Mirosław Kernbaum (ur. 5 marca 1882 w Warszawie, zm. 14 listopada 1911 w Krakowie) – polski fizyk, autor pionierskich prac na temat radiolizy wody.
Życiorys Syn warszawskiego przemysłowca Józefa Kernbauma (1856–1939) i Reginy z domu Berlinerblau (1860–1932)B.P. Regina z Berlinerblauów Józefowa Kernbaumowa. Kurjer Warszawski, 112 nr 300 (30.10.1932) s. 22. Jego siostra, artystka Jadwiga była żoną Marcelego Handelsmana. Uczęszczał do szkoły realnej W. Górskiego, a następnie wstąpił na Politechnikę w Charlottenburgu. Był aktywnym działaczem tamtejszej polskiej młodzieży akademickiej, należąc do odłamu narodowców; uczestniczył w manifestacjach antypruskich, organizowanych przez stowarzyszenie studenckie „Techne”.
Naukę przerwało aresztowanie wraz z 26 kolegami w dniu 15 lutego 1902 i wydalenie go z Prus cztery tygodnie później. Powodem był udział w proteście przeciwko wykładom Schiemanna. Po powrocie do Warszawy został aresztowany i osadzony w Cytadeli Warszawskiej na 7 tygodni, wskutek denuncjacji policji pruskiej i oskarżenia o kontakty z rewolucjonistami rosyjskimi.
Od października 1902 przebywał w Zurychu, gdzie kontynuował naukę na tamtejszej Politechnice. W Zurychu należał Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i był sekretarzem Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą. W 1905 roku immatrykulował się na Uniwersytecie w Strasburgu, ale w tym samym miesiącu został wydalony z prowincji Alzacji-Lotaryngii. Od jesieni 1905 roku studiował na Uniwersytecie Genewskim, uzyskując tytuł doktora w 1908 roku na podstawie rozprawy przygotowanej pod kierunkiem Charlesa-Eugène Guye. W Genewie jako członek Związku Młodzieży Polskiej „Zet” należał do lokalnej organizacji młodzieżowej „Ogniwo”, do połowy 1907 roku zajmując stanowisko Ligi Narodowej i Narodowej Demokracji, a po rozłamie w 1908 roku i zerwaniu z Ligą Narodową, opowiadając się za porozumieniem.
Jesienią 1908 roku przeniósł się do Paryża i został asystentem Marii Skłodowskiej-Curie. W Paryżu przez krótki czas był prezesem Zjednoczenia Towarzystw Młodzieży Polskiej Zagranicą i należał do Centralizacji „Zet”, zanim nie zniechęcił się do aktywności politycznej.
W lecie 1911 roku przeniósł się do Krakowa. 14 listopada popełnił samobójstwo w swoim mieszkaniu przy ul. Batorego strzałem w skroń z rewolweru, jak podawały gazety, przyczyną był rozstrój nerwowySamobójstwo. Czas nr 522 (15.11.1911) s. 3. Późniejsze źródła wskazywały na wiele przyczyn osobistych, w tym nieuleczalną chorobę, zawód miłosny, zmianę orientacji politycznej i trudności w uzyskaniu stanowiska naukowego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pochowany jest na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 34, rząd 2, miejsce 14/15).
Dorobek naukowy Kernbaum był autorem 10 prac. Praca doktorska składała się z dwóch części; w pierwszej badał rozpad polonu, dochodząc do mylnego wniosku, że promieniowanie emitowane przez polon nie zawiera cząstek alfa. W drugiej części pracy dowodził, że promienie X nie mają wpływu na radioaktywność ciał promieniotwórczych. Pod kierunkiem Curie-Skłodowskiej podjął prace nad rozkładem wody pod wpływem promieniowania beta, nadfioletowego, słonecznego.
Upamiętnienie thumb|190px|Grób Mirosława Kernbauma cmentarzu Powązkowskim W 1912 roku dla uczczenia jego pamięci dzięki darowiźnie rodziców i siostry Jadwigi w wysokości 10 tysięcy rubli powstała w Warszawie przy Towarzystwie Naukowym Warszawskim Pracownia Radiologiczna im. Mirosława Kernbauma, której kierowniczką zgodziła się zostać Maria Skłodowska-Curie. Nie mogła jednak kierować placówką osobiście, wysłała więc do Warszawy swoich dwóch najlepszych asystentów, Jana Kazimierza Danysza i Ludwika Wertensteina. W 10. rocznicę jego śmierci wydano jego pisma wybrane, zawierające prace z języka francuskiego w tłumaczeniu Marii Asterblumówny.
Prace Greinacher H., Kernbaum M. Über das gasförmige Umwandlungsprodukt des Poloniums. „Physikalische Zeitschrift”, 1908 Recherches sur quelques points relatifs à la radioactivité. Genève, 1908 Guye, Schindloff, Kernbaum. Les rayon X ont-ils une action sur les corps radioactifs?. „Archives des Sciences physiques et naturelles”, 1908 Sur la décomposition de l'eau par les rayons β du radium et par les rayons ultra-violets. Le Radium” 6 (8), s. 225–228, 1909 Action chimique sur l'eau des rayons penetrants du radium. „CR Acad. Sci. Paris”, 1909 O rozkładzie wody pod wpływem β-promieni radu i promieni nadfiołkowych. „Kosmos” 35 (1/2), 1910 Décomposition de l'eau par l'aigrette. „Le Radium” 7 (9), 275–278, 1910 Polon. „Gazeta Warszawska” (9.3.1910) Sur la décomposition de l'eau par les rayons solaires. „Bulletin de l'Acadèmie des Sciences de Cracovie. Classe des Sciences Mathématiques et Naturelles. Série A. Sciences Mathématiques”, 1911 Wybór pism w 10. rocznicę śmierci. Zamość-Warszawa: Z. Pomarański, 1921
Przypisy
Bibliografia Dr. Mirosław Kernbaum. „Kosmos” 37 (1/3), s. 200–202, 1912 Marian Grotowski. Mirosław Kernbaum. „Wektor” 1 (5), 266–267, 1911 Marceli Handelsman. Listy T.T. Jeża do Mirosława Kernbauma. „Przegląd Współczesny” 16 (3), s. 47–71, 1937 Eugeniusz Tomaszewski. „Kernbaum, Mirosław (1882-1911)” [w:] Polski Słownik Biograficzny tom 12. Warszawa; Wydawnictwo Ossolińskich, 1967 s. 348–349 Ignacy Stroński. Jeden z pionierów chemii radiacyjnej. O pracach naukowych dra Mirosława Kernbauma. „Problemy” 18, s. 62–65, 1962
Linki zewnętrzne Prace Mirosława Kernbauma w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Genewskiego Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1882 Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Zmarli w 1911