Odruch Fergusona – odruch neuroendokrynny u ssaków, w tym ludzi, który polega na samowystarczalnym cyklu skurczów porodowych macicy, zainicjowanych przez nacisk na szyjkę macicy lub ściany pochwy. Odruch Fergusona jest inaczej nazywany odruchem wyparcia płodu.
.
W Polsce ze względu na dużą przewagę porodów w szpitalu, przy użyciu znieczulenia oraz cesarskiego cięcia, odruch Fergusona nie jest znany w domenie publicznej, natomiast jest on kluczowy dla wysokiego procenta porodów domowych na Zachodzie, w których najczęściej lekarz nie jest obecny podczas porodu, lecz tylko położne. Zgodnie z obserwacjami Odenta, u kobiet, które rodzą w przyjaznych warunkach, takich jak specjalnie zaprojektowane pokoje porodowe, gdzie nie ma niepokojących sprzętów medycznych, obcych obserwatorów czy ostrego światła szpitalnego, zdarza się, choć rzadko, wystąpienie odruchu Fergusona. Dla obserwatora, kobieta w tym stanie wyłącza się spod kontroli nowej kory mózgowej, wydaje się być "na innej planecie", wypowiadając przypadkowe słowa lub urywkowe proste zdania, może zachowywać się w sposób wyjęty z ustalonego porządku społecznego, w tym nie hamując swoich odruchów fizjologicznych i przyjmując pozycję kucającą lub na czworakaOdent M. Odrodzone narodziny, Warszawa 1997, s. 60-63.. W takim wypadku druga faza porodu trwa zaledwie kilka minut i nie wymaga instruowania kobiety, aby parła, gdyż dziecko zostaje wyparte z macicy. Odent zwraca uwagę, że mówienie do kobiety językiem racjonalnym może powodować zanik tego odruchu i stanowić przeszkodę w szybkim, bezbolesnym i ekstatycznym porodzieOdent M. The fetus ejection reflex. Birth 1987; 14: 104-105.
W podręczniku dla rodzących kobiet Marie F. Mongan opisuje ten odruch następująco: "Naturalny odruch wyparcia płodu (ang. skrót FER) z ciała matki rytmicznie porusza dziecko w dół kanału porodowego do ujścia pochwy, bez potrzeby wymuszonego parcia. Częstotliwość bicia serca dziecka pozostaje równomierna, a dziecko jest w pełni dotlenione. Dziecko rodzi się w dobrym samopoczuciu"Mongan M.F., HypnoBirthing. The Mongan Method – a natural approach to a safe, easier, more comfortable birthing, Florida 2005, wyd. 3, s. 212..
Badania Oryginalnie badania przeprowadzono na znieczulonych królikachFerguson, J.K.W. A study of the motility of the intact uterus at term. Surg Gynecol Obstet 1941. 73: 359-66. Badania wykazały również, że u owiec odruch Fergusona jest zupełnie zablokowany przy zastosowaniu znieczulenia zewnątrzoponowegoFlint AP, Forsling ML, Mitchell MD. Blockade of the Ferguson reflex by lumbar epidural anaesthesia in the parturient sheep: effects on oxytocin secretion and uterine venous prostaglandin F levels. Horm Metab Res. 1978 Nov;10(6):545-7. W swoich słynnych badaniach na myszach, Niles Newton z zespołem badaczy w latach 60. zademonstrowała istotny wpływ kory mózgowej na odruch FergusonaNewton N, Foshee D, Newton M. Experimental inhibition of labor through environmental disturbance. Obstetrics and Gynecology 1967; 371-377. To właśnie badania Niles Newton przyczyniły się do powstania terminu "odruch wyparcia płodu". Powstały także badania anestezjologiczne wpływu znieczulenia zewnątrzoponowego na odruch wyparcia płodu u człowieka, a jak podaje Reinhard Larsen: "Znieczulenie zewnątrzoponowe blokując dośrodkową drogę odruchu Fergusona może wskutek tego osłabiać samoistne skurcze parte"Larsen R, Anestezjologia, Wyd. III, Tom 2, Wrocław 2013, s. 1015..
Przypisy
Kategoria:Poród Kategoria:Dziecko Kategoria:Socjologia i antropologia rodziny Kategoria:Odruchy