Gagny – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana-Saint-Denis.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 36 059 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 5280 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Gagny plasuje się na 58. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 561.).

Historia Najstarszym znanym świadectwem historycznym odnoszonym do Gagny jest moneta merowińska opatrzona legendą WAGIAS. W 1981 roku Pierre Lafaurie przypisał ją Gagny, jednak Arthur Prou już w 1892 roku uznał tę atrybucję za niepewną i wskazał, że zapis ten należy raczej łączyć z miejscowością Vaiges w departamencie Mayenne. Współczesne analizy skłaniają się ku tej drugiej identyfikacji.

Pod koniec XI wieku, wraz z fundacją przeoratu Saint-Fiacre, przeorzy objęli zwierzchnictwo nad Gagny. W XII wieku przeorat Saint-Martin des Champs zaczął stopniowo przejmować ziemie zależne od Chesnay poprzez przeorat w Gournay. W latach 1166–1170 król Ludwik VI nadał mnichom z przeoratu Saint-Faron w Meaux — pod którego obediencją znajdowało się Gagny — prawo wolnizny, amortyzacji oraz jurysdykcji nad mieszkańcami, na mocy darowizny hrabiny Adelajdy, pani dóbr Gaigny.

W 1270 roku Pierre de Gagny przekazał zakonowi templariuszy znaczący kompleks dóbr obejmujący ziemię uprawną, winnice, czynsze, prawa sądowe, dziesięciny, rezydencje i zabudowania gospodarcze. Majątek ten powiększył wcześniejsze nabytki templariuszy z lat 1226 i 1236. Do początku XIV wieku dobra te nie podlegały sądownictwu przeora. Dopiero porozumienie zawarte między Guillaume’em de Molay, komturem zakonu, a opactwem Saint-Faron przyznało przeorowi prawo wykonywania jurysdykcji na tym obszarze. W kolejnych stuleciach uprawnienia sądowe przejęli joannici, realizując je poprzez urzędników komandorii w Clichy.

thumb|left|Château de Maison-Rouge Na terenie Gagny istniały również odrębne jurysdykcje związane z lennami Hurpin, Goberger i Marelle, posiadające prawa niskiej i średniej juryzdykcji. W 1224 roku poświadczono tu także czynsz opactwa w Livry. W 1654 roku, podczas przeniesienia przeoratu do Maison Rouge, przeor zrzekł się większości praw senioralnych na rzecz Dominique’a de Ferrary, zachowując jedynie Maison Rouge jako niezależną seniorię z prawem wysokiej juryzdykcji.

W 1674 roku senioria Gagny została podniesiona do rangi kasztelanii królewskiej, ponieważ podlegała królowi z tytułu zamku i kasztelanii Gournay, należącej do domeny królewskiej od 1330 roku. W 1777 roku została ona włączona do margrabstwa Montfermeil. Tradycja lokalna dopuszcza możliwość merowińskiego pochodzenia tutejszej parafii, choć brak na to bezpośrednich źródeł.

W epoce nowożytnej dochodziło do licznych zmian granic administracyjnych. W 1821 roku przeprowadzono wymianę terenów z Neuilly-sur-Marne. W 1869 roku część gruntów odłączono na rzecz nowo utworzonej gminy Le Raincy, a w 1953 roku — na rzecz Clichy-sous-Bois. Ostatnia większa korekta granic miała miejsce w 1892 roku i dotyczyła Villemomble.

Współpraca thumb|left|240px|Położenie Gagny w ramach aglomeracji paryskiej Minden, Niemcy Charlottenburg-Wilmersdorf, Niemcy Tavarnelle Val di Pesa, Włochy Sutton, Wielka Brytania Gladsaxe, Dania

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Miejscowości w departamencie Sekwana-Saint-Denis Kategoria:Miasta w regionie Île-de-France