thumb|Karolina Kuszlewicz, Bartek Sabela, Sylwia Spurek Sylwia Iwona Spurek (ur. 29 stycznia 1976 w Skarżysku-Kamiennej) – polska prawniczka oraz działaczka społeczna i polityczna. Doktor nauk prawnych, wykładowczyni akademicka, radczyni prawna, legislatorka. Specjalizuje się w prawie karnym. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego oraz Polskiego Towarzystwa Legislacyjnego. W latach 2015–2019 zastępczyni rzecznika praw obywatelskich, w latach 2019–2024 deputowana do Parlamentu Europejskiego IX kadencji. Od września 2024 pracuje w Woodrow Wilson International Center for Scholars w Waszyngtonie DC.
Życiorys Wykształcenie i kariera naukowa Od 1991 uczęszczała do II Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza w Skarżysku-Kamiennej, w którym zdała maturę w 1995. W 2000 ukończyła studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. Pracę magisterską poświęciła problematyce udziału organizacji kobiecych w postępowaniu cywilnym. W tym samym roku była stypendystką Legal Fellowship Program i uczestniczką zajęć International Women’s Human Rights Clinic na City University of New York. W trakcie pobytu w Nowym Jorku zaangażowała się w kampanię wyborczą Hillary Clinton z 2000 roku. W 2004 ukończyła aplikację legislacyjną.
Była wykładowczynią m.in. na Gender Studies na Uniwersytecie Warszawskim oraz w Polskiej Akademii Nauk na studiach podyplomowych Gender Mainstreamingu. Jest autorką publikacji z zakresu problemu przemocy w rodzinie, równego traktowania i dyskryminacji. Posiada certyfikat specjalistki w zakresie pomocy ofiarom przemocy Ogólnopolskiego Pogotowia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” IPZ PTP. W 2012 obroniła rozprawę doktorską na temat prawnych aspektów przeciwdziałania przemocy w rodzinie, ze skupieniem na izolacji sprawcy od ofiary (jej promotorką była Eleonora Zielińska).
Spurek zasiada w komisji eksperckiej European Vegan Summit.
Kariera zawodowa Od 2002 do 2005 pracowała w Sekretariacie Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn, kiedy funkcję tę pełniła Izabela Jaruga-Nowacka, gdzie zajmowała się m.in. rządowym projektem ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. W 2005 rozpoczęła współpracę z Magdaleną Środą jako jej rzeczniczka prasowa. W latach 2008–2015 była członkinią Zespołu do spraw Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przy Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W latach 2010–2012 była przedstawicielką Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Komitecie Ochrony Praw. Do 2014 była radcą Prezesa Rady Ministrów w Departamencie Prawnym Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Następnie, do czerwca 2015 była wiceszefową Biura Pełnomocniczki Rządu do Spraw Równego Traktowania i odpowiadała między innymi za koordynację prac rządowych nad ratyfikacją Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. 22 września 2015 została zastępczynią rzecznika praw obywatelskich ds. równego traktowania. Złożyła rezygnację z tej funkcji z dniem 28 lutego 2019, w związku z planami zaangażowania politycznego.
Działalność społeczna Współfundatorka pierwszego w Polsce wegańskiego think-tanku Green REV Institute. Od 2021 publikuje podcast Prawo Spurek, w którym porusza problem łamania praw kobiet, zwierząt i mniejszości. Podcast pojawia się na łamach Krytyki Politycznej i w serwisach podcastowych.
W marcu 2019 wraz z partnerem Marcinem Anaszewiczem wydała książkę Związek partnerski, rozmowy o Polsce, a cały zysk ze sprzedaży książki został przekazany na rzecz fundacji Międzynarodowy Ruch na Rzecz Zwierząt Viva!.
Prawa kobiet Ekspertka European Institute for Gender Equality (UE), Gender Equality Unit (CoE) i United Nations Population Fund (UNDP). W latach 2017–2019 członkini zarządu Equinet. Do 2019 członkini honorowa Rady Programowej Funduszu Feministycznego Femfund, zbierającego fundusze i przyznającego granty organizacjom feministycznym. Spurek wsparła Czarny Protest w 2020 r.
Określiła cyberprzemoc wobec kobiet jako „nową twarz starego problemu”. Spurek podkreśla, że mężczyźni również doświadcezają tej formy przemocy, ale w swoich działaniach pragnie zwrócić uwagę na skalę i charakter przemocy, jakiej doświadczają kobiety – mówi, że jest ona specyficzna, wskazując, że kobiety atakowane są za wygląd, życie prywatne, rodzinne, intymne, grozi się im przemocą seksualną, czego nie doświadczają zazwyczaj mężczyźni.
