Dziennikarstwo wcieleniowe (ang. undercover journalism) – forma dziennikarstwa, w której reporter zmienia swoją tożsamość w celu zdobycia informacji, jakich nie dałoby się uzyskać bez użycia tej technikiWedług SPJ Code of Ethics dziennikarze powinni unikać ukrytych metod zdobywania informacji, chyba że tradycyjne metody nie przyniosą informacji niezbędnych dla społeczeństwa.. Jest ono stosowane m.in. w dziennikarstwie śledczym.
Etyka dziennikarstwa wcieleniowego Kryteria, które powinny spełniać reportaże Technika ta często wzbudza kontrowersje, dlatego środowiska dziennikarskie stworzyły kryteria określające profesjonalizm materiałów dziennikarstwa wcieleniowego, np.: istniał ważny powód, który usprawiedliwiał zastosowanie ukrytych metod, materiału nie udałoby się zdobyć za pomocą standardowych narzędzi dziennikarskich, dziennikarz nie udawał osoby wykonującej zawód zaufania publicznego, lecz stawał się postacią neutralną bądź negatywną, zastosowane metody były tylko potwierdzeniem wcześniej zebranych informacji i podejrzeń, pozytywne skutki opublikowania reportażu stanowczo przewyższyły sumę różnego rodzaju szkód, spowodowanych użyciem techniki undercover.
Kwestia prawna w Polsce Według prawników, reporter stosujący technikę przykrywkową może naruszyć przepisy prawa KK, może to być: zniesławienie, zniewaga, przekupstwo, fałszywe zeznania, fałszywe oskarżenia lub fałszywe dowody, zawiadomienie o przestępstwie niepopełnionym, nielegalne uzyskanie informacji, fałszowanie lub wyłudzenie poświadczenia nieprawdyJ. Bukowska: Dziennikarstwo śledcze a prowokacja dziennikarska. Kwestia odpowiedzialności karnej, s. 107. Łódź: 2006., za naruszenie których grozi odpowiedzialność karna (w formie grzywny i pozbawienia lub samego pozbawienia wolności). Podczas rozpraw sądowych bierze się jednak pod uwagę, czy dziennikarz faktycznie działał w ważnym interesie społecznymPrawo prasowe, art. 13 ust. 3. i czy sprawdził on zgodność uzyskanych wiadomości z prawdąPrawo prasowe, art. 12 ust. 1..
Przedstawiciele 200px|mały|Nellie Bly w 1890 roku wcieliła się w pacjentkę zakładu psychiatrycznego w Blackwell's Island 200px|mały|Jacek Hugo-Bader – autor reportażu Charlie w Warszawie Przedstawicielami zagranicznymi są m.in.: Nellie Bly (właśc. Elizabeth Jane Cochrane), Barbara Ehrenreich, John Howard Griffin, Upton Sinclair, Morgan Spurlock, Gloria Steinem, Günter Wallraff
Przedstawiciele polscy to m.in.: Jacek Hugo-Bader, Marcin Masztalerz, Marek Kęskrawiec, Maciej Kuciel, Grzegorz Kuczek, Daniel Liszkiewicz, Aleksandra Tudyka, Ada Wons.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia w. Adamczyk: Media dawne i współczesne, t. 2, Poznań: 2007. M. Wawer, M. Kuciel: Reporter w przebraniu. Kraków: 2016.
Linki zewnętrzne – relacja z debaty zorganizowanej przez Obserwatorium wolności mediów w Polsce we współpracy z Zakładem Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.
Kategoria:Dziennikarstwo Kategoria:Prowokacje