Cofanie się zmian ciążowych i poporodowych – zmiana w obrębie matczynych narządów, która ma na celu powrót do pierwotnego położenia, wielkości, kształtu i stanu, zaliczana do zmian typu inwolucja. Po inwolucji nie wszystkie narządy mają identyczny stan czynnościowy i anatomiczny w jak przed ciążą. Inwolucji ulegają: macica, dno miednicy, powłoki brzuszne, pęcherz moczowy i jelita, a także zwiększa się napięcie mięśni brzucha, jak również zmniejsza się uwodnienie organizmu. W połogu wszystkie narządy kobiety wracają do tej samej czynności, co przed ciążą.

Przyczyny Za inwolucję odpowiadają 2 mechanizmy, które uruchamiane zostają tuż po urodzeniu łożyska. Należą do nich: Nagłe prawie całkowicie przerwane działanie na macicę takich hormonów jak: gonadotropina kosmówkowa (hCG), laktogen łożyskowy (hPL), gestageny, estrogeny. Zmniejszenie ukrwienia mięśnia macicy pod wpływem działania skurczów połogowych.

Skurcze połogowe Skurcze połogowe: Stałe napięcie macicy – toniczny skurcz: Na początku połogu macica jest stale napięta lub twarda. Napięcie to zmniejsza się w ciągu pierwszych 4–5 dni połogu. Samoistne rytmiczne skurcze macicy: Skurcze poporodowe nakładają się na stały skurcz macicy. Ich początek zaczyna się kilka godzin po porodzie, natomiast kończą się w 2. bądź w 3. dniu połogu. Najpierw występują w krótkich odstępach czasu, natomiast później są coraz rzadsze.Pierwiastki niemalże nie odczuwają tych skurczów, jednak w przypadku wieloródek skurcze poporodowe wiążą się zazwyczaj z uciążliwymi bólami kości krzyżowej, które promieniują ku przodowi. Dzięki skurczom poporodowym skracanie się włókien poporodowych jest przyspieszone. Skurcze odruchowe: Są to skurcze występujące głównie podczas karmienia dziecka piersią. Podczas ssania, brodawka piersiowa jest pobudzana, co przyczynia się do zwiększonego wydzielania oksytocyny z tylnego płata przysadki.

Skutki skurczów poporodowych Znaczne zmniejszenie ukrwienia mięśnia macicy: niedokrwienie macicy (niedokrwienie skurczowe), które przyczynia się do zmian degeneracyjnych i autolizy włókien mięśniowych. Hamowanie krwawienia z rany macicy: Z powodu krzyżujących się naczyń krwionośnych i włókien mięśniowych w ścianie macicy dochodzi do zaciskania i załamania się większości naczyń podczas skurczów macicy, co nazywane jest żywą podwiązką. Skrzepliny powodują ostateczne zamknięcie dużych naczyń. Wydalanie wydzieliny z rany macicy, czyli odchody połogowe. Bezpośrednio po porodzie masa macicy wynosi ok. 1000g, natomiast po 6. tygodniach od porodu macica osiąga swoją pierwotną wielkość i waży około 50-70g.

Położenie i ułożenie macicy podczas połogu Po porodzie macica znajduje się w ostrym przodozgięciu. Ciężki mięsień trzonu zgina się całkowicie ku przodowi w stosunku do luźnego, sfałdowanego worka szyjki macicy. Na początku połogu macica jest bardzo ruchoma, gdyż cały aparat zawieszający jest zwiotczały i rozciągnięty. Jednak po kilku dniach znajduje się już w tyłozgięciu lub poziomo.

Zamykanie się kanału szyjki macicy +2 dzień połogu3 dzień połogu8–10 dzień połoguczęść pochwowa zaczyna się formowaćczęść pochwowa jest w znacznym stopniu uformowana, a kanał szyjki macicy znacznie zwężonyujście wewnętrzne jest zamknięte lub drożne na tyle, aby odchody połogowe mogły odpływać ujście zewnętrzne przepuszcza jeszcze opuszkę palca, a dalsza część kanału nie przepuszcza jeszcze palca Po inwolucji szyjka macicy przyjmuje kształt grubego walca. Ujście zewnętrzne szyjki macicy, które przed pierwszym porodem było okrągłe, w ciągu 4–5 tygodni przyjmuje kształt poprzecznej szpary. Jeśli szyjka macicy była narażona na głębsze pęknięcia i nie była zaopatrzona chirurgicznie bezpośrednio po porodzie, jej ujście zewnętrzne jest nieregularne, gwieździste i ziejące.

Wysokość dna macicy w pierwszych dniach połogu +Bezpośrednio po wydaleniu łożyskapo 24 godzinach5 dnia połogu10 dnia połoguw połowie odległości między pępkiem a spojeniem łonowymna wysokości pępka lub nieco poniżejw połowie odległości między pępkiem a spojeniem łonowymna wysokości spojenia łonowego lub 1–2 palce powyżej Po zakończeniu 2 tygodnia połogu macica jest niewyczuwalna od strony powłok brzusznych.

Zmiany zachodzące w obrębie pochwy Podczas porodu dochodzi do rozciągnięcia się pochwy. Zmiany zachodzące w jej obrębie cofają się około 3 tygodnia połogu. Śluzówka pochwy staje się cienka, jest bardziej podatna na krwawienia i stany zapalne. Wejście do pochwy jest zazwyczaj swobodniejsze niż przed ciążą.

Przypisy

Bibliografia W. Pschyrembel, J. Dudenhausen: Położnictwo praktyczne i operacje położnicze. PZWL, 2009. .

Kategoria:Położnictwo