16 Dni Akcji Przeciwko Przemocy ze względu na płeć Od wielu lat bierze udział w obchodach 16 Dni Akcji Przeciwko Przemocy ze względu na płeć.
W 2017 roku kampanię Spurek pt. Trzymam Stronę Kobiet przeciwko przemocy wobec kobiet wsparli m.in. Jan Englert, Andrzej Seweryn, Kacper Kuszewski, Szymon Majewski, Arkadiusz Jakubik oraz Andrzej Wrona i Artur Siódmak. W 2018 Spurek zwróciła uwagę na znaczenie świadków przemocy domowej. W 2019 roku Spurek skupiła się na obalaniu mitów na temat przemocy wobec kobiet. W 2020 roku w ramach kampanii przeciwko przemocy wobec kobiet Spurek wystąpiła razem ze swoim mężem Marcinem Anaszewiczem. Jej celem było pokazanie roli mężczyzn w walce z przemocą wobec kobiet. W 2021 roku wydała bezpłatną publikację Nasza Konwencja stanowiącą pierwsze, pełne wydanie treści Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. W 2022 roku swoją kampanię społeczną poświęciła cyberprzemocy wobec kobiet. W spocie wideo zamieściła prawdziwe komentarze i groźby, które otrzymała pod swoimi wpisami w mediach społecznościowych. Z okazji kampanii 16 Dni Przeciw Przemocy wobec Kobiet dwukrotnie wysyłała list do Ursuli von der Leyen, zwracając uwagę na problem przemocy wobec kobiet i wskazując zapobiegawcze i pomocowe środki prawne i pozaprawne, które powinna rozważyć Komisja Europejska. W 2020 roku wysłała podobny list do Mateusza Morawieckiego, w sprawie ratyfikacji Konwencji Antyprzemocowej.
W 2022 i 2023 roku swoje kampanie społeczne poświęciła cyberprzemocy wobec kobiet. W kontrowersyjnym spocie wideo pt. „Czy powiedziałbyś tak do swojej matki?” zamieściła prawdziwe komentarze i groźby, które otrzymała pod swoimi wpisami w mediach społecznościowych.
Kwestia przemocy Spurek apeluje o walkę z przemocą poprzez zmianę systemu ochrony. Jedną z reform, jaką zaproponowała, jest przeniesienie odpowiedzialności za obdukcję z ofiary na organy ścigania. Podniosła potrzebę podnoszenia świadomości społecznej i edukowania służb, które interweniują w przypadkach przemocy, zwłaszcza domowej. Apeluje o usystematyzowanie pomocy, na jaką mogą liczyć ofiary – pomoc prawną, psychologiczną, administracyjną.
Jako zastępczyni rzecznika praw obywatelskich ds. równego traktowania, Spurek zwracała uwagę na problem przemocy, jakiej doświadczają dzieci i kar cielesnych. Podnosiła tę tematykę również po zakończeniu pracy na tym stanowisku i jako polityczka.
W 2019 roku w swojej kampanii w ramach 16 Dni Przeciw Przemocy wobec Kobiet przyznała, że była ofiarą przemocy jak dziecko.
Zaapelowała o uznanie każdej formy cyberprzemocy za przestępstwo we wszystkich Państwach Członkowskich.
Prawa mniejszości oraz osób LGBT Regularnie uczestniczy w marszach równości w Polsce. Aktywnie działa na rzecz praw mniejszości, w tym osób LGBTQIA+. Domaga się uznania ich praw, w tym równości małżeńskiej, prawa do adopcji, nowoczesnych regulacji dot. uzgodnienia płci lub korekty płci, dobrej edukacji antydyskryminacyjnej i ochrony przed mową nienawiści. Podczas marszu równości w Szczecinie w 2022 roku Spurek stwierdziła, że „przyzwoity człowiek, każdy polityk i każda polityczka powinien stać tu – tu, gdzie szacunek i gdzie akceptacja”. Dodała też, że każda osoba stojąca na czele partii opozycyjnej, mająca ambicje na naprawę Polski „po PiS”, ma obowiązek stać ramię w ramię z osobami, których prawa są łamane – z gejami, lesbijkami i osobami transpłciowymi. link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marsz%20Wyzwolenia%20Zwierzat%20-%20Sylwia%20Spurek.jpg|mały|Sylwia Spurek podczas przemowy na zakończenie Marszu Wyzwolenia Zwierząt (2022).
