Konwencja haska dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę – umowa międzynarodowa, regulująca kwestię porwań rodzicielskich w przypadku uprowadzenia lub zatrzymania dziecka w innym państwie. Została sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 roku.

Zakres stosowania konwencji Przedmiot konwencji zapewnienie niezwłocznego powrotu dzieci bezprawnie uprowadzonych lub zatrzymanych w jednym z Umawiających się Państw oraz zapewnienie poszanowania praw do opieki i odwiedzin określonych przez ustawodawstwo jednego Umawiającego się Państwa w innych Umawiających się PaństwachArt. 1 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980 ()

Stosowanie Konwencja ma zastosowanie jedynie w przypadku uprowadzenia, lub zatrzymań międzynarodowych. Ma ona zastosowanie jedynie gdy do owych naruszeń doszło w jednym z państw konwencji oraz gdy bezpośrednio przed zatrzymaniem lub uprowadzeniem dziecko miało miejsce stałego pobytu w jednym z państw konwencjiArt. 4 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980.

Konwencja dotyczy małoletnich poniżej 16. roku życia, po ukończeniu tego wieku, przestaje obowiązywać. Zatrzymanie lub uprowadzenie dziecka musi być bezprawne, tzn. spełniać łącznie dwa warunki: a) nastąpiło naruszenie prawa do opieki przyznanego określonej osobie, instytucji lub innej organizacji, wykonywanego wspólnie lub indywidualnie, na mocy ustawodawstwa państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem. Owo prawo do opieki może wynikać w szczególności z mocy samego prawa, z orzeczenia sądowego lub administracyjnego albo z ugody mającej moc prawną w świetle przepisów ustawodawstwa tego państwa. b) w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawa te były skutecznie wykonywane wspólnie lub indywidualnie albo byłyby tak wykonywane, gdyby nie nastąpiło uprowadzenie lub zatrzymanieArt. 3 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980.

Konwencja stanowi, że wszystkie umawiające się państwa podejmą wszelkie stosowne środki dla zapewnienia w granicach ich terytoriów realizacji celów konwencji. Dla osiągnięcia tego wykorzystają one dostępne sposoby postępowania w nagłych wypadkachArt. 2 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980.

Każde Umawiające się Państwo wyznacza organ centralny w celu realizacji obowiązków wynikających dla niego z konwencjiArt. 6 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980.

Wnioski Wnioski o powrót dziecka sporządzone na podstawie przepisów Konwencji są rozpoznawane przez właściwe organy (sądy lub organy administracyjne) państwa do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym zostało zatrzymane. W Polsce organem właściwym jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Z wnioskiem o pomoc w zapewnieniu powrotu dziecka może wystąpić jakakolwiek osoba, instytucja lub inna organizacja twierdząca, że dziecko zostało uprowadzone lub zatrzymane z naruszeniem prawa do opieki. Sprawy o powrót dziecka prowadzone na podstawie przepisów Konwencji nie pociągają konieczności poniesienia przez wnioskodawców kosztów postępowania sądowego. Wszelkie działania organów muszą być podejmowane niezwłocznie. Jeżeli dany organ nie podejmie decyzji w ciągu sześciu tygodni od daty wpłynięcia wniosku, wnioskodawca lub organ centralny państwa wezwanego, z własnej inicjatywy albo na wniosek organu centralnego państwa wzywającego, może zażądać przedstawienia powodów zwłoki.

Jeżeli organ centralny państwa wezwanego otrzyma odpowiedź, organ ten przekazuje ją organowi centralnemu państwa wzywającego lub, w stosownych wypadkach, wnioskodawcy.

Wniosek powinien zawierać:

informacje dotyczące tożsamości wnioskodawcy, dziecka oraz osoby, co do której istnieje domniemanie, że uprowadziła lub zatrzymała dziecko; datę urodzenia dziecka, jeśli jest to możliwe do ustalenia; podstawy, na które powołuje się wnioskodawca, żądając powrotu dziecka; wszelkie dostępne informacje dotyczące miejsca przebywania dziecka oraz tożsamości osoby, co do której istnieje domniemanie, że dziecko z nią przebywa.

Do wniosku można dołączyć lub uzupełnić go o:

uwierzytelnione odpisy jakiegokolwiek orzeczenia lub ugody, przydatne dla sprawy; zaświadczenie lub poświadczone oświadczenie pochodzące od organu centralnego lub innej właściwej władzy państwa stałego pobytu dziecka lub osoby kompetentnej, dotyczące przepisów ustawodawstwa tego państwa w tym zakresie; wszelkie inne przydatne dokumentyArt. 8 Konwencji haskiej dotyczącej prawnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 25.11.1980.

