mały Geopora Harkn. (zagrzebka) – rodzaj grzybów, należących do typu workowców (Ascomycota).
Charakterystyka Grzyby częściowo podziemne, saprotrofy rozwijające się w glebie na rozkładających się szczątkach drewna i ziół, prawdopodobnie także grzyby mykoryzowe
Tworzą dwa typy owocników; u niemal wszystkich są to apotecja (miseczki), tylko Geospora cooperi tworzy ptychotecjum. Apotecja mają średnicę 0,5–10 cm, początkowo zawsze są mniej lub bardziej kuliste, podziemne lub częściowo podziemne, zamknięte, pełne lub puste, a następnie wynurzają się z ziemi, stając się głęboko miseczkowatymi. Podczas wynurzania się z ziemi pękają nieregularnie. Sterylna powierzchnia zewnętrzna brązowa do szarobrązowej, pokryta włoskami. Hymenium znajduje się na powierzchni wewnętrznej. Worki głównie ośmiozarodnikowe, cylindryczne, wyrastające z pastorałek. Askospory w worku ułożone w jednym rzędzie, gładkie, szkliste, eliptyczne, eliptyczno-wrzecionowate do półkulistych, zawierające jedną lub dwie większe gutule i więcej mniejszych ułożonych wokół nich. Parafizy szkliste, często rozwidlone, na wierzchołkach rozszerzone. Miąższ dwu, lub trzywarstwowy, trzecia warstwa (subhymenium) jest mniej widoczna, warstwa rdzeniowa zbudowana ze splątanych strzępek, warstwa zewnętrzna zbudowana z komórek brązowawo pigmentowanych, ciemniejszych ku brzegom. Włoski długie, septowane, z tępymi końcami, gładkie lub lekko brodawkowate, szkliste lub żółtawobrązowawe do brązowawych.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pyronemataceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Takson utworzył Harvey Wilson Harkness w 1885 r. Gatunkiem typowym jest Geopora cooperi Harkn. 1885 Synonim: Peziza subgen. Sepultaria Cooke, Pseudohydnotrya E. Fisch., Sepultaria (Cooke) P. Karst.
Gatunki występujące w Polsce: Geopora arenicola (Lév.) Kers 1974 – zagrzebka piaskowa Geopora arenosa (Fuckel) S. Ahmad 1978 – zagrzebka piaszczyskowa Geopora cervina (Velen.) T. Schumach. 1979 Geopora foliacea (Schaeff.) S. Ahmad 1978 Geopora sepulta (Fr.) Korf & Burds. 1968 – zagrzebka pogrążona Geopora tenuis (Fuckel) T. Schumach. 1979 Niektóre inne: Geopora sumneriana (Cooke ex W. Phillips) M. Torre 1976 – zagrzebka cedrowa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie według M.A. Chmiel i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Przypisy
Kategoria:Pyronemataceae