mały Czubnik cebulowotrzonowy (Leucocoprinus cepistipes (Sowerby) Pat.) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1795 r. James Sowerby, nadając mu nazwę Agaricus cepistipes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu N.T. Patouillard w 1889 r. Synonimów ma ponad 30. Niektóre z nich: Hiatula cepistipes (Sowerby) R. Heim & Romagn. 1934 Lepiota cepistipes var. cheimonoceps (Berk. & M.A. Curtis) Rick 1961 Lepiota cepistipes var. rorulenta (Panizzi) Rick 1961 Lepiota cepistipes var. sordescens (Berk. & M.A. Curtis) Rick 1961 Leucocoprinus cepistipes f. macrosporus Migl. 1986 Leucocoprinus cepistipes var. hiatuloides Raithelh. 1987 Leucocoprinus cepistipes var. pseudofarinosus Raithelh. 2004 Leucocoprinus cepistipes var. rorulentus (Panizzi) Babos 1980 Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 1998 r., wcześniej (w 1988 r.) Stanisław Chełchowski opisywał ten gatunek pod nazwą bedłka cebulowata.
Morfologia Kapelusz O średnicy 30–50 mm, u młodych okazów wąskojajowaty, następnie stożkowato-dzwonkowaty, a w końcu szeroko wypukły do płaskowypukłego lub rzadko płaskiego,. Środek tępy, garbek staje się widoczny pdopiero u dojrzałych okazów. Powierzchnia czysto biała do szarobiałej, ciemniejsza w środku, oprószona z miękkimi, białawymi łuskami i granulkami, brzeg nieco podwinięty, prążkowany i rozszczepiający się, często z rozproszonymi fragmentami osłony. Blaszki Początkowo białe, następnie blade do blado oprószonych. Trzon Wysokość 40–70 mm, grubość 4–7 mm, cylindryczny, prosty do krętego, pusty, zwężający się ku wierzchołkowi z białym, błoniastym pierścieniem w górnej części, nieco bulwiasty u podstawy, czasami z rozproszonymi, miękkimi, mączystymi resztkami osłony. Powierzchnia biała, gładka do skąpo oprószonej. Miąższ Cienki, miękki, biały, o łagodnym lub niewyraźnym zapachu i smaku. Cechy mikroskopowe Zarodniki 8,5-11 × 5,5–6,8 μm, elipsoidalne, szkliste, gładkie, słabo lub silnie dekstrynoidalne. Podstawki 25–30 × 9–13 μm, maczugowate, z czterema sterygmami. Cheilocystydy 35–60 × 12–18 μm, maczugowate z długą, wygiętą szyjką, cienkościenne, gładkie. Pleurocystydbrak.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie, Azji i Nowej Zelandii. W Polsce podano tylko 2 stanowiska tego gatunku, obydwa J. Chełchowski pod koniec XIX wieku (Ogród Botaniczny we Wrocławiu, 1889 i Warszawa 1889). Według W. Wojewody jest to gatunek w Polsce wymarły, jednak znajdywany jest przez hobbystów-grzybiarzy.
Saprotrof występujący w rozproszeniu lub w skupiskach w ogrodach, doniczkach, szklarniach, na ściółce lub resztkach drewna, glebie uprawnej.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pieczarkowate