Góry Centralne (ang. Central Range, Central Cordillera) – łańcuch górski ciągnący się przez wyspę Nowa Gwinea, w jej centralnej części, z północnego zachodu na południowy wschód. Znajduje się na terytorium dwóch państw: Indonezji (prowincje Papua Górska i Papua Środkowa) i Papui-Nowej Gwinei.
Najwyższy szczyt Gór Centralnych (w paśmie Gór Śnieżnych) – Puncak Jaya (4884 m n.p.m.), będąc wyższym od Góry Kościuszki (położonej w kontynentalnej Australii), bywa zaliczany do Korony Ziemi jako najwyższy szczyt Australii i Oceanii, a także jest on najwyższym szczytem Indonezji.
Geografia i geologia Góry zbudowane są z mezozoicznych wapieni i piaskowców, w południowo-wschodniej części również z łupków krystalicznych prekambryjskich i paleozoicznych.
Powyżej 1500 m n.p.m. panuje górska odmiana klimatu równikowego, ponad 1800 m n.p.m. – klimat umiarkowany, powyżej 3000 m n.p.m. – klimat wysokogórski.
Opady są obfite – do 6000 mm w wyższych partiach gór. W górach mają źródła wszystkie największe rzeki na Nowej Gwinei: Mamberamo, Fly, Sepik, Ramu i Digul.
Najwyższe pasmo – Góry Śnieżne pokryte jest lodowcami.
Podział mały|Puncak Trikora mały|Puncak Jaya mały|Góra Wilhelma mały|Na wprost Sumantri, na prawo Ngga Pulu mały|Puncak Mandala Góry Centralne dzielą się na kilkadziesiąt pasm górskich, w części nienazwanych.
Głównymi pasmami (z północnego zachodu w kierunku południowego wschodu) są: Góry Śnieżne położone w całości w indonezyjskiej części Nowej Gwinei. Dzielą się na dwa mniejsze pasma: zachodnie Sudirman (najwyższy szczyt Puncak Jaya – 4884 m n.p.m.) i wschodnie Jayawijaya (najwyższe szczyty Puncak Mandala – 4760 m n.p.m., Puncak Trikora – 4750 m n.p.m.)
Star Mountains na granicy Papui-Nowej Gwinei z indonezyjską prowincją Papua (najwyższy szczyt Mount Antares – 4170 m n.p.m. w Indonezji) z bocznym pasmem w Papui-Nowej Gwinei – Góry Wiktora Emanuela (najwyższy szczyt Mount Wamtakin – 3658 m n.p.m.) Góry Bismarcka (najwyższy szczyt Góra Wilhelma – 4509 m n.p.m.) Góry Owena Stanleya (najwyższy szczyt Mount Victoria – 4073 m n.p.m.)
Najwyższe szczyty Istnieją duże rozbieżności w podawaniu wysokości szczytów. Wiąże się to z tym, że góry są słabo zbadane i następuje szybkie topnienie lodowców w Górach Śnieżnych. Pierwsze pomiary szczytów miały miejsce, kiedy na większości z nich znajdowały się lodowce (ich wysokość była mierzona wraz z pokrywą lodową). Do połowy XX wieku najwyższym szczytem był Ngga Pulu w masywie Jaya. Jednak po stopnieniu lodowca na jego szczycie wyższym okazał się Puncak Jaya. Podobnie wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o szczyty Puncak Mandala i Puncak Trikora: ich wysokości są w źródłach podawane bardzo różnie, podobnie jak kolejność na liście najwyższych szczytów. Wiąże się to również z topnieniem czapy lodowej na ich szczytach. W niektórych źródłach nie podaje się szczytów znajdujących się w masywie Jaya, gdyż nie są to samodzielne masywy górskie.
Oto 10 najwyższych szczytów Gór Centralnych: NazwaWysokość (m)PasmoPaństwo1Puncak Jaya4884Sudirman / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Środkowa)2Sumantri (masyw Jaya)4870Sudirman / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Środkowa)3Ngga Pulu (masyw Jaya)4862Sudirman / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Środkowa)4Carstensz East (masyw Jaya)4820Sudirman / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Środkowa)5Puncak Mandala4760Jayawijaya / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Górska)6Puncak Trikora4750Jayawijaya / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Górska)7Ngga Pilimsit4717Sudirman / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Środkowa)8Yamin4540Jayawijaya / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Górska)9Cornelis Speelman Mts4540Jayawijaya / Góry ŚnieżneIndonezja (Papua Górska)10Góra Wilhelma4509Góry BismarckaPapua-Nowa Gwinea
Przypisy The Great Geographical Atlas, Rand McNally & Company, 1989, .
Nowa Encyklopedia Powszechna PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, tom 4, .
Kategoria:Góry Indonezji Kategoria:Góry Papui-Nowej Gwinei