Prawa zwierząt Sylwia Spurek deklaruje się jako weganka i obrończyni praw zwierząt. Jest propagatorką języka, który podkreśla autonomię i podmiotowość zwierząt.
Edukacja klimatyczna W marcu 2024 wraz z ekspertami i ekspertkami wystąpiła do Ministry Edukacji Narodowej Barbary Nowackiej z apelem o wprowadzenie do programów i podręczników szkolnych treści obejmujących elementy nauki o środowisku, prawach zwierząt i zrównoważonego rozwoju.
Upamiętnienie ofiar tzw. Masakry w Montrealu W kwietniu 2024 z okazji 35. rocznicy wystąpiła z inicjatywą upamiętnienia ofiar tzw. Masakry w Montrealu, w tym jedynej Polki, Wrocławianki Barbary Klucznik-Widajewicz, która wraz z jedenastoma innymi kobietami w 1989 roku została zabita przez zamachowca Marca Lépine’a. Zamachowiec motywował swoje działanie nienawiścią do kobiet. List otwarty Spurek do prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka oraz rektora Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, prof. Andrzeja Kalety, poparły m.in. ambasadorka Kanady w Polsce Catherine Godin, założycielka Fundacji „Różowa Skrzyneczka” Adrianna Klimaszewska, prof. dr hab. Maria Wanda Kopertyńska, Joanna Kuciel-Frydryszak, dr hab. Aleksandra Przegalińska, oraz Olga Tokarczuk.
Działalność polityczna Z początkiem marca 2019 zaangażowała się w polityczny projekt Roberta Biedronia – partię Wiosna. Z listy tej partii w wyborach w tym samym roku uzyskała mandat posłanki do Parlamentu Europejskiego w okręgu wielkopolskim, startując w okręgu numer 7 (Poznań) i uzyskując 55 306 (4,61%) głosów – co stanowiło drugi wynik w kraju. Dołączyła do frakcji Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim. Została członkinią Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego (LIBE) (do 2020 roku, potem zastępczynią), oraz zastępczynią w Komisji Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu Europejskiego (do 2020 roku). mały|David Sassoli, ówczesny przewodniczący Parlamentu Europejskiego, spotyka się z Sylwią Spurek w 2019 r. 28 października 2019 zrezygnowała z członkostwa w Wiośnie. 29 września 2020 odeszła z frakcji S&D, a dzień później dołączyła do frakcji Zieloni – Wolny Sojusz Europejski.
W 2020 została wiceprzewodniczącą Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia Parlamentu Europejskiego (FEMM). Przez całą kadencję była członkinią: Delegacji do Parlamentarnego Zgromadzenia UE-Mołdawia (09.07.2020–29.09.2020), Delegacji ds. Stosunków z Krajami Azji Południowej (09.07.2020–29.09.2020), Delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest (09.07.2020–29.09.2020) oraz Delegacji do Parlamentarnej Komisji Współpracy UE-Rosja (05.10.2020–01.05.2022); oraz zastępczynią w: Delegacji do Stosunków z Kanadą (02.07.2019–29.09.2020), Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (10.02.2020–29.09.2020), Komisji Śledczej ds. Ochrony Zwierząt podczas Transportu (19.06.2020–29.09.2020), Delegacji do Parlamentarnego Zgromadzenia Euronest (01.10.2020–01.05.2022), oraz Komisji Śledczej ds. Badania Wykorzystania Oprogramowania Szpiegowskiego Pegasus i równoważnych (24.03.2022–18.07.2023).
W ramach komisji FEMM i LIBE aktywnie działała na rzecz ratyfikacji Konwencji Stambulskiej przez Unię Europejską. Była reporterką cieniem raportu na temat tej Konwencji. Jako reporterka cień uczestniczyła w pracach nad raportami dot. między innymi praw osób z niepełnosprawnościami, demokracji czy przypadków molestowania w instytucjach unijnych. W grudniu 2021 Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą zwalczania cyberprzemocy. Spurek była jego sprawozdawczynią.
Spurek była członkinią parlamentarnej intergrupy poświęconej dobrostanowi zwierząt prowadzonej przez Eurogroup for Animals i intergrupy do spraw praw osób LGBTQI prowadzonej przez ILGA Europe.