Dane statystyczne wniosków prowadzonych w trybie Konwencji w Polsce + Tabela przedstawiająca dane statystyczne wniosków prowadzonych w trybie Konwencji w PolsceRokWnioski przesłane do PolskiWnioski wysłane z Polski200870682009877120105356201179642012767720137270201464104201593115201610585

Strony Konwencji + Tabela państw KonwencjiKrajData ratyfikacjiData przystąpieniaAlbania4 V 20071 VIII 2007Andora6 IV 20111 VII 2011Argentyna19 III 19911 VI 1991Armenia1 III 20071 VI 2007Australia29 X 19861 I 1987Austria14 VII 19881 X 1988Bahamy1 X 19931 I 1994Belgia9 II 19991 V 1999Belize22 VI 19891 IX 1989Białoruś12 I 19981 IV 1998Boliwia13 VII 20161 X 2016Bośnia i Hercegowina23 VIII 19936 III 1992Brazylia19 X 19991 I 2000Bułgaria20 V 20031 VIII 2003Burkina Faso25 V 19921 VIII 1992Chile23 II 19941 V 1994ChinyChorwacja23 IV 19931 XII 1991Cypr4 XI 19941 II 1995Czarnogóra1 III 20073 VI 2006Czechy15 XII 19971 III 1998Dania17 IV 19911 VII 1991Dominikana11 VIII 20041 XI 2004Ekwador22 I 19921 IV 1992Estonia18 IV 20011 VII 2001Fidżi16 III 19991 VI 1999Filipiny16 III 20161 VI 2016Finlandia25 V 19941 VIII 1994Francja16 IX 19821 XII 1983Gabon6 XII 20101 III 2011Grecja19 III 19931 VI 1993Gruzja24 VII 19971 X 1997Gwatemala6 II 20021 V 2002Gwinea7 XI 20111 II 2012Hiszpania16 VI 198761 IX 1987Holandia12 VI 19901 IX 1990Honduras20 XII 19931 III 1994Irak21 III 20141 VI 2014Irlandia16 VII 19911 X 1991Islandia14 VIII 19961 XI 1996Izrael4 IX 19911 XII 1991Jamajka24 II 20171 V 2017Japonia24 I 20141 IV 2014Kanada2 VI 19831 XII 1983Kazachstan3 VI 20131 IX 2013Kolumbia13 XII 19951 III 1996Korea Południowa13 XII 20121 III 2013Kostaryka9 XI 19981 II 1999Lesotho18 VI 20121 IX 2012Litwa5 VI 20021 IX 2002Luksemburg8 X 19861 I 1987Łotwa15 XI 20011 II 2002Macedonia20 IX 19931 XII 1991Malta26 X 19991 I 2000Maroko9 III 20101 VI 2010Mauritius23 III 19931 VI 1993Meksyk20 VI 19911 IX 1991Mołdawia10 IV 19981 VII 1998Monako12 XI 19921 II 1993Niemcy27 IX 19901 XII 1990Nikaragua14 XII 20001 III 2001Norwegia9 I 19891 IV 1989Nowa Zelandia31 V 19911 VIII 1991Pakistan22 XII 20161 III 2017Panama2 II 19941 V 1994Paragwaj13 V 19981 VIII 1998Peru28 V 20011 VIII 2001Polska10 VIII 19921 XI 1992Południowa Afryka8 VII 19971 X 1997Portugalia29 IX 19831 XII 1983Rumunia20 XI 19921 II 1993Rosja28 VII 20111 X 2011Saint Kitts i Nevis31 V 19941 VIII 1994Salwador5 II 20011 V 2001San Marino14 XII 20061 III 2007Serbia29 IV 200127 IV 1992Seszele27 V 20081 VIII 2008Singapur28 XII 20101 III 2011Słowacja7 XI 20001 II 2001Słowenia22 III 19941 VI 1994Sri Lanka28 IX 20011 XII 2001Szwajcaria11 X 19831 I 1984Szwecja22 III 19891 VI 1989Tajlandia14 VIII 20021 XI 2002Trynidad and Tobago7 VI 20001 IX 2000Tunezja10 VII 20171 X 2017Turcja31 V 20001 VIII 2000Turkmenistan29 XII 19971 III 1998Ukraina2 VI 20061 IX 2006Stany Zjednoczone29 IV 19881 VII 1988Urugwaj16 XI 19991 II 2000Uzbekistan31 V 19991 VIII 1999Wenezuela16 X 19961 I 1997Węgry7 IV 19861 VII 1986Wielka Brytania20 V 19861 VIII 1986Włochy22 II 19951 V 1995Zambia26 VIII 20141 XI 2014Zimbabwe4 IV 19951 VII 1995

Konwencja haska a rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2201/2003 z 27 listopada 2003 r. o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej ma charakter nadrzędny względem regulacji zawartych w Konwencji. Ma jednak zastosowanie jedynie wówczas, gdy państwem pobytu dziecka bezpośrednio przed jego uprowadzeniem lub zatrzymaniem, jak i państwem, do którego dziecko zostało uprowadzone, jest państwo członkowskie Unii Europejskiej.

Różnice: sądami właściwymi do rozstrzygania o wniosku w sprawie wydania dziecka są sądy państwa, w którym dziecko posiadało pobyt zwykły bezpośrednio przed przemieszczeniem (w wyjątkowych przypadkach właściwe są sądy państwa członkowskiego, do którego skierowany został wniosek) sąd musi nakazać powrót dziecka, nawet jeżeli miałoby to stanowić dla dziecka zagrożenie, jeżeli zostanie ustalone, że organy w państwie pochodzenia zabezpieczą ochronę dziecka po jego powrocie sąd zapewnia dziecku możliwość bycia wysłuchanym, chyba że uznaje się to za niewłaściwe ze względu na jego wiek lub stopień dojrzałości. Sąd nie może odmówić powrotu dziecka, jeżeli osoba wnioskująca o powrót nie została wysłuchana. rozporządzenie przewiduje 6 tygodniowy termin na rozpatrzenie wniosku o powrót dziecka

Przypisy

Bibliografia Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 r. () Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 www.bip.ms.gov.pl www.hcch.net/eng www.porwaniarodzicielskie.pl

Kategoria:Prawo międzynarodowe Kategoria:Prawa dziecka