Białobrzuch (Niviventer) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wschodniej i południowo-wschodniej Azji.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 102–205 mm, długość ogona 120–270 mm, długość ucha 17–29 mm, długość tylnej stopy 18–40 mm; masa ciała 21,5–213 g.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Rattus) zdefiniował w 1976 roku amerykański teriolog i ornitolog Joe Truesdell Marshall w książce swojego autorstwa zatytułowanej Rodzina Muridae: szczury i myszy. Gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) białobrzuch himalajski (N. niviventer).
Etymologia Niviventer: epitet gatunkowy Mus niviventer ; , nivis ‘śnieg’; venter, ventris ‘brzuch’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNNiviventer cremoriventer (G.S. Miller, 1900)białobrzuch ciemnoogonowygatunek monotypowyskrajnie południowa Mjanma (archipelag Mergui), Półwysep Malajski, Wielkie Wyspy Sundajskie oraz przybrzeżne wyspy; zakres wysokości: około 1650 m n.p.m.DC: 12,5–14,8 cmDO: 15,8–20 cmMC: 51–58 gNiviventer rapit(Bonhote, 1903)białobrzuch długoogonowygatunek monotypowywyżyny Borneo (Malezja i Indonezja); zakres wysokości: 600–3360 m n.p.m.DC: około 14,3 cmDO: około 19,7 cmMC: około 60 gNiviventer cameroni(Chasen, 1940)białobrzuch wyżynnygatunek monotypowyendemit Malezji: Wyżyna Camerona; zakres wysokości: 1520–2010 m n.p.m.DC: 13–17 cmDO: 20–27 cmMC: 58–129 gNiviventer fraternus(H.C. Robinson & Kloss, 1916)białobrzuch sumatrzańskigatunek monotypowyendemit Indonezji: zachodnia Sumatra; zakres wysokości: 1250–3500 m n.p.m.DC: około 16,2 cmDO: około 23 cmMC: brak danychNiviventer lepturus(Jentink, 1879)białobrzuch cienkoogonowygatunek monotypowyendemit Indonezji: zachodnia i środkowa Jawa; zakres wysokości: 1000–2000 m n.p.m.DC: około 13,5 cmDO: około 17,8 cmMC: brak danychNiviventer hinpoon(J.T. Marshall, 1976)białobrzuch wapiennygatunek monotypowyendemit Tajlandii: obszary wapiennego krasuDC: 12–16 cmDO: 12–16 cmMC: 50–70 gcentruj|150pxNiviventer fulvescens(J.E. Gray, 1847)białobrzuch kasztanowatygatunek monotypowypółnocne Indie i Nepal na wschód do południowo-środkowej Chińskiej Republiki Ludowej (wschodni Tybet i Junnan), Mjanma i północny Wietnam; być może północny Pakistan i TajlandiaDC: 10,5–16 cmDO: 15–22 cmMC: 40–91 gNiviventer huang(Bonhote, 1905)gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: na wschód od Syczuanu, Junnanu i Hubei, także wyspa Hajnan; zakres wysokości: 200–2300 m n.p.m.DC: 11,9–16,5 cmDO: 14–20 cmMC: 40–120 gNiviventer mekongis (H.C. Robinson & Kloss, 1922)gatunek monotypowyChińska Republika Ludowa (południowy Junnan i Kuangsi), Laos i Wietnam; zakres wysokości: 50–2300 m n.p.m.DC: 10,5–16,3 cmDO: 14,3–22 cmMC: 46–126 gNiviventer fengiGe Deyan, Feijó & Yang Qisen, 2020gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: dolina Jilong (Tybet) w pobliżu granicy z Nepalem; zakres wysokości: 2900–3200 m n.p.m.DC: 11–16 cmDO: 12,7–18 cmMC: 41–80 gNiviventer andersoni(O. Thomas, 1911)białobrzuch chiński2 podgatunkiendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowe Shaanxi, Syczuan i Junnan; zakres wysokości: 2000–3000 m n.p.m.DC: 13,6–20 cmDO: 20–27 cmMC: 88–182 gNiviventer excelsior(O. Thomas, 1911)białobrzuch syczuańskigatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-zachodni Syczuan,oraz północno-zachodni i środkowy Junnan; zakres wysokości: 2300–3000 m n.p.m.DC: 12,1–14,5 cmDO: 18,5–22 cmMC: 56–95 gNiviventer culturatus(O. Thomas, 1917) białobrzuch puszystygatunek monotypowyendemit Republiki Chińskiej: zalesione wyżyny Tajwanu; zakres wysokości: 2000–3000 m n.p.m.DC: 13–15 cmDO: 17–20 cmMC: 53–213 gNiviventer brahma(O. Thomas, 1914)białobrzuch bramińskigatunek monotypowypółnocno-wschodnie Indie (Arunachal Pradesh), północna Mjanma (Kaczin) i południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Junnan); zakres wysokości: 2000–2800 m n.p.m.DC: 13,5–15,5 cmDO: 20–24 cmMC: brak danychNiviventer niviventer (B.H. Hodgeson, 1836)białobrzuch himalajskigatunek monotypowypółnocne i północno-wschodnie Indie, Nepal, Bhutan, północna Mjanma, północny Laos, północny Wietnam i południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa; zakres wysokości: 235–2700 m n.p.m.DC: 13,3–16 cmDO: około 21 cmMC: brak danychNiviventer eha (Wroughton, 1916)białobrzuch przydymionygatunek monotypowyNepal, Indie (Bengal Zachodni, Sikkim i Arunachal Pradesh), północna Mjanma, południowo-zachodnia i środkowa Chińska Republika Ludowa; być może Bhutan; zakres wysokości: 2000–3700 m n.p.m.DC: 11,2–13 cmDO: 16,5–19,5 cmMC: 21–63 gcentruj|150pxNiviventer coninga(Swinhoe, 1864)białobrzuch kolczastygatunek monotypowyendemit Republiki Chińskiej: zalesione i krzewiaste niziny; zakres wysokości: do 2000 m n.p.m.DC: 14–20 cmDO: 17,4–26 cmMC: 108–176 gNiviventer lotipes(G.M. Allen, 1926)gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-wschodnia część na południe od rzeki Jangcy i wyspa Hajnan; zakres wysokości: 15–2300 m n.p.m.DC: 10–18,3 cmDO: 10,3–20 cmMC: 32–118 gNiviventer tenaster(O. Thomas, 1916)białobrzuch dżunglowygatunek monotypowyzachodnio-środkowa i południowa Mjanma, północno-zachodnia Tajlandia (prowincja Chiang Mai), Laos, Wietnam i południowa Kambodża (góry Phnum Dâmrei); zakres wysokości: 1300–3000 m n.p.m.DC: 12–19 cmDO: 17,5–23 cmMC: 50–140 gNiviventer gladiusmaculusGe Deyan, Liu Liang, Xia Lin, Du Yuanbao, Wen Zhixin, Jilong Cheng, Abramov & Yang Qisen, 2018gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-wschodni Tybet (znany z Linzhi i okolic); zakres wysokości: 2890–4415 m n.p.m.DC: 10,2–14,5 cmDO: 12,3–18 cmMC: 32–82 gNiviventer pianmaensisLi Song & Yang Junxing, 2009gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-wschodni Tybet i południowo-zachodni Junnan; zakres wysokości: 1160–4530 m n.p.m.DC: 12,8–17 cmDO: 17,9–23 cmMC: 75–150 gcentruj|90pxNiviventer confucianus (A. Milne-Edwards, 1871)białobrzuch konfucjański3 podgatunkiśrodkowa i północna Chińska Republika Ludowa, północna Mjanma i północny Wietnam; zakres wysokości: 30–4475 m n.p.m.DC: 11,3–21 cmDO: 11,5–18,9 cmMC: 43–124 gNiviventer bukit(Bonhote, 1903)gatunek monotypowypołudniowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (Junnan), północny Laos, południowy Wietnam, Półwysep Malajski, Sumatra, Jawa i Bali; zakres wysokości: 95–1400 m n.p.m.DC: 12–15,7 cmDO: 14,4–18,5 cmMC: 60–135 gNiviventer sacer (O. Thomas, 1908)gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: góry i wzgórza w całym SzantunguDC: 12,2–16,9 cmDO: 12,1–17,9 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe z plejstocenu: Niviventer gracilis (Tajlandia) Niviventer preconfucianus (Chińska Republika Ludowa)
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Etymologia za:
Kategoria:Myszy