Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz – stowarzyszenie gmin obejmujące 18 gmin leżących w strefie oddziaływania aglomeracji Bydgoszczy.
Charakterystyka Stowarzyszenie jest formą współpracy samorządów, będącą wstępem do budowy bydgoskiego związku metropolitalnego. Jego celem jest budowanie wspólnej tożsamości, wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego obszaru stowarzyszenia, jego promocja i dbanie o wspólne interesy zrzeszonych samorządów.
Historia 9 października 2015 roku uchwalono ustawę o związkach metropolitalnychUstawa z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych (), która stwarzała możliwość tworzenia takich związków przez największe polskie miasta wraz z okolicznymi samorządami. Kryteria ustawowe spełniało około 10 miast w Polsce w tym BydgoszczUstawa zakładała możliwość utworzenia związku metropolitarnego zamieszkałego przez minimum 500 tys. mieszkańców przez miasto wojewódzkie będące siedzibą wojewody lub sejmiku województwa wraz z okolicznymi miastami, gminami i powiatami. Głównymi zadaniami związków miała być poprawa jakości transportu publicznego. Uchwały intencyjne wyrażające chęć współtworzenia związku metropolitalnego Metropolia Bydgoszcz podjęło 19 samorządów. Ustawa zakładała finansowanie tej formy współpracy z budżetu państwa (dla bydgoskiego obszaru metropolitalnego około 70-80 mln zł rocznie). Projekt przeszedł pomyślnie procedurę uchwałodawczą, został podpisany przez prezydenta Andrzeja Dudę i wszedł w życie 1 stycznia 2016, jednak nowo utworzony Rząd Beaty Szydło nie wydał do niej stosownych rozporządzeń. W kolejnej kadencji Sejmu 2015-2019 usunięto z obiegu prawnego tę ustawę, tworząc początkowo tylko jeden związek metropolitalny – Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię. W związku z tym prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski zaproponował założenie stowarzyszenia, jako alternatywnej formy współpracy, dla zacieśniania relacji oraz dla budowania siły i potencjału regionu. Członkostwo w związku zaproponowano 20 gminom otaczającym Bydgoszcz. Rady 18 gmin wypowiedziały się pozytywnie, zaś dwie (Zławieś Wielka i Złotniki Kujawskie) odmówiły członkostwa. Tworząc Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz wzorowano się na modelu poznańskimStowarzyszenie Metropolia Poznań utworzono w 2011 roku. Obejmuje 23 jednostki terytorialne z 1 mln mieszkańców..
15 września 2016 odbyło się w Bydgoszczy zebranie założycielskie, na którym przedstawiciele 19 miast i gmin oraz 2 powiatów, podjęli uchwałę o powołaniu Stowarzyszenia Metropolia Bydgoszcz. 23 listopada 2016 Stowarzyszenie wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego, a od lutego 2017 roku zaczęło funkcjonować Biuro Stowarzyszenia. Cały obszar związku ma powierzchnię 3496 km² i zamieszkuje go 619 tys. osób. W roku 2019 ze stowarzyszenia wystąpiła gmina Sadki (powiat nakielski).
Przesłanki współpracy thumb|240px|Dojazdy do pracy do Bydgoszczy według Narodowego Spisu Powszechnego 2011. Liczba osób zatrudnionych w Bydgoszczy w stosunku do liczby ludności w wieku produkcyjnym w gminach (%)Delimitacja i charakterystyka obszaru realizacji instrumentu Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych w obszarze funkcjonalnym Bydgoszczy i Torunia. Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, marzec 2014. Konieczność oddolnego stworzenia organizacji gmin żywotnie zainteresowanych rozwojem ośrodka metropolitarnego, bez zmuszania do współpracy z racji politycznych. Połączenie potencjałów samorządów o wspólnych interesach daje wartość dodaną w postaci korzyści promocyjnych i wymiernych korzyści finansowych. Postępująca od 1995 roku suburbanizacja okolic Bydgoszczy doprowadziła do zasiedlenia okolic miasta przez osoby związane rodzinnie i zawodowo z Bydgoszczą, które do niej codziennie dojeżdżają i korzystają z usług wyższego rzędu (szkoły, szpitale, handel, kultura, sport itd.); w latach 1995-2016 do podbydgoskich gmin przesiedliło się około 20 tys. mieszkańców, którzy wybudowali ponad 10 tys. domów. Rozwijający się rynek pracy w Bydgoszczy i niskie bezrobocie stworzyły szansę zatrudnienia dla osób zamieszkujących okolice miasta. Z badań Ośrodka Statystyki Miast w Poznaniu przeprowadzonego w 2006 roku wynika, że do Bydgoszczy przyjeżdżało do pracy z innych gmin i powiatów 19,7 tys. osób (13 miejsce w kraju, 4 w północnej Polsce). Było to prawie 5 razy więcej niż osób wyjeżdżających do pracy z Bydgoszczy. Dodatni iloraz przepływów jest najwyższy w województwie kujawsko-pomorskim i dotyczy również gmin podbydgoskich: Białe Błota i Osielsko. Ponad 20% udział w liczbie pracowników najemnych na terenie gminy w której mieszkają mieli przyjeżdżający do pracy z gmin: Dąbrowa Chełmińska, Dobrcz, Sicienko, Białe Błota, Świekatowo, Osielsko, Nowa Wieś Wielka. Natomiast udział w zakresie 15-20% mieli przyjeżdżający do pracy z gmin: Szubin, Łabiszyn i Koronowo. Udział powyżej 5% miały gminy położone dalej na północ i południowy zachód od Bydgoszczy aż do granic województwa.
Organy i budżet Organem naczelnym stowarzyszenia jest 7-osobowy zarząd. Prezesem zarządu jest prezydent Bydgoszczy, a wiceprezesami: starostowie: bydgoski i nakielski oraz burmistrz Żnina. Resztę składu uzupełniają burmistrzowie i wójtowie gmin członkowskich. W 2016 roku roczną wysokość składek ustalono na poziomie 1 zł od mieszkańca Bydgoszczy oraz 50 groszy od mieszkańców gmin podmiejskich oraz powiatów: bydgoskiego i nakielskiego.
Zadania thumb|240px|Osiedle mieszkaniowe w podbydgoskiej gminie Osielsko Budowanie pozytywnych relacji i wzajemnego zaufania między samorządami. Rozwijanie poczucia wspólnoty pomiędzy mieszkańcami poszczególnych miejscowości. Ustalenie wspólnej strategii rozwoju dla gmin wchodzących w skład stowarzyszenia. Budowa potencjału oraz promocja obszaru stowarzyszenia jako najsilniejszego ośrodka gospodarczego w województwie kujawsko-pomorskim. Wspólna promocja kulturalna i turystyczna obszaru metropolitarnego. Rozwój transportu publicznego, łączącego poszczególne gminy (w tym Bydgoski Rower Aglomeracyjny). Integracja gospodarki komunalnej (wspólna grupa zakupowa, gospodarka odpadami ścieżki rowerowe). Pozyskiwanie środków finansowych z krajowych i zagranicznych funduszy celowych. Wyrażanie opinii dotyczących procesów legislacyjnych i decyzyjnych w sprawach objętych przedmiotem zainteresowania związku. Lobbing w celu realizacji ważnych dla regionu bydgoskiego inwestycji np. drogi ekspresowej , rewitalizacji linii kolejowych, czy też terminala transportu multimodalnego.
Podejmowane projekty i inicjatywy Stała współpraca z Bydgoską Agencją Rozwoju Regionalnego, w celu wzmocnienia promocji gospodarczej. Szkolenia dotyczące wspólnego przygotowywania ofert inwestycyjnych dla inwestorów, tworzenia budżetów obywatelskich, prowadzenia konsultacji społecznych. Utworzenie Bydgoskiej Grupy Zakupowej dla wspólnego zakupu gazu ziemnego i energii elektrycznej, umożliwiającego uzyskanie oszczędności finansowych. Organizacja międzygminnego zbiorowego transportu publicznego; w 2018 roku funkcjonowało 6 linii autobusowych (91,92,93,94,95,99) dojeżdżających z Bydgoszczy do gmin: Białe Błota, Osielsko, Dobrcz i Nowa Wieś Wielkahttp://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/index.php/pl/transport/bilety-i-oplaty/strefy-biletowe dostęp 19-03-2018 oraz sezonowa linia nr 75 do Ostromeckahttps://web.archive.org/web/20171208054555/http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/index.php/pl/linie-turystyczne/1730-autobusem-do-ostromecka dostęp 19-03-2018. Wspólna gospodarka odpadami; w 2017 roku do bydgoskiego Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych „ProNatura” trafiały odpady z gmin: Sicienko, Dąbrowa Chełmińska, Mrocza, Solec Kujawski, Koronowo oraz Nakło nad Notecią. Integracja gmin podbydgoskich poprzez rekreację, np. uczestnictwo metropolii Bydgoszcz w Europejskiej Rywalizacji Rowerowej (European Cycling Challenge 2017), organizacja międzygminnych zawodów sportowych dla dzieci itp.. Akcje promocyjne „Metropolia za pół ceny” dotyczące rabatów w zakupach u lokalnych przedsiębiorców. Akcje solidarnościowe, m.in. w zbiórkach na rzecz usuwania szkód po klęskach żywiołowych w stowarzyszonych gminach (np. dla gmin w powiecie żnińskim po nawałnicach w 2017 roku).
Członkowie Członkami stowarzyszenia są: miasto Bydgoszcz, powiaty: bydgoski i nakielski, oraz 17 gmin, w tym: 8 z powiatu bydgoskiego, 4 z powiatu nakielskiego, 3 z powiatu żnińskiego i po jednej z powiatu: świeckiego i inowrocławskiego.
Gminy Stowarzyszenia Metropolia Bydgoszcz: Gmina Powiat Powierzchnia(km²) Liczba ludności30 grudnia 2016 Gęstość zaludnienia(osób/km²) Pracujący Podmioty REGON Zmiana populacji 1995-2016(%) Saldo migracji 1995-2016 Nowe mieszkania 1995-2016 Zalesienie(% pow.) 24px|Barcin (gmina) Barcinżniński12514 9111232904985−4,8−11464469,9 24px|Białe Błota (gmina) Białe Błotabydgoski12320 69416972793190124,99299369053,0 24px|Bydgoszcz BydgoszczBydgoszcz176353 9382011122 37842 900−8,3−19 48621 45727,2 24px|Dąbrowa Chełmińska (gmina) Dąbrowa Chełmińskabydgoski12582186691568024,0106669044,1 24px|Dobrcz (gmina) Dobrczbydgoski13011 35287116699834,3184110146,5 24px|Kcynia (gmina) Kcynianakielski29713 478451162806−5,0−122429121,7 24px|Koronowo (gmina) Koronowobydgoski41224 21859309018676,2289116130,8 24px|Łabiszyn (gmina) Łabiszynżniński16799896091380510,022448032,1 24px|Mrocza (gmina) Mroczanakielski1509282627856243,0−44123615,0 24px| Nakło nad Notecią (gmina) Nakło nad Noteciąnakielski18732 14917272032575−1,2−1348130818,3 24px| Nowa Wieś Wielka (gmina) Nowa Wieś Wielkabydgoski1489929671782109751,4267990661,6 24px| Osielsko (gmina) Osielskobydgoski10213 27913126472324128,06559308756,8 24px|Pruszcz (gmina) Pruszczświecki14296356812337551,6−123142,2 24px|Rojewo (gmina) Rojewoinowrocławski1204727396042770,0−29612720,2 24px|Sicienko (gmina) Sicienkobydgoski18099155598391732,8141395319,4 24px|Solec Kujawski (gmina) Solec Kujawskibydgoski17516 81396486716018,1886109274,0 24px|Szubin (gmina) Szubinnakielski33224 555744002186714,21261161834,4 24px| Żnin (gmina) Żninżniński25124 3789750831992−1,1−9958286,0 całość3342611 460
Miasta Na obszarze Stowarzyszenia Metropolia Bydgoszcz znajduje się 10 miast, w których mieszka 444 tys. osób tj. 72% populacji. Największym miastem jest Bydgoszcz skupiająca 57% ludności Stowarzyszenia, w tym 80% ludności miejskiej i 72% osób aktywnych zawodowo.
Miasta Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz (wyróżniono nazwy miast będących siedzibami powiatów): Miasto Powiat Powierzchnia(km²) Liczba ludności30 czerwca 2017 Gęstość zaludnienia(osób/km²) 24px|Barcin Barcin żniński3,707,5482040 24px|Bydgoszcz Bydgoszcz BydgoszczMiasto na prawach powiatu.175,98353,2152007 24px|Kcynia Kcynia nakielski6,844,696687 24px|Koronowo Koronowo bydgoski28,1511,254400 24px|Łabiszyn Łabiszyn żniński2,894,4951555 24px|Mrocza Mrocza nakielski5,014,386875 24px|Nakło nad Notecią Nakło nad Notecią nakielski10,6218,6881760 24px|Solec Kujawski Solec Kujawski bydgoski18,6815,665839 24px|Szubin Szubin nakielski7,659,6211258 24px|Żnin Żnin żniński8,3514,0791686
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Bydgoszcz Bydgoszcz Kategoria:Organizacje w województwie kujawsko-pomorskim Kategoria:Stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego w Polsce