyżej 9200. Trzeba tutaj dodać, że numery nadawane są od początku istnienia klasy po kolei, więc nie ma powtarzających się numerów narodowych (poza kilkoma drobnymi wpadkami, znane są trzy: 7772, 7847, 8556). Kadłub zmieniając kraj nie zmienia numeru, zmieniają się tylko litery na żaglu kodujące kraj.

W ciągu sześćdziesięcioletniej historii klasy łódka była produkowana przez wiele firm. Obecnie najczęściej produkują ją firmy Rondar oraz Ovington. Ta ostatnia była kiedyś podwykonawcą, który budował kadłuby dla Rondara. Aktualnie budują własne kadłuby oraz dostarczają też okute i gotowe do pływania łódki.

Lista aktualnych producentów:

Budowniczy Kraj Opis Strona WWW Rondar Raceboats Kadłuby i kompletne łódki https://www.rondarraceboats.com Ovington Boats Tylko nieokute kadłuby https://www.ovingtonboats.com Parker 505 Kadłuby i kompletne łódki W 2009 firma została postawiona w stan likwidacji. Van Munster Boats Kadłuby i kompletne łódki https://www.vanmunsterboats.com Duvoisin Nautique Tylko nieokute kadłuby http://duvoisinnautique.ch/en

Łódka przeznaczona jest dla żeglarzy, którzy kupują nieokute kadłuby, drzewca i płetwy, a następnie okuwają swoje łodzie. W efekcie istnieje wiele różnych konfiguracji, z wyraźnymi regionalnymi preferencjami. Na przykład amerykańskie łodzie często mają tradycyjnie szoty umieszczone na noku bomu, podczas gdy w Europie to się właściwie nie zdarza. Doprowadziło to do powstania kilku firm, prowadzonych przez odnoszących sukcesy 505 żeglarzy, którzy opracowali standardowe konfiguracje olinowania i sprzedali kompletne łodzie na bazie odkrytych kadłubów pochodzących od budowniczych. Należą do nich Holger Jess z SegelsportJESS w Kilonii, Ian Pinnell z Pinnell & Bax w Northampton. Dla wielu zestawów konfiguracji opublikowano dokładne ustawienia olinowania, co podwyższa poziom regat.

Jeżeli chodzi o żagle, to rynek jest zdominowane przez kilka firm je produkujących: Pinnell & Bax w Wielkiej Brytanii, Bojsen-Møller w Europie oraz Glaser i North w Ameryce Północnej.

W Polsce do produkcji kadłubów przymierzyła się firma BlueBlue, ale po wytworzeniu 3 kadłubów nie kontynuowała ich budowy. Firma posiada kopyta potrzebne do wytworzenia kadłuba. Żagle szyje i klei firma Narval.

Charakterystyka żeglowania 5O5 to dość duża łódka jak na standardy dinghy, z potężnym spinakerem, który został dodatkowo zwiększony w 2000 roku i wprowadzony do użycia od października 2001 roku. Klasa jest uważana za klasę dla dorosłych, a załogi zazwyczaj mają łączną masę w zakresie od 150 do 185 kg. Wyjątkowo dobrze zrównoważona w czasie używania foka i grota, nawet przy dużym wietrze. Wiele łódek używa niepodnoszonej płetwy sterowej, co w przypadku startu z plaży wymaga odpłynięcia bez niego na głębszą wodę. W kursach na wiatr 5O5 wchodzi w ślizg w wietrze już od 10 węzłów. Pływanie z wiatrem jest bardzo ekscytujące, a sama łódka zachowuje się bardzo dobrze i stabilnie. Przy wiatrach powyżej 12 węzłów korzystne jest pływanie baksztagami, wykorzystując oczywiste zalety takiego kierunku względem wiatru w celu poruszania się w ciągłym ślizgu. Z dużym spinakerem i pojedynczym bomem spinakera zwrot z wiatrem to szczególnie wymagający manewr i konsekwentne definiuję się go jako „rytuał przejścia” pomiędzy nowicjuszami a zaawansowanymi załogami. Od wielu lat to rozwiązanie jest zastępowane przez podwójny bom spinaker, który ogranicza konieczność przebywania załoganta w okolicach masztu w czasie zwrotu oraz pozwala na bezpieczniejsze i zdecydowanie szybszy zwrot przez rufę.

Nawet po sześćdziesięciu latach 5O5 pozostaje jedną z najbardziej wyrafinowanych i satysfakcjonujących żaglówek. Lista żeglarzy 5O5 obejmuje wielu najlepszych na świecie zawodowych żeglarzy, z których wielu uczestniczy w dużych imprezach. Na podium w regatach europejskich i światowych często goszczą olimpijczycy, czy uczestnicy Pucharu Ameryki.

Przyszłość Klasa 5O5 bez problemu nadąża za nowinkami technologicznymi, utrzymując aktualność klasy i jej znaczenie, ale bez ryzyka wykluczenia już istniejących łodzi. Próbowano kilku eksperymentalnych modyfikacji reguł klasowych, które obejmowały utworzenie systemu podwójnych trapezów, instalację bukszprytu i użycie asymetrycznego spinakera. Do chwili obecnej nie zostały one przyjęte przez Stowarzyszenie Klasy 5O5.

Wydarzenia Mistrzostwa świata Mistrzostwa świata klasy 5O5 to coroczne regaty wyłaniające najlepszych żeglarzy klasy.