Karl Schabik (ur. 31 października 1882 w Głubczycach, zm. 30 listopada 1945 w Woroszyłowsku) – niemiecki architekt, radca budowlany i radny miasta Gliwice (1919–1945).
Życie i praca Ukończył liceum w Głubczycach, a następnie studiował na Uniwersytecie Technicznym w Charlottenburgu pod Berlinem, gdzie w 1906 roku otrzymał dyplom architekta. W roku 1914 uzyskał tytuł „Regierungsbaumeister” i wstąpił do służby państwowej, którą przerwał udział w I wojnie światowej. Od 1918 roku, po opuszczeniu armii, pracował w Siegburgu, skąd aplikował na stanowisko radcy budowlanego Gliwic, na które został wybrany 22 maja 1919 roku.
Był miejskim radcą budowlanym w Gliwicach w latach 1919–1945, a pomiędzy 1930 a 1945 rokiem również wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Muzeum Górnośląskiego w Gliwicach. Był też przewodniczącym Związku dla Sztuk Pięknych na Górnym Śląsku, należał do grona opiekunów zabytków na Śląsku, zasiadał w zarządzie Śląskiego Związku Sztuki. Był członkiem Katolickiej Partii Centrum.
Jako urbanista przyczynił się do rozwoju Gliwic, między innymi wytyczył nowe ulice, wypełnił luki w zabudowie śródmieścia, rozpisał liczne konkursy architektoniczne, utworzył kilka instytucji publicznych. Po podziale w 1922 roku Górnego Śląska, miasto musiało stworzyć przestrzeń życiową dla dużej liczby uchodźców z części przyznanej Polsce, Schabik aktywnie uczestniczył w rozwiązaniu tego problemu.
mały|lewo|Liceum Eichendorffa (1930), dziś jeden z budynków Politechniki ŚląskiejZaprojektował między innymi liceum im. Josepha von Eichendorffa (1927–1930) oraz przy współpracy architekta ogrodów Cmentarz Centralny. W roku 1925 nadzorował rekonstrukcję Kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, oryginalnie wybudowanego w Zębowicach koło Olesna w 1493, który pełnił po rekonstrukcji funkcję kaplicy pogrzebowej Cmentarza Centralnego. W latach 1924–1926 zaprojektował i przeprowadził w stylu neobarokowym rozbudowę Kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego – powiększono nawę południową oraz dobudowano kaplicę i przedsionek.
Realizacją idei miasta-ogrodu Ebenezera Howarda było osiedle Towarzystwa GAGFAH (Gemeinnützige Aktiengesellschaft für Angestellten-Heimstätten), zbudowane w latach 1922–1926 według projektu Schabika oraz Hansa Sattlera i Richarda Riedla, które do dzisiaj zachowało swój oryginalny kształt. Jego centralna oś, dziś ulica Adama Mickiewicza, została na całej swojej długości obsadzona czterema rzędami lip. mały|Budynek projektu K. Schabika, Gliwice ul. Dolnych Wałów 22 W latach dwudziestych XX wieku powstała w Niemczech idea trójmiejskiej jednostki Gliwic, Bytomia i Zabrza (niem. Gleiwitz, Beuthen OS i Hindenburg OS). Jej realizacja była nadzorowana przez Schabika z ramienia administracji miejskiej Gliwic. Początkowo plany Śląskiego Trójmiasta nie były związane z polityką, chodziło raczej o ideę miasta-ogrodu jako symbolu pokojowego i sprawiedliwego świata. Zgodnie z tą koncepcją stworzono wspólne struktury transportowe i plan zagospodarowania przestrzennego dla trzech miast i sąsiednich gmin. Po zmianie rządów w latach trzydziestych koncepcja nie doczekała się realizacji. Jednak w przypadku gliwickich osiedli mieszkaniowych idea Howarda osiągnęła długotrwały sukces, a jego podwalin należy dopatrywać się w decyzjach budowlanych Schabika.
W 1932 roku został ponownie wybrany architektem miejskim. Urząd sprawował do czasu okupacji miasta przez Armię Radziecką. 8 lutego 1945 roku został uwięziony przez NKWD, a następnie deportowany do ZSRR do przymusowej pracy. Zmarł w Woroszyłowsku (dziś Ałczewsk) na skutek dyzenterii. Miejsce jego pochówku nie jest znane. Był nie tylko architektem, urbanistą i doskonałym urzędnikiem, ale przede wszystkim wizjonerem, człowiekiem otwartym na nowoczesne rozwiązania. Zintegrował projekty i zamierzenia swoich poprzedników opracowując generalny plan rozwoju przestrzennego Gliwic i konsekwentnie go realizując. Plan ten do dziś jest podstawą organizacji przestrzennej miasta.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Berlinie Kategoria:Ludzie urodzeni w Głubczycach Kategoria:Ludzie związani z Gliwicami Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Więźniowie radzieckich więzień i obozów Kategoria:Zmarli w 1945