Septoria stachydis Roberge ex Desm. – gatunek grzybów z klasy wrzodniaków (Dothideomycetes). Grzyb mikroskopijny pasożytujący na roślinach z rodzajów czyściec (Stachys) i bukwica (Betonica). Powoduje u nich plamistość liści.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Septoria, Mycosphaerellaceae, Mycosphaerellales, Dothideomycetidae, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go Michel Robert Roberge i Jean Baptiste Henri Joseph Desmazières w 1847 r. Morfologia Objawy na liściu W miejscach rozwoju grzybni na górnej stronie liści tworzą się wielokątne, ograniczone nerwami plamy o rozmiarach 2–6(–10) × 2–4 mm. Początkowo są zielonkawe lub zielonkawobrązowe, potem białobrązowe, żółtobrązowe lub białawe. Zazwyczaj mają wąską, ciemnobrązową obwódkę. Mogą zajmować dużą część powierzchni liścia, przy czym sąsiednie plamy łączą się z sobą.
Cechy mikroskopowe Grzybnia rozwija się w miękiszu wewnątrz liści. Pyknidia występują na obydwu stronach liścia, ale zazwyczaj liczniej na jego górnej stronie. Mają średnicę zazwyczaj 54–80 μm, czasami do 100 μm. Ostiole pojedyncze, o średnicy 20–34 μm i otoczone ciemniejszymi komórkami. Wewnątrz pyknidiów powstają igiełkowate, zazwyczaj proste, rzadziej wygięte konidia o długości 16–40 μm i średnicy zaledwie 1–1,5 μm. Konidia są nieseptowane, lub mają 1–3 słabo widoczne przegrody (septy).
Występowanie S. stachydis występuje w większości krajów Europy, podano jego występowanie także w niektórych regionach Azji (Armenia, Gruzja, Kazachstan, Rosja) oraz w USA i Kanadzie w Ameryce Północnej. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano liczne stanowiska.
Monofag. W Polsce opisano jego występowanie na kilku tylko gatunkach roślin zaliczanych do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae): czyściec roczny (Stachys annua), czyściec błotny (S. palustris), czyściec leśny (S. silvestris) i bukwica zwyczajna (Betonica officnalis).
Gatunki podobne Agata Wołczańska, autorka monografii rodzaju Septoria, podaje, że na roślinach należących do rodzajów czyściec i bukwica mogą występować jeszcze inne gatunku Septoria: S. arvensis Spegazzini (w Index Fungorum brak takiego taksonu), S. erevanica Teterevn.-Babajan & Simonyan i S. stachydicola (Bubak et Serebrianikov) Jaczewski (w Index Fungorum brak takiego taksonu). Do 2013 roku żadnego z tych gatunków nie notowano na terenie Polski.
Przypisy Wiesław Mułenko, Tomasz Majewski, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, A preliminary checklist of micromycetes in Poland. Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, Agata Wołczańska, Grzyby z rodzaju Septoria w Polsce, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, 2013,
Kategoria:Mycosphaerellaceae Kategoria:Mykobiota